Chánh Thanh tra tỉnh Điện Biên Vùi Văn Nguyện chủ trì hội nghị công bố quyết định thanh tra chuyên đề về cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp. Ảnh: PV

Nhiều cơ sở nhà, đất dôi dư còn bỏ trống, sử dụng chưa đúng quy định

Thanh tra tỉnh Điện Biên vừa công khai kết luận thanh tra chuyên đề về cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính, sắp xếp tổ chức bộ máy trên địa bàn tỉnh.

Cuộc thanh tra được thực hiện tại Sở Tài chính, Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Xây dựng và UBND 13 xã, phường (Tuần Giáo, Tủa Chùa, Mường Nhé, Nà Hỳ, Na Sang, Mường Ảng, Na Son, Mường Chà, Thanh Nưa, Chiềng Sinh; Điện Biên Phủ, Mường Thanh, Mường Lay) cùng các đơn vị có liên quan.

Kết luận thanh tra ghi nhận UBND tỉnh đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo; các cơ quan, địa phương đã rà soát hiện trạng, xây dựng phương án sắp xếp, điều chuyển và xử lý tài sản công theo quy định.

Đối với 187 cơ sở nhà, đất thuộc diện thanh tra trực tiếp đều đã được các cơ quan, đơn vị hoàn thành việc lập, trình phương án và phê duyệt phương án sắp xếp, xử lý.

Tuy nhiên, quá trình tổ chức thực hiện vẫn bộc lộ nhiều tồn tại, khiến không ít cơ sở nhà, đất chưa được khai thác hiệu quả, làm gia tăng nguy cơ lãng phí tài sản công.

Trong đó, một số cơ quan, đơn vị chưa ban hành tiêu chuẩn, định mức diện tích chuyên dùng và tiêu chuẩn, định mức diện tích công trình sự nghiệp thuộc phạm vi quản lý theo quy định của UBND tỉnh Điện Biên.

Đáng chú ý, UBND xã Chiềng Sinh và UBND xã Mường Chà còn ban hành quyết định điều chuyển tài sản công là trụ sở làm việc không đúng thẩm quyền.

Việc kiểm kê, quản lý hồ sơ, sự đầy đủ, tính chính xác của hồ sơ nhà, đất, hồ sơ bàn giao, tiếp nhận của các đơn vị còn hạn chế. Trong đó, có 66 cơ sở nhà, đất không có hồ sơ pháp lý về nhà, công trình, vật kiến trúc trên đất; 10 cơ sở nhà, đất thiếu hồ sơ pháp lý.

62 cơ cở nhà, đất thiếu giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hồ sơ pháp lý về đất của các cơ sở nhà, đất khi bàn giao.

Ngoài ra, việc cập nhật cơ sở dữ liệu về nhà, đất, hồ sơ địa chính, sổ kế toán của nhiều đơn vị sau khi tiếp nhận tài sản chưa đầy đủ theo quy định tại Nghị định 186/2025/NĐ-CP ngày 1/7/2025 của Chính phủ.

Đặc biệt, qua kiểm tra thực tế hiện trạng quản lý, sử dụng, khai thác cho thấy có nhiều cơ sở nhà, đất đã có quyết định điều chuyển, chuyển giao cho các đơn vị sử dụng nhưng vẫn bị bỏ trống không sử dụng.

Một số cơ sở nhà, đất cho các cơ quan, đơn vị mượn tạm để làm trụ sở hoạt động nhưng lại sử dụng không đúng theo quyết định phê duyệt điều chuyển, chuyển giao tài sản; nhiều cơ sở sử dụng không hiệu quả, sai mục đích.

Tính đến ngày 30/4/2026, trong tổng số 187 cơ sở nhà, đất vẫn còn 39 cơ sở nhà, đất chưa được đưa vào sử dụng.

Đến thời điểm kết thúc thanh tra ngày 6/6/2026, số cơ sở bỏ trống giảm xuống còn 24. Tuy nhiên, vẫn còn 15 cơ sở được cho mượn tạm không đúng đối tượng theo quyết định phê duyệt.

Ngoài ra, có 5 cơ sở được xác định sử dụng chưa đúng mục đích hoặc hiệu quả thấp, chưa phát huy giá trị của tài sản công sau sắp xếp.

Theo Thanh tra tỉnh, những tồn tại này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý tài sản công mà còn tiềm ẩn nguy cơ thất thoát, lãng phí nếu không được xử lý kịp thời.

Một góc trung tâm phường Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên. Ảnh: CTV

Làm rõ trách nhiệm, yêu cầu khẩn trương khắc phục

Theo Thanh tra tỉnh Điện Biên, nguyên nhân của những tồn tại trên xuất phát từ việc sắp xếp đơn vị hành chính, tinh gọn tổ chức bộ máy diễn ra trong thời gian ngắn, khối lượng cơ sở nhà, đất phải rà soát rất lớn, trong khi nhiều hồ sơ được hình thành qua nhiều giai đoạn nên thiếu đồng bộ.

Mặt khác, một số quy định về tiêu chuẩn, định mức sử dụng trụ sở và xử lý tài sản công sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp còn đang trong quá trình hoàn thiện.

Cùng với đó, do đặc thù của Điện Biên là tỉnh miền núi, nhiều trụ sở cũ nằm ở khu vực xa trung tâm, quy mô lớn nhưng không còn phù hợp với nhu cầu sử dụng của các đơn vị sau sắp xếp.

Nguyên nhân còn do nguồn kinh phí dành cho đo đạc, hoàn thiện hồ sơ địa chính, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và sửa chữa tài sản còn hạn chế, ảnh hưởng đến tiến độ xử lý.

Bên cạnh những nguyên nhân khách quan trên, Thanh tra tỉnh cũng chỉ rõ công tác phối hợp giữa một số cơ quan chưa thật sự chặt chẽ; việc đôn đốc triển khai các phương án đã được phê duyệt có thời điểm còn chậm.

Một số đơn vị chưa chủ động cập nhật hồ sơ quản lý tài sản, chưa kịp thời đề xuất phương án xử lý đối với các cơ sở dôi dư sau khi tiếp nhận.

Kết luận thanh tra xác định trách nhiệm trước hết thuộc giám đốc các sở, thủ trưởng cơ quan, đơn vị và chủ tịch UBND các xã, phường được thanh tra trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo quản lý, sử dụng tài sản công.

Trách nhiệm cũng được xác định đối với cấp phó phụ trách lĩnh vực, lãnh đạo các phòng chuyên môn và cá nhân có liên quan theo chức trách, nhiệm vụ được giao.

Thanh tra tỉnh kiến nghị giám đốc các sở, thủ trưởng cơ quan, đơn vị và chủ tịch UBND các xã, phường tổ chức kiểm điểm trách nhiệm, xử lý tập thể, cá nhân liên quan; khẩn trương khắc phục toàn bộ những tồn tại đã được chỉ ra và báo cáo kết quả thực hiện theo quy định.

Đồng thời, tiếp tục rà soát toàn bộ cơ sở nhà, đất dôi dư; hoàn thiện phương án xử lý, chấm dứt tình trạng để tài sản bỏ trống hoặc cho mượn kéo dài không đúng quy định.

Thanh tra tỉnh kiến nghị UBND tỉnh giao Sở Tài chính chủ trì tham mưu các giải pháp đẩy nhanh tiến độ xử lý nhà, đất dôi dư; giao Sở Nông nghiệp và Môi trường hoàn thiện hồ sơ địa chính, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với các cơ sở đủ điều kiện.

UBND tỉnh chỉ đạo UBND các xã, phường tiếp tục rà soát, đề xuất phương án sử dụng hiệu quả đối với từng cơ sở nhà, đất; xem xét thành lập tổ công tác liên ngành để theo dõi, đôn đốc việc thực hiện các phương án xử lý nhà, đất dôi dư… bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả, góp phần thực hành tiết kiệm, phòng, chống lãng phí.