(Thanh tra) - Lễ khai hội Xuân Yên Tử 2026 mở màn mùa lễ hội kéo dài 3 tháng với nhiều hoạt động văn hóa, tâm linh đặc sắc, đồng thời tỉnh Quảng Ninh quyết định miễn 100% vé tham quan danh thắng Yên Tử đến hết năm 2028 để thu hút du khách và lan tỏa giá trị di sản thế giới.
Ngày 26/2 (tức ngày 10 tháng Giêng năm Bính Ngọ), tại Cung Trúc Lâm, phường Yên Tử đã diễn ra lễ Khai hội Xuân Yên Tử năm 2026, mở màn cho chuỗi hoạt động, sự kiện tuyên truyền, quảng bá Di sản văn hóa thế giới Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc và các hoạt động thu hút, kích cầu du lịch, thúc đẩy thương mại, dịch vụ năm 2026.
Ông Bùi Văn Khắng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh, nhấn mạnh hội Xuân Yên Tử là nét đẹp văn hóa truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Theo ông Khắng, đây không chỉ là nghi lễ mở đầu mùa lễ hội mà còn là bước khởi động cho một năm phát huy mạnh mẽ giá trị khu di tích, tiếp tục khẳng định vị thế của Yên Tử trên bản đồ di sản văn hóa của nhân loại.
Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh cũng cho rằng việc tổ chức lễ hội đặt ra yêu cầu cao hơn trong công tác quản lý, bảo tồn đời sống tâm linh, tín ngưỡng và không gian văn hóa di sản, đồng thời phát triển du lịch văn hóa tâm linh gắn với bảo tồn, phát huy giá trị Yên Tử.
Năm 2026, lễ hội được tổ chức với nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật đặc sắc như triển lãm cổ vật nhà Trần và tư liệu về Phật giáo Trúc Lâm Việt Nam; hội chợ OCOP và đặc sản địa phương; chuỗi hoạt động "Xuân di sản - Tết làng Nương" với các trò chơi dân gian. Điểm nhấn là chương trình nghệ thuật tái hiện chiều sâu lịch sử, văn hóa Yên Tử, góp phần tôn vinh giá trị truyền thống và lan tỏa bản sắc dân tộc.
Đáng chú ý, nhằm tri ân người dân và du khách đã đồng hành trong quá trình đưa Yên Tử trở thành Di sản văn hóa thế giới, HĐND tỉnh Quảng Ninh đã ban hành nghị quyết số 101/2026/NQ-HĐND, miễn 100% vé tham quan danh lam thắng cảnh Yên Tử từ năm 2026 đến hết năm 2028.
Bên cạnh đó, khu di tích cũng miễn phí trông giữ ô tô, xe máy tại bến xe Hạ Kiệu đến hết năm 2026; mua bảo hiểm miễn phí cho toàn bộ du khách; đồng thời lắp đặt hệ thống AI nhận diện tự động người ra vào khu di tích. Theo tỉnh Quảng Ninh, các chính sách này nhằm đưa di sản đến gần hơn với cộng đồng, thúc đẩy phát triển du lịch bền vững gắn với bảo tồn.
Cùng với các chính sách ưu đãi, địa phương tiếp tục nâng cao chất lượng phục vụ, bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông và vệ sinh môi trường, tạo điều kiện thuận lợi để người dân và du khách trong nước, quốc tế có trải nghiệm trọn vẹn khi về Yên Tử.
Nhân dịp khai hội, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh kêu gọi mỗi người dân, phật tử và du khách tham gia lễ hội với tinh thần văn minh, tôn trọng không gian linh thiêng của di sản; chung tay giữ gìn cảnh quan, bảo vệ môi trường và lan tỏa hình ảnh con người Quảng Ninh nghĩa tình, hiếu khách.
“Lễ hội Xuân Yên Tử năm 2026 là sự kiện văn hóa mang đậm bản sắc dân tộc, tầm vóc của Di sản thế giới. Đây không chỉ là nghi lễ mở đầu cho một mùa lễ hội, mà còn là sự khởi động cho một năm phát huy mạnh mẽ giá trị của khu di tích, khẳng định vị thế của Yên Tử trên bản đồ Di sản văn hóa nhân loại”, ông Khắng nhấn mạnh.
Phát biểu tại lễ khai hội Xuân Yên Tử 2026, ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam, nhấn mạnh việc Yên Tử được ghi danh là Di sản thế giới là sự ghi nhận của cộng đồng quốc tế đối với giá trị nổi bật toàn cầu của di sản, đồng thời thể hiện cam kết mạnh mẽ của tỉnh Quảng Ninh trong bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa vì lợi ích chung của nhân loại.
Theo ông Baker, ngày nay Yên Tử không chỉ là điểm hành hương linh thiêng mà còn là cảnh quan tâm linh sống động, nơi các ngôi chùa cổ, tuyến đường hành hương, rừng và suối hòa quyện tạo nên không gian thanh tịnh. Việc được công nhận là Di sản thế giới không chỉ tôn vinh chiều sâu lịch sử và giá trị văn hóa đặc sắc của vùng đất này mà còn là cam kết mạnh mẽ cho tương lai bảo tồn.
Đại diện UNESCO cho rằng lễ hội Xuân Yên Tử tiếp tục khẳng định sức sống bền bỉ của di sản khi được cộng đồng trân trọng, gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Thông qua các nghi lễ trang nghiêm, nghệ thuật truyền thống và chuỗi hoạt động văn hóa phong phú, những giá trị tâm linh và nhân văn của vùng đất linh thiêng tiếp tục được lan tỏa.
UNESCO đánh giá cao nỗ lực của tỉnh Quảng Ninh trong bảo tồn di sản, thúc đẩy du lịch có trách nhiệm, tăng cường giáo dục cộng đồng và bảo vệ môi trường. Trong thời gian tới, theo ông Baker, sự phối hợp chặt chẽ giữa các địa phương liên quan sẽ có ý nghĩa quan trọng nhằm bảo đảm quản lý hiệu quả, hài hòa giữa bảo tồn và phát triển. UNESCO cam kết tiếp tục đồng hành, hỗ trợ về chuyên môn và hợp tác quốc tế.
Khẳng định giá trị của di sản, Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam nhấn mạnh Yên Tử không chỉ là tài sản quý của Quảng Ninh hay Việt Nam mà còn của toàn nhân loại, đồng thời bày tỏ tin tưởng những giá trị nhân văn của Thiền phái Trúc Lâm sẽ tiếp tục lan tỏa tinh thần hòa bình, hiểu biết và hòa hợp trong cộng đồng.
Thay mặt UNESCO, ông Jonathan Wallace Baker chúc Hội Xuân Yên Tử năm 2026 thành công tốt đẹp và mong người dân, du khách có những trải nghiệm ý nghĩa tại vùng đất linh thiêng này.
“Di sản Yên Tử không chỉ là tài sản quý báu của tỉnh Quảng Ninh, của Việt Nam mà còn là của toàn nhân loại. Tôi tin tưởng rằng những giá trị nhân văn sâu sắc của Thiền phái Trúc Lâm sẽ tiếp tục lan tỏa tinh thần hòa bình, hiểu biết và hòa hợp trong cộng đồng”, ông Jonathan Wallace Baker cho biết.
Danh sơn Yên Tử gắn liền với tên tuổi và sự nghiệp của Đức vua Trần Nhân Tông. Hơn bảy thế kỷ trước, sau khi lãnh đạo quân dân Đại Việt hai lần đánh bại quân Nguyên - Mông, nhà vua đã rời bỏ ngai vàng, chọn non thiêng Yên Tử làm nơi tu hành, chiêm nghiệm và khai mở con đường đạo pháp gắn với vận mệnh dân tộc. Tại đây, Đức vua Trần Nhân Tông sáng lập Thiền phái Trúc Lâm - dòng thiền mang đậm bản sắc Việt, đề cao tinh thần "nhập thế", hòa đạo với đời, lấy việc phụng sự nhân sinh và đất nước làm phương châm hành đạo.
Từ đó đến nay, Yên Tử trở thành điểm hội tụ linh thiêng, thu hút đông đảo Nhân dân, phật tử và du khách thập phương hành hương không chỉ để lễ Phật, cầu an mà còn để tìm về cội nguồn lịch sử, lắng lại giữa nhịp sống hiện đại và nuôi dưỡng khát vọng hướng thiện, tri ân tiền nhân theo truyền thống "uống nước nhớ nguồn".
