Luật Tiếp cận thông tin mới có 4 chương, 31 điều, có hiệu lực thi hành từ 1/9/2026. Đáng chú ý, luật này đã phân định rõ phạm vi thông tin người dân được tiếp cận, thông tin người dân không được tiếp cận và thông tin người dân được tiếp cận có điều kiện.

“Bí mật công tác”, “tài liệu nội bộ” là thông tin người dân không được tiếp cận

Theo quy định của luật, thông tin người dân không được tiếp cận là thông tin thuộc bí mật nhà nước theo quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước.

Luật Tiếp cận thông tin đã mở rộng phạm vi thông tin phải công khai thông qua việc bổ sung các nhóm thông tin quan trọng, gắn trực tiếp với đời sống sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh của người dân và doanh nghiệp. Ảnh minh họa. Nguồn ảnh: ttpvhccc.hanoi.gov.vn

Khi thông tin thuộc bí mật nhà nước được giải mật thì công dân được tiếp cận theo quy định của luật này.

Thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình theo quy định của pháp luật dân sự và dữ liệu cá nhân theo quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân cũng là thông tin không được tiếp cận. Trường hợp được người đó đồng ý hoặc trong trường hợp được các thành viên gia đình đồng ý thì được tiếp cận.

Bí mật kinh doanh theo quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ (trừ trường hợp chủ sở hữu bí mật kinh doanh đồng ý) cũng thuộc nhóm thông tin không được tiếp cận.

Bên cạnh đó, người dân không được tiếp cận thông tin mà nếu cung cấp sẽ gây nguy hại đến lợi ích của Nhà nước, ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh quốc gia, đối ngoại, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng, gây nguy hại đến tính mạng, sức khỏe, quyền và lợi ích hợp pháp hoặc tài sản của cơ quan, tổ chức hoặc người khác.

Việc xác định thông tin trên thực hiện theo quy định của pháp luật có liên quan. Trường hợp pháp luật chưa quy định, căn cứ vào điều kiện thực tiễn, người đứng đầu cơ quan, đơn vị có trách nhiệm xem xét, quyết định việc cung cấp thông tin.

Ngoài ra, thông tin thuộc bí mật công tác do cơ quan, đơn vị xác định theo quy định của pháp luật; thông tin về cuộc họp nội bộ của cơ quan, đơn vị; tài liệu do cơ quan, đơn vị soạn thảo cho công việc nội bộ cũng thuộc nhóm thông tin không được tiếp cận.

Thông tin đời sống riêng tư, bí mật gia đình được tiếp cận nếu có “đồng ý”

Luật mới cũng quy định các loại thông tin người dân được tiếp cận nhưng có điều kiện.

Theo đó, thông tin liên quan đến đời sống riêng tư, bí mật cá nhân được tiếp cận trong trường hợp được người đó đồng ý. Thông tin liên quan đến bí mật gia đình được tiếp cận trong trường hợp được các thành viên gia đình đồng ý.

Việc tiếp cận thông tin thuộc dữ liệu cá nhân thực hiện theo quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Thông tin liên quan đến bí mật kinh doanh được tiếp cận trong trường hợp chủ sở hữu bí mật kinh doanh đó đồng ý.

Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình, người đứng đầu cơ quan, đơn vị quyết định việc cung cấp thông tin liên quan đến đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, dữ liệu cá nhân, bí mật gia đình, bí mật kinh doanh trong trường hợp cần thiết vì lợi ích công cộng, sức khỏe của cộng đồng theo quy định của luật có liên quan mà không cần có sự đồng ý của những đối tượng liên quan.

Việc tiếp cận có điều kiện đối với tài liệu lưu trữ tại lưu trữ lịch sử thực hiện theo quy định của pháp luật về lưu trữ.

 “Bí mật công tác”, “tài liệu nội bộ” xác định thế nào?

Luật Tiếp cận thông tin năm 2026 được Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ nhất, vào ngày 23/4.

Trong quá trình thảo luận ở nghị trường, một số đại biểu Quốc hội cho rằng luật sử dụng một số thuật ngữ mang tính định tính như “thông tin mà nếu cung cấp sẽ gây nguy hại”, “thông tin thuộc bí mật công tác”, “tài liệu do cơ quan, đơn vị soạn thảo cho việc nội bộ”.

Về vấn đề này, Chính phủ cho rằng, việc xem xét, đánh giá để xác định “thông tin mà nếu cung cấp sẽ gây nguy hại” cần căn cứ vào tình huống, hoàn cảnh cụ thể.

Việc xác định “bí mật công tác” cần căn cứ vào quy định của pháp luật có liên quan. Chính phủ ví dụ như Nghị quyết 03 ngày 30/12/2020 của Hội đồng thẩm phán TAND Tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của Bộ luật Hình sự trong xét xử tội phạm tham nhũng và tội phạm khác về chức vụ.

Với “tài liệu nội bộ”, theo giải thích của Chính phủ, được hiểu là tài liệu phục vụ cho công tác điều hành, quản lý của cơ quan, đơn vị, thường không liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.

Để tạo thuận lợi cho quá trình áp dụng pháp luật. Chính phủ khẳng định sẽ chỉ đạo Bộ Tư pháp xây dựng tài liệu tập huấn, trong đó hướng dẫn cụ thể về cách hiểu và xác định nội hàm các thuận ngữ nêu trên.