Thanh tra thành phố Hải Phòng. Ảnh: Trọng Tài

Nhiều tồn tại từ chuẩn bị đầu tư đến quyết toán

Tại Kết luận thanh tra số 21/KL-TTTP ngày 24/6/2026, của Thanh tra TP Hải Phòng về thanh tra việc chấp hành pháp luật về quản lý đầu tư xây dựng cơ bản đối với các công trình, dự án do Ban Quản lý dự án khu vực Dương Kinh (nay là Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng phường Dương Kinh), Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Kim Thành (nay là Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng xã Phú Thái) làm chủ đầu tư, niên độ năm 2023-2025, Thanh tra thành phố ghi nhận các chủ đầu tư cơ bản thực hiện đúng quy định về đấu thầu; việc lựa chọn nhà thầu bảo đảm năng lực, tính cạnh tranh và không phát sinh kiến nghị trong đấu thầu; công tác thanh toán cũng cơ bản tuân thủ quy định của pháp luật về xây dựng và quản lý, thanh toán, quyết toán dự án sử dụng vốn đầu tư công.

Tuy vậy, kết luận thanh tra cũng chỉ ra nhiều tồn tại, hạn chế xuất hiện ở hầu hết các giai đoạn triển khai dự án, từ chuẩn bị đầu tư, khảo sát, thiết kế, lập dự toán đến lựa chọn nhà thầu, quản lý hợp đồng, giám sát thi công, thanh toán và quyết toán công trình.

Trong đó, đối với 8 dự án do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng phường Dương Kinh làm chủ đầu tư, Thanh tra TP Hải Phòng xác định, ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư, việc điều chỉnh, bổ sung dự án vào Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 chưa bảo đảm quy định của Luật Đầu tư công năm 2019; trách nhiệm thuộc UBND quận Dương Kinh và Phòng Tài chính - Kế hoạch quận trong giai đoạn 2023-2025. Ngoài ra, chủ đầu tư còn để xảy ra những hạn chế trong công tác lưu trữ hồ sơ, quản lý hợp đồng, đôn đốc tư vấn giám sát và quản lý chất lượng thi công; việc thanh toán, quyết toán còn có sai sót.

Đối với 12 dự án do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng xã Phú Thái làm chủ đầu tư, kết luận thanh tra xác định báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, quyết định chủ trương đầu tư và quyết định đầu tư tại một số dự án chưa tuân thủ đầy đủ quy định của Luật Đầu tư công năm 2019 và Chỉ thị số 14/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ; quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư chưa đúng mẫu theo quy định. Ngoài ra, một số dự án còn có tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công năm 2025 chưa đạt yêu cầu; chưa tuân thủ các quy định về bảo hiểm theo quy định thanh toán và quyết toán dự án còn có sai sót.

Xử lý hơn 1,19 tỷ đồng và yêu cầu chấn chỉnh

Qua thanh tra, Thanh tra TP Hải Phòng xác định tổng giá trị sai phạm về kinh tế là 1.194.422.000 đồng. Tổng số tiền đã thu hồi nộp ngân sách Nhà nước là 218.445.000 đồng; số tiền giảm trừ giá trị hợp đồng, giảm trừ giá trị quyết toán A-B là 975.977.000 đồng.

Trong đó, đối với 8 dự án do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng phường Dương Kinh làm chủ đầu tư, tổng giá trị xử lý là 539.365.000 đồng, gồm thu hồi nộp ngân sách Nhà nước 188.371.000 đồng, giảm trừ giá trị hợp đồng 228.128.000 đồng và giảm trừ giá trị quyết toán A-B 122.866.000 đồng.

Đối với 12 dự án do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng xã Phú Thái làm chủ đầu tư, tổng giá trị xử lý là 655.057.000 đồng, gồm thu hồi nộp ngân sách Nhà nước 30.074.000 đồng, giảm trừ giá trị hợp đồng 542.106.000 đồng và giảm trừ giá trị quyết toán A-B 82.877.000 đồng.

Theo Thanh tra TP Hải Phòng, các tồn tại phát sinh xuất phát từ cả nguyên nhân khách quan và chủ quan. Trong đó, nguyên nhân khách quan là những vướng mắc trong công tác thu hồi đất, bồi thường, giải phóng mặt bằng; quá trình chuyển tiếp, thay đổi quy định của pháp luật về đấu thầu và việc nâng cấp Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.

Về chủ quan, công tác quản lý Nhà nước về đầu tư xây dựng ở một số cơ quan, đơn vị còn chưa chặt chẽ; việc kiểm tra, giám sát chưa thường xuyên; năng lực của một số đơn vị tư vấn khảo sát, thiết kế, lập dự toán, giám sát còn hạn chế; công tác thẩm tra, thẩm định chưa kịp thời phát hiện sai sót; chủ đầu tư chưa quyết liệt trong quản lý tiến độ, đôn đốc các đơn vị liên quan thực hiện đúng hợp đồng.

Cũng theo Thanh tra TP Hải Phòng, mặc dù các sai sót chưa làm phát sinh thất thoát lớn vốn đầu tư công, nhưng phản ánh việc chấp hành pháp luật về đầu tư xây dựng của một số chủ đầu tư, đơn vị tư vấn và nhà thầu chưa nghiêm; công tác kiểm tra, giám sát, thẩm tra, thẩm định ở một số khâu còn chưa chặt chẽ, cần được nghiêm túc chấn chỉnh nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng vốn đầu tư công trong thời gian tới.

Từ kết quả thanh tra, Thanh tra TP Hải Phòng kiến nghị Chủ tịch UBND thành phố chỉ đạo UBND phường Dương Kinh và UBND xã Phú Thái tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm tập thể, cá nhân liên quan; thực hiện đầy đủ việc đăng tải thông tin đấu thầu; đôn đốc tiến độ thi công các dự án; kiểm tra, đôn đốc các đơn vị thi công và tư vấn giám sát thực hiện đúng nghĩa vụ; rà soát, giảm trừ giá trị hợp đồng, quyết toán theo kết luận thanh tra; đồng thời đánh giá chất lượng thực hiện hợp đồng của các đơn vị tư vấn có sai sót để làm cơ sở xem xét năng lực khi tham gia các dự án sử dụng vốn Nhà nước trong thời gian tới.

Thanh tra thành phố cũng kiến nghị giao Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tăng cường hướng dẫn, kiểm tra công tác lập, thẩm định thiết kế, dự toán, quản lý chất lượng và tiến độ thực hiện dự án đối với các ban quản lý dự án đầu tư xây dựng cấp xã, phường sau khi chuyển giao về UBND cấp xã quản lý.