(Thanh tra) - Hơn 81% đơn khiếu nại thuộc thẩm quyền giải quyết tại Khánh Hòa liên quan đến đất đai. Những bất cập trong quản lý đất đai, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tiếp tục là nguyên nhân chủ yếu làm phát sinh khiếu kiện.
Đầu năm 2026, ông Trần Bá Thành, trú tại phường Tây Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, khiếu nại liên quan đến quyết định cưỡng chế buộc khắc phục hậu quả đối với hành vi chiếm 273,2m² đất công ích để xây dựng nhà ở. Ông Thành cho rằng, đất có nguồn gốc gia đình sử dụng từ những năm 1980, không thuộc đất hợp tác xã quản lý nên yêu cầu hủy quyết định cưỡng chế.
Tuy nhiên, kết quả xác minh cho thấy, phần đất tranh chấp thuộc quỹ đất công ích 5% do địa phương quản lý. Ngày 21/4/2026, UBND tỉnh Khánh Hòa ban hành Quyết định số 1365/QĐ-UBND, không chấp thuận khiếu nại lần hai của ông Thành, đồng thời công nhận quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu của Chủ tịch UBND thành phố Nha Trang trước đây là đúng pháp luật.
Đây chỉ là một trong hàng ngàn vụ việc khiếu nại, phản ánh, kiến nghị liên quan đến đất tại Khánh Hòa từ đầu năm đến nay. Theo báo cáo của Thanh tra tỉnh Khánh Hòa, tình hình khiếu nại, tố cáo, phản ánh, kiến nghị trên địa bàn tỉnh tăng so với cùng kỳ năm 2025. Nội dung khiếu nại, tố cáo, phản ánh, kiến nghị chủ yếu liên quan đến công tác quản lý đất đai, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất thực hiện các dự án đầu tư.
Cụ thể, trong 290 đơn khiếu nại thuộc thẩm quyền tại Khánh Hòa kể từ đầu năm đến nay, có tới 237 đơn liên quan đến đất đai, chiếm 81,7%. Đối với đơn kiến nghị, phản ánh, lĩnh vực đất đai cũng chiếm tỷ trọng lớn, với 5.398/7.397 đơn, tương đương gần 73%. Những con số này cho thấy, đất đai tiếp tục là lĩnh vực phát sinh nhiều kiến nghị, khiếu nại, phản ánh tại địa phương.
Cũng theo Thanh tra tỉnh Khánh Hòa, các vụ việc khiếu nại, tố cáo đáng chú ý liên quan đến Dự án Khu du lịch và Giải trí Sông Lô, Dự án Chợ Đầm tròn Nha Trang, Khu đô thị hỗn hợp Nha Trang, Khu đô thị Hoàng Long, Khu dân cư Cồn Tân Lập, Khu đô thị ven Vịnh Cam Ranh và Khu đô thị Cam Lâm...
Sau khi sáp nhập tỉnh Khánh Hòa và Ninh Thuận, địa phương đang triển khai 14 dự án lớn, trọng điểm, động lực cùng nhiều dự án phát triển kinh tế - xã hội khác. Quá trình thu hồi đất, giải phóng mặt bằng diễn ra trên quy mô lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của hàng nghìn hộ dân.
Trong khi đó, chính sách bồi thường, hỗ trợ tại một số thời điểm chưa phù hợp thực tế, khiến việc xác định quyền lợi của người có đất bị thu hồi gặp nhiều khó khăn. Từ đó, nhiều dự án đã phát sinh khiếu nại, kiến nghị, phản ánh liên quan đến đất đai.
Một trong những vấn đề đáng chú ý được Thanh tra tỉnh Khánh Hòa chỉ ra là công tác quản lý đất đai tại một số địa phương chưa chặt chẽ. Việc lập quy hoạch, đo đạc, lập và điều chỉnh hồ sơ địa chính có trường hợp chưa phù hợp với hiện trạng sử dụng đất. Những hạn chế này ảnh hưởng trực tiếp đến công tác kiểm kê, xác định nguồn gốc đất, thẩm định và phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Đặc biệt, một số dự án triển khai qua nhiều thời kỳ pháp luật, đồng thời trải qua quá trình thay đổi địa giới hành chính và tổ chức bộ máy. Điều này gây khó khăn trong việc áp dụng chính sách thống nhất, xuyên suốt khi giải quyết quyền lợi của người dân. Nhiều vụ khiếu nại liên quan đến tranh chấp đất đai, bồi thường và tái định cư phát sinh từ nhiều năm trước. Quá trình xác minh nguồn gốc đất, thu thập hồ sơ, tài liệu và phối hợp giữa các cơ quan mất nhiều thời gian, ảnh hưởng đến tiến độ giải quyết.
Việc giải quyết đơn thư tại một số địa phương, đơn vị chưa bảo đảm thời hạn quy định; công tác cung cấp hồ sơ, tài liệu và trả lời kiến nghị có lúc còn chậm. Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, một số công chức được giao nhiệm vụ tiếp công dân, xử lý đơn và tham mưu giải quyết khiếu nại, tố cáo còn thiếu kinh nghiệm, lúng túng trong xác định thẩm quyền giải quyết. Qua thanh tra trách nhiệm tại xã Vĩnh Hải, Thanh tra tỉnh Khánh Hòa đã kiến nghị chấn chỉnh tình trạng xử lý đơn trễ hạn, rà soát và giải quyết dứt điểm các đơn tồn đọng, quá hạn.
Khánh Hòa đang tiếp tục triển khai nhiều dự án lớn, nguy cơ phát sinh khiếu kiện liên quan đến đất đai vẫn hiện hữu. Trước tình hình đó, UBND tỉnh Khánh Hòa đã có văn bản chỉ đạo các cơ quan, địa phương tập trung rà soát, giải quyết dứt điểm các vụ việc phức tạp, kéo dài; tăng cường thanh tra trách nhiệm người đứng đầu và nâng cao chất lượng giải quyết khiếu nại ngay từ cơ sở.
