(Thanh tra) - Thanh tra Chính phủ vừa thông báo kết luận thanh tra về công tác phòng, chống lãng phí trong quản lý, sử dụng cơ sở nhà, đất của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp Nhà nước tại tỉnh Phú Thọ, qua đó chỉ ra hàng loạt tồn tại, sai phạm kéo dài nhiều năm, tiềm ẩn nguy cơ thất thoát, lãng phí tài sản Nhà nước.
Ngày 13/02/2026, Thanh tra Chính phủ có Văn bản số 58/TTCP-C.I về việc báo cáo và kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo thực hiện nội dung Kết luận thanh tra số 56/KL-TTCP ngày 12/02/2026 của Thanh tra Chính phủ.
Ngày 10/3/2026, Văn phòng Chính phủ có Văn bản số 972/VPCP-V.I thông bảo ý kiến của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ chỉ đạo đối với UBND tỉnh Phú Thọ và Thanh tra Chính phủ về việc thực hiện Kết luận thanh tra.
Theo thông báo của Thanh tra Chính phủ về Kết luận thanh tra số 56/KL-TTr, ngày 12/2/2026 về việc phòng, chống lãng phí trong quản lý, sử dụng các cơ sở nhà, đất của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp Nhà nước quản lý tại tỉnh Phú Thọ, trong giai đoạn từ năm 2019 đến 30/6/2025, UBND các tỉnh trước khi sáp nhập (Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hòa Bình) đã ban hành 75 quyết định phê duyệt phương án sắp xếp lại, xử lý đối với 10.737 cơ sở nhà, đất.
Tuy nhiên, đến 30/6/2025, vẫn còn 641 cơ sở nhà, đất chưa được xử lý, với tổng diện tích đất khoảng 1,097 triệu m² và hơn 206 nghìn m² sàn xây dựng. Đây là những tài sản có giá trị lớn, nhiều vị trí nằm tại trung tâm hành chính, nhưng lại bị bỏ không hoặc sử dụng kém hiệu quả trong thời gian dài.
Thanh tra Chính phủ đánh giá, việc phê duyệt phương án sắp xếp lại, xử lý các cơ sở nhà, đất của UBND tỉnh còn chậm, thời gian kéo dài (Phú Thọ cũ từ năm 2019-2022, Vĩnh Phúc từ năm 2023-2024, Hòa Bình từ năm 2018-2024), dẫn đến nhiều cơ sở nhà, đất không còn nhu cầu sử dụng nhưng đến thời điểm thanh tra chưa kịp thời khắc phục.
Bên cạnh đó, việc không ban hành hoặc ban hành văn bản quy định chưa rõ ràng, cụ thể trong phân cấp đối với việc kiểm tra hiện trạng, công tác thẩm định còn hạn chế dẫn đến một số phương án sau khi được phê duyệt khó triển khai thực hiện, phải điều chỉnh nhiều lần, làm chậm tiến độ, kéo dài thời gian, làm giảm hiệu quả sử dụng và khai thác nguồn lực của Nhà nước.
Đáng chú ý, công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát chưa được quan tâm đúng mức, việc xử lý chưa nghiêm đối với cơ quan, tổ chức, đơn vị và cá nhân liên quan trong việc chậm lập hồ sơ đề xuất xử lý tài sản theo phương án được duyệt; việc bảo quản hồ sơ pháp lý về cơ sở nhà, đất chưa đảm bảo; chậm cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, gây khó khăn cho công tác quản lý nhà nước về lĩnh vực tài sản công.
Đặc biệt, một số cơ sở nhà, đất là trụ sở UBND xã, cơ sở giáo dục, y tế, văn hóa cũ chưa được bảo vệ, chưa bố trí đủ nguồn lực để duy tu, sửa chữa, để hoang hóa, gây hiện tượng xuống cấp.
Theo Thanh tra Chính phủ, các hành vi nêu trên là vi phạm quy định tại khoản 8 Điều 45, khoản 3 Điều 53 Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2013. Trách nhiệm thuộc về UBND tỉnh, Sở Tài chính và các cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có liên quan (thời kỳ từ ngày 01/01/2019 đến 01/7/2025).
Thanh tra Chính phủ đã kiểm tra, xác minh việc quản lý, sử dụng 30 cơ sở nhà, đất tại 18 cơ quan, đơn vị qua đó đã chỉ rõ tồn tại, hạn chế, khuyết điểm đối với từng cơ sở nhà, đất.
Các tồn tại, hạn chế, khuyết điểm phổ biến được chỉ ra trước hết là tình trạng không ban hành hoặc ban hành chậm các quyết định chuyển giao, xử lý tài sản, dẫn đến ách tắc trong tổ chức thực hiện. Nhiều cơ sở đã có phương án được phê duyệt nhưng không triển khai, hoặc triển khai chậm, kéo dài nhiều năm.
Một số nơi không lập hồ sơ pháp lý đầy đủ, chưa hoàn tất việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, gây khó khăn cho công tác quản lý và tiềm ẩn nguy cơ thất thoát tài sản Nhà nước.
Tình trạng bỏ hoang, không sử dụng hoặc sử dụng sai mục đích diễn ra ở nhiều cơ sở. Có trường hợp đất được giao từ năm 2008 nhưng đến năm 2025 vẫn không sử dụng, vi phạm nghiêm trọng quy định của pháp luật về đất đai và quản lý tài sản công.
Ngoài ra, một số đơn vị còn cho thuê, liên doanh, liên kết tài sản công khi chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt, hoặc thực hiện đấu giá, xử lý tài sản không đúng thẩm quyền.
Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra việc chậm trễ trong bán tài sản trên đất, chuyển nhượng quyền sử dụng đất, kéo dài hàng chục tháng, thậm chí nhiều năm sau khi phương án đã được phê duyệt.
Những sai phạm này được xác định là vi phạm các quy định của Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2013; Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017 và các nghị định liên quan.
Trách nhiệm được xác định thuộc về UBND tỉnh qua các thời kỳ, Sở Tài chính, các sở, ngành liên quan, UBND cấp huyện, xã và các đơn vị trực tiếp quản lý, sử dụng tài sản.
Các cơ sở nhà, đất có tồn tại, hạn chế, khuyết điểm được chỉ ra qua thanh tra:
Trụ sở UBND xã Y Sơn cũ, xã Đan Thượng, tỉnh Phú Thọ; Phòng khám đa khoa Xuân Ảng, xã Hiền Lương, tỉnh Phú Thọ; Trường Mầm non Hùng Vương cơ sở 2; Trung tâm hội nghị tỉnh Phú Thọ cơ sở 2, xã Mê Linh, TP Hà Nội; Trung tâm Giống vật nuôi Phú Thọ (cơ sở 2); Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc (cơ sở cũ), tỉnh Vĩnh Phúc; Trụ sở UBND xã Thanh Nga cũ, tỉnh Phú Thọ cũ; Trụ sở UBND xã Tam Cường và Vực Trường; Thư viện tỉnh Phú Thọ; Trung tâm hoạt động Thanh thiếu nhi tỉnh Vĩnh Phúc; Trụ sở UBND thị trấn Tam Đảo, huyện Tam Đảo cũ; Trụ sở UBND xã Yên Lập, huyện Vĩnh Tường cũ; Cơ sở nhà, đất Rạp chiếu bóng Long Châu Sa, tỉnh Phú Thọ cũ; Trường Cao đẳng nghề Phú Thọ cơ sở 3, xã Sông Lô cũ; Trụ sở UBND phường Thịnh Lang và Tân Hòa, TP Hòa Bình cũ; Cơ sở nhà, đất của Chi cục Thủy sản cũ, tỉnh Phú Thọ cũ; Trụ sở Tòa án và Viện kiểm sát nhân dân huyện Lạc Thủy cũ.
Từ kết quả thanh tra, Thanh tra Chính phủ đề nghị Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ chỉ đạo tổ chức thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm khắc phục tồn tại.
Trong đó, yêu cầu khẩn trương sắp xếp, xử lý các cơ sở nhà, đất, bảo đảm sử dụng đúng mục đích, hiệu quả, tránh thất thoát, lãng phí. Đồng thời, rà soát, điều chỉnh quy hoạch, đưa các cơ sở dôi dư vào khai thác phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Cơ quan thanh tra cũng yêu cầu tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm các vi phạm trong quản lý, sử dụng tài sản công; đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hồ sơ pháp lý, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất…
Đặc biệt, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ giao Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm tập thể, cá nhân liên quan; trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự thì chuyển cơ quan điều tra xử lý theo quy định.
Việc thực hiện kết luận thanh tra phải bảo đảm đầy đủ, kịp thời, đúng quy định pháp luật và báo cáo kết quả về Thanh tra Chính phủ theo quy định.
