(Thanh tra) - Với phương châm “6 rõ, 1 xuyên suốt” và đề cao tinh thần “7 dám”, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Tô Anh Dũng đang trực tiếp "xốc lại" kỷ cương điều hành, kiên quyết dọn sạch những "điểm nghẽn" về đất đai và thủ tục để khơi thông dòng vốn đầu tư công, tạo sức bật mới cho các công trình trọng điểm.
Giải phóng mặt bằng (GPMB) và giải ngân vốn đầu tư công lâu nay vẫn được ví là "lát cắt" thử thách năng lực quản trị của chính quyền địa phương. Tại Thanh Hóa, trước khối lượng nhiệm vụ khổng lồ và không ít dự án vướng mắc kéo dài, ngay sau khi nhậm chức, Chủ tịch UBND tỉnh Tô Anh Dũng đã phát đi thông điệp mạnh mẽ: Chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy hành động, lấy hiệu quả thực tế và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo đánh giá cán bộ.
Tinh thần ấy được cụ thể hóa bằng phương châm “6 rõ” (rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền) và “1 xuyên suốt”. Thay vì giao nhiệm vụ chung chung, UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương phải "bóc tách" từng dự án, chỉ rõ nguyên nhân chậm trễ và định hạn hoàn thành cụ thể.
Điểm đột phá trong phương thức điều hành thời gian qua là việc duy trì nghiêm chế độ thị sát hiện trường. Tại hội nghị trực tuyến toàn tỉnh ngày 12/10/2026, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các Phó Chủ tịch - trên cương vị tổ trưởng các tổ công tác - phải trực tiếp xuống những xã, phường có dự án "đắp chiếu", vướng mặt bằng lớn để gỡ vướng ngay tại chỗ, tuyệt đối không có chuyện đùn đẩy hay "chờ cấp trên". Những địa phương có tỷ lệ GPMB ì ạch, đứng dưới mức bình quân chung lập tức bị phê bình và buộc phải cam kết tiến độ.
Nếu mặt bằng là "chiếc chìa khóa" mở cửa công trường, thì giải ngân vốn đầu tư công chính là thước đo năng lực chuyển hóa nguồn lực thành sản phẩm thực tế.
Tại hội nghị đẩy nhanh tiến độ giải ngân ngày 29/9/2026, bức tranh tài chính được công bố với tổng kế hoạch vốn năm 2026 (gồm cả vốn kéo dài từ 2025) lên tới 19.347,862 tỷ đồng. Tính đến ngày 24/9/2026, toàn tỉnh giải ngân được 9.861 tỷ đồng (đạt 50,97%). Điểm đáng chú ý là nhờ siết chặt kỷ luật hành chính, trong vòng hơn một tháng (từ 15/8 đến 24/9), giá trị giải ngân đã bứt phá thêm 2.712,1 tỷ đồng, kéo thứ hạng của Thanh Hóa vươn lên vị trí 17 từ nhóm cuối (thứ 32 trong tháng 6).
Dù vậy, người đứng đầu chính quyền tỉnh thẳng thắn nhìn nhận kết quả chưa tương xứng với tiềm năng. Kỷ luật ngân sách vì thế được siết chặt bằng chế tài lạnh lùng nhưng cần thiết: Các mốc hoàn thành là căn cứ xếp loại hằng tháng của người đứng đầu; chủ đầu tư hay địa phương nào chậm tiến độ không vì lý do bất khả kháng sẽ bị điều chuyển vốn ngay lập tức, đồng thời người đứng đầu phải kiểm điểm trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh. Sở Tài chính được "trao quyền" chủ động tham mưu phương án cắt vốn của dự án yếu kém để dồn lực cho những công trình đang chạy nước rút.
Hiệu quả của phép thử "6 rõ, 1 xuyên suốt" không nằm trên giấy mà đang hiển hiện rõ nét tại các "chảo lửa" thi công cơ sở.
Minh chứng tiêu biểu là tại xã Hoằng Thanh - nơi được giao GPMB 6 dự án với tổng diện tích gần 60ha. Nhờ áp dụng cách làm bám sát cơ sở, kiên trì đối thoại và phân công rõ trách nhiệm cho từng cán bộ, đến nay xã đã hoàn thành GPMB trên 54ha (đạt 90,71%) và kết thúc sớm 4 dự án. Đặc biệt, Cụm công nghiệp Hoằng Đông đã giải phóng sạch 30ha liên quan tới 279 hộ dân, về đích trước thời hạn tới 63 ngày.
Ông Hắc Xuân Thọ, Trưởng phòng Kinh tế Hạ tầng xã Hoằng Thanh cho biết: "Địa phương xác định tinh thần "6 rõ, 1 xuyên suốt" không chỉ dừng lại ở yêu cầu chỉ đạo mà phải được cụ thể hóa thành từng đầu việc, gắn với trách nhiệm của từng bộ phận, cán bộ phụ trách. Trong quá trình triển khai, chúng tôi tập trung bám sát cơ sở, kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh, quyết tâm hoàn thành các mục tiêu GPMB và đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, góp phần vào việc đưa nền kinh tế của tỉnh tăng trường 2 con số".
Một ví dụ nữa là hoạt động của Tổ công tác 881.5 tại 11 xã gồm Hậu Lộc, Triệu Lộc, Nga Thắng, Hồ Vương, Tân Tiến, Hoa Lộc, Đông Thành, Ba Đình, Nga Sơn, Nga An và Vạn Lộc. Sau hơn 2 tháng theo dõi, đôn đốc thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm, diện tích GPMB năm 2026 tại các địa phương này đạt 90,084/126,58ha, tương đương 71,17%, cao hơn mức bình quân chung toàn tỉnh tại thời điểm báo cáo là 69,22%. Công tác thu tiền sử dụng đất, giải ngân vốn đầu tư công và xử lý các dự án tồn đọng cũng có những chuyển biến ở một số địa bàn.
Nhìn về chặng đường phía trước, tư duy điều hành của lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa tiếp tục hướng tới sự chủ động mang tính chiến lược: Từ năm 2027, tỉnh kiên quyết chỉ bố trí vốn cho những dự án đã hoàn thành thủ tục, có phương án GPMB khả thi và cam kết tiến độ theo từng tháng.
Sự chuyển dịch từ "lệnh hành chính" sang "nhịp độ công trường" tại Thanh Hóa đang từng bước khơi thông các điểm nghẽn, biến nguồn lực ách tắc thành động lực tăng trưởng. Đó cũng chính là bệ phóng vững chắc để Thanh Hóa hiện thực hóa khát vọng trở thành cực tăng trưởng mới của khu vực Bắc Trung Bộ và cả nước - nội dung sẽ tiếp tục được phân tích sâu trong Bài 2: Gỡ mặt bằng, thúc tiến độ các dự án giao thông trọng điểm
