(Thanh tra) - Sau Đại hội XIV của Đảng, công tác tiếp công dân không chỉ dừng ở yêu cầu xử lý vụ việc mà đặt ra đòi hỏi cao hơn: Quản lý thông tin, xử lý có hệ thống và quan trọng hơn là củng cố niềm tin của Nhân dân. Phóng viên đã có trao đổi với ông Nguyễn Hồng Điệp, Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương về những chuyển động mới đáng chú ý.
PV: Sau Đại hội XIV, công tác tiếp công dân tại Ban Tiếp công dân Trung ương có chuyển động gì nổi bật, thưa ông?
Ông Nguyễn Hồng Điệp, Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương: Điểm thay đổi rõ nhất là cách tiếp cận. Nếu trước đây, nhiều vụ việc được nhìn nhận như những “điểm nóng” cần xử lý kịp thời để bảo đảm ổn định tình hình, thì hiện nay, chúng tôi hướng tới việc chuyển hóa thành “điểm tin” – không chỉ là điểm có thông tin để theo dõi, quản lý, phục vụ công tác quản lý Nhà nước, mà còn là điểm tạo dựng niềm tin của người dân đối với cơ quan giải quyết.
Nghĩa là, mỗi vụ việc không dừng ở xử lý cho xong, mà phải làm rõ bản chất, đúng quy định pháp luật, minh bạch và có trách nhiệm đến cùng. Khi người dân hiểu, đồng thuận, thì chính vụ việc đó trở thành một “điểm tin cậy”. Đây là yêu cầu mới, gắn với tinh thần Đại hội XIV: Không chỉ giải quyết khiếu nại, tố cáo, mà còn góp phần củng cố niềm tin xã hội.
Thực tiễn quý I/2026 cho thấy, dù diễn ra trong thời điểm có nhiều sự kiện chính tri, văn hóa quan trọng như Tết Nguyên đán, Đại hội XIV và chuẩn bị bầu cử Quốc hội khóa XVI, HĐND các cấp, nhưng tình hình cơ bản được kiểm soát. Ban đã chủ động triển khai các kế hoạch phối hợp tiếp công dân, bảo đảm hoạt động diễn ra thường xuyên, liên tục .
Đáng chú ý, số lượt công dân và số vụ việc giảm so với cùng kỳ, nhưng hiệu quả xử lý được nâng lên. Điều này cho thấy khi cách tiếp cận thay đổi, từ phản ứng sang chủ động, thì kết quả cũng thay đổi theo hướng tích cực.
PV: Vậy “điểm tin” ở đây được hiểu cụ thể như thế nào trong thực tiễn tổ chức công việc?
Ông Nguyễn Hồng Điệp, Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương: “Điểm tin” trước hết là điểm có thông tin đầy đủ, chính xác để phục vụ quản lý. Nhưng quan trọng hơn, đó là điểm tạo dựng được niềm tin của người dân. Hai yếu tố này gắn chặt với nhau.
Trong thực tiễn, chúng tôi tăng cường nắm tình hình từ sớm, từ xa thông qua phối hợp với địa phương, lực lượng công an, cũng như qua hệ thống tiếp công dân và xử lý đơn thư. Các vụ việc có nguy cơ phát sinh phức tạp được đưa vào diện theo dõi, không để bị động.
Ví dụ, đối với công dân khiếu kiện còn lưu trú tại Hà Nội, Ban đã phối hợp vận động, tuyên truyền để họ trở về địa phương giải quyết. Trong dịp Tết, đã vận động được nhiều trường hợp trở về, góp phần giảm nguy cơ phát sinh điểm nóng .
Đồng thời, các vụ việc phức tạp, kéo dài được rà soát theo kế hoạch, không xử lý rời rạc. Khi thông tin được tập hợp, phân tích đầy đủ, thì việc giải quyết sẽ có cơ sở vững chắc hơn, hạn chế khiếu kiện tiếp.
Có thể nói, “điểm tin” là cách làm chủ động, dựa trên thông tin và hướng tới niềm tin. Khi người dân thấy rõ quá trình giải quyết minh bạch, đúng quy định, thì niềm tin được củng cố.
PV: Trong bối cảnh chuẩn bị bầu cử Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp vừa qua, công tác tiếp công dân được tổ chức ra sao để bảo đảm an ninh trật tự?
Ông Nguyễn Hồng Điệp, Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương: Chúng tôi xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm. Vì vậy, Ban đã chủ động triển khai các kế hoạch phối hợp với các cơ quan Trung ương, địa phương để phục vụ bầu cử.
Một trong những giải pháp quan trọng là phối hợp liên ngành. Ban làm việc chặt chẽ với các đơn vị nghiệp vụ của Bộ Công an, Công an thành phố Hà Nội và chính quyền địa phương để nắm chắc tình hình công dân khiếu kiện, nhất là các trường hợp tập trung đông người, có nguy cơ gây mất an ninh trật tự.
Đồng thời, công tác tiếp công dân tại Trụ sở được duy trì thường xuyên, liên tục. Cán bộ được bố trí trực đầy đủ, bảo đảm tiếp nhận, phân loại và xử lý đơn thư kịp thời.
Đáng chú ý, trong dịp bầu cử vừa qua, Ban Tiếp công dân Trung ương không nhận được đơn tố cáo liên quan đến ứng viên bầu cử; và trong ngày bầu cử, các công dân khiếu kiện lưu trú tại Hà Nội vẫn được tạo điều kiện thực hiện quyền công dân theo đúng quy định. Điều này thể hiện rõ nguyên tắc: Vừa bảo đảm quyền của người dân, vừa giữ vững trật tự xã hội.
Kết quả cho thấy, trong bối cảnh nhiều yếu tố đan xen nhưng tình hình vẫn được kiểm soát, không phát sinh phức tạp tại Trụ sở. Đây là kết quả của sự chủ động, phối hợp đồng bộ và cách làm có chuẩn bị.
PV: Khối lượng đơn thư lớn, nhiều vụ việc phức tạp kéo dài, Ban đã có những đổi mới gì để nâng cao hiệu quả xử lý?
Ông Nguyễn Hồng Điệp, Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương: Đúng là khối lượng đơn thư rất lớn. Trong quý I/2026, Ban tiếp nhận và xử lý hàng nghìn đơn với nhiều nội dung phức tạp. Bên cạnh việc xử lý đơn của công dân gửi đến Thanh tra Chính phủ, hiện nay Ban Tiếp công dân Trung ương còn phải xử lý đơn do Văn phòng Chính phủ chuyển đến theo Quyết định số 193/QĐ-TTg ngày 20/1/2025, với số lượng xấp xỉ đơn công dân gửi đến Thanh tra Chính phủ, trong bối cảnh biên chế không tăng, thậm chỉ giảm đi vì một số công chức nghỉ hưu trước tuổi theo Nghị định số 178/2024/NĐ-CP.
Tuy nhiên, điều quan trọng không chỉ nằm ở số lượng, mà ở cách tổ chức xử lý theo hướng nâng cao chất lượng và giá trị tham mưu. Trước hết là nâng cao chất lượng phân loại. Ngay từ khâu đầu, đơn thư được xác định rõ nội dung, thẩm quyền, hạn chế tối đa việc hướng dẫn không chính xác, chuyển đơn không đúng địa chỉ hoặc chuyển nhiều vòng, qua đó rút ngắn thời gian xử lý.
Thứ hai là tăng cường hướng dẫn, trả lời công dân. Thực tế cho thấy nhiều trường hợp công dân tiếp tục gửi đơn dù vụ việc đã được giải quyết đúng quy định. Khi được giải thích đầy đủ, rõ ràng, thì số đơn phát sinh giảm, đồng thời tạo sự đồng thuận.
Thứ ba là gắn công tác xử lý đơn với rà soát các vụ việc phức tạp, kéo dài. Chúng tôi không xử lý đơn lẻ, mà đặt trong tổng thể để nhận diện đúng bản chất vụ việc, từ đó có giải pháp đồng bộ.
Đặc biệt, Ban đang chuyển từ “xử lý đơn theo số lượng” sang “xử lý đúng bản chất, đúng thẩm quyền, gắn với tham mưu vụ việc trọng tâm”, trên cơ sở chủ động lựa chọn, theo dõi và đề xuất xử lý các vụ việc phức tạp, có tác động xã hội để lãnh đạo xem xét, chỉ đạo kịp thời.
Bên cạnh đó, việc thực hiện các quy định về tiếp nhận, phân loại, xử lý đơn do Văn phòng Chính phủ chuyển đến được triển khai nghiêm túc, bảo đảm thông tin được xử lý kịp thời, đúng quy định.
Đặc biệt, vừa qua, Ban Tiếp công dân Trung ương đã phát động chương trình thi đua để xử lý hết số đơn tồn đọng và bước đầu áp dụng KPI về số đơn đủ điều kiện xử lý và cho thí điểm thực hiện đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động, hiệu quả công việc trong công tác tham mưu, đề xuất các vụ việc khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh tại Phòng Xử lý đơn.
Những đổi mới này không chỉ nâng cao hiệu quả, tốc độ xử lý, không còn tình trạng đơn tồn đọng, mà quan trọng hơn là bảo đảm mỗi đơn thư được giải quyết thấu đáo, minh bạch, qua đó từng bước hình thành những “điểm tin cậy” trong lòng người dân.
PV: Trong thời gian tới, Ban Tiếp công dân Trung ương sẽ tập trung vào những nhiệm vụ nào để tiếp tục chuyển từ “điểm nóng” sang “điểm tin cậy”?
Ông Nguyễn Hồng Điệp, Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương: Chúng tôi xác định rõ một số nhiệm vụ trọng tâm:
Trước hết là tiếp tục tăng cường phối hợp giữa Trung ương và địa phương. Công tác tiếp công dân phải được thực hiện thực chất, bắt đầu từ cơ sở. Chúng tôi nghĩ rằng đây là “tuyến đầu”. Khi địa phương làm tốt, thì áp lực sẽ giảm, công dân sẽ hạn chế khiếu kiện vượt cấp, không dồn lên Trung ương
Thứ hai là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số. Việc sớm đưa vào sử dụng Hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiếp công dân, xử lý đơn thư, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh sẽ giúp nâng cao năng lực quản lý, dự báo và điều hành đặc biệt là sẽ giảm thiểu được việc chuyển đơn sai địa chỉ, nhiều cơ quan chuyển đơn nhiều lần cho một nội dung
Thứ ba là tiếp tục tham mưu, đề xuất lãnh đạo Thanh tra Chính phủ thực hiện kiểm tra, chỉ đạo, rà soát, giải quyết dứt điểm các vụ việc phức tạp, kéo dài. Đây là yêu cầu xuyên suốt, không để tồn đọng kéo dài gây bức xúc.
Thứ tư là nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ. Công tác tiếp dân đòi hỏi bản lĩnh, kỹ năng và trách nhiệm cao. Vì vậy, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ là yếu tố then chốt.
Và cuối cùng, chúng tôi tiếp tục thực hiện nghiêm các quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, bảo đảm công khai, minh bạch.
Mục tiêu không chỉ là xử lý tốt từng vụ việc, mà là xây dựng một hệ thống vận hành hiệu quả, qua đó mỗi vụ việc được giải quyết đều trở thành một “điểm tin cậy”, góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân.
PV: Xin trân trọng cảm ơn ông!
