1 trong 9 động lực phát triển của Thủ đô Hà Nội

Theo UBND thành phố Hà Nội, điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỉ lệ 1/5.000 để thực hiện Dự án đầu tư Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng được triển khai trên cơ sở các chủ trương, nghị quyết của Trung ương, Bộ Chính trị, Quốc hội và chỉ đạo của Chính phủ.

Trong đó có Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới; Nghị quyết số 30-NQ/TW ngày 23/11/2022 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng đồng bằng sông Hồng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Nghị quyết số 258/2025/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô.

Trên cơ sở đó, Hà Nội đã tập trung nghiên cứu, hoàn thiện các thủ tục, báo cáo cấp có thẩm quyền và từng bước triển khai dự án.

Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố đã họp hội nghị chuyên đề, thống nhất và ban hành Nghị quyết số 04-NQ/TU ngày 13/12/2025, thống nhất chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng và việc triển khai ngay tiểu dự án thành phần.

Một ngày sau, HĐND thành phố ban hành Nghị quyết số 1498/NQ-HĐND thống nhất chủ trương đầu tư dự án. Ngày 17/12/2025, UBND thành phố ban hành Quyết định số 6281/QĐ-UBND phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư và tổ chức khởi công dự án thành phần ngày 19/12/2025.

UBND thành phố cũng đã xin ý kiến các bộ, ngành liên quan và tổ chức họp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cơ bản thống nhất phương án báo cáo điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng và nội dung dự án.

Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng được xác định là 1 trong 9 động lực phát triển của Thủ đô Hà Nội. Ảnh: Đông Hà

Theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, cấu trúc không gian Thủ đô gồm 9 cực phát triển, 9 trung tâm lớn và 9 trục động lực.

Trong đó, Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng được xác định là 1 trong 9 động lực phát triển của Thủ đô. Đây là trục chiến lược, trục không gian xanh trung tâm, đồng thời là trục kinh tế, thương mại, dịch vụ và đô thị gắn với văn hóa sáng tạo, khoa học công nghệ dọc hai bên sông Hồng.

Không gian hai bên sông được định hướng trở thành trục xương sống về cảnh quan, văn hóa, lịch sử và môi trường của Thủ đô. Tại đây sẽ phát triển các công trình công cộng, công viên cây xanh, văn hóa, dịch vụ du lịch, giải trí; đồng thời kết nối không gian hai bên sông với đô thị trung tâm phía Bắc và Nam sông Hồng thành một cấu trúc hoàn chỉnh, thống nhất.

Việc khai thác không gian hai bên sông phải tôn trọng tối đa địa hình tự nhiên, giảm thiểu tác động tiêu cực, bảo đảm không gian thoát lũ và an toàn theo quy hoạch phòng chống lũ, quy hoạch đê điều được duyệt.

Các công viên văn hóa kết hợp sinh thái, công viên chuyên đề, khu vui chơi giải trí, không gian cộng đồng, đường dạo cảnh quan... được định hướng hình thành dọc hai bên sông, phục vụ vui chơi, giải trí, thể dục thể thao, lễ hội và tổ chức sự kiện.

Hệ thống giao thông, hạ tầng kỹ thuật cũng được định hướng kết nối với mạng lưới đường ven sông, giao thông đường bộ, đường thủy và đường sắt đô thị.

Từ đô thị "quay lưng" sang "quay mặt" vào sông

Theo tài liệu, một trong những vấn đề hiện nay là các tuyến đê dọc hai bờ sông đã tạo nên sự ngăn cách sông Hồng với không gian phát triển của thành phố.

Hạ tầng giao thông, hạ tầng kỹ thuật khu vực ngoài đê dọc hai bên sông còn thiếu, chưa đồng bộ; cảnh quan đô thị chưa được đầu tư, khai thác tương xứng với vị trí là trục trung tâm của đô thị. Tình trạng lấn chiếm, sử dụng trái phép đất ven sông, mất vệ sinh môi trường còn xảy ra.

Không gian hai bên sông Hồng được định hướng trở thành trục cảnh quan, văn hóa, lịch sử và môi trường của Thủ đô. Ảnh: Đông Hà

Việc điều chỉnh tổng thể quy hoạch vì vậy đặt mục tiêu hình thành trục không gian xanh trung tâm gắn với văn hóa sáng tạo dọc sông Hồng, trở thành trục phát triển kinh tế - xã hội và biểu trưng cho Hà Nội "Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo".

6 giá trị cốt lõi được xác định gồm "An toàn phòng chống lũ - Sinh thái - Hạ tầng - Chuyển đổi chức năng - Phát triển kinh tế - Văn hóa văn minh".

Phạm vi nghiên cứu kéo dài khoảng 40km theo hướng Tây Bắc - Đông Nam, từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, qua 16 xã, phường gồm 9 xã và 7 phường, với tổng diện tích khoảng 11.418ha.

Trong đó, mặt nước khoảng 3.626ha, đất sản xuất nông nghiệp khoảng 5.741ha, đất ở dân cư khoảng 1.102ha. Dân số hiện trạng khoảng 279.525 người.

Đáng chú ý, phạm vi quy hoạch có 123 công trình di tích, gồm 1 di tích quốc gia đặc biệt, 26 di tích cấp quốc gia, 35 di tích cấp thành phố, 61 di tích chưa xếp hạng và 14 địa điểm lưu niệm sự kiện cách mạng, kháng chiến.

Tư duy tổ chức không gian được xác định là chuyển từ đô thị “quay lưng ra sông” sang “quay mặt vào sông”, hướng tới diện mạo đô thị hiện đại, văn minh.

Đi cùng với đó là giải pháp “thích ứng lũ”. Nguyên tắc cốt lõi là không thu hẹp không gian thoát lũ, không đề xuất giải pháp xây đê mới nằm trong đê cũ.

Các công trình cảnh quan sử dụng module kiến trúc có thể tháo dỡ, đê lũ sinh thái dạng bậc thang và vườn mưa giữ phù sa. Hướng tuyến đường bộ được lựa chọn bám sát hệ thống đê hiện hữu để tận dụng hạ tầng sẵn có và bảo đảm an toàn phòng chống lũ.

Ba định hướng được ưu tiên là an toàn - sinh thái - giao thông, hướng tới môi trường sống an toàn, xanh, sạch, đẹp, văn minh và hệ thống giao thông, kết cấu hạ tầng thuận tiện cho người dân.

Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng - Kỳ 2: Tái định cư thế nào để người dân giữ sinh kế, cộng đồng?