(Thanh tra) - Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết Chính phủ đang xây dựng đề án báo cáo Bộ Chính trị và trình Hội nghị Trung ương 5 Đề án ban hành một nghị quyết mới về chính sách tiền lương và BHXH. Khi có nghị quyết mới của Trung ương, Luật BHXH gần như sẽ thay đổi toàn bộ.
Chiều 21/10, Quốc hội thảo luận tại tổ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH).
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn bày tỏ tán thành chủ trương mở rộng diện bao phủ BHXH đối với lao động trên nền tảng số
Tuy nhiên, theo Chủ tịch Quốc hội, quy định về người làm việc không có quan hệ lao động và người làm việc trên nền tảng số là quá rộng, chưa làm rõ được những vấn đề căn cốt như: ai đóng, đóng trên cơ sở thu nhập nào và nền tảng số phải chịu trách nhiệm gì?
“Nếu chưa định danh rõ đối tượng mà đã quy định bắt buộc tham gia thì sẽ khó thực thi, dễ phát sinh tranh chấp”, Chủ tịch Quốc hội nói.
Vì thế, ông đề nghị xác định rõ đối tượng và thời điểm áp dụng; đồng thời nghiên cứu lộ trình phù hợp. Trường hợp chưa đủ cơ sở và chưa đạt được sự đồng thuận thì cần cân nhắc giữ như quy định hiện hành bởi dự thảo luật đã cho phép Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định.
Về danh mục đầu tư Quỹ BHXH, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh “đây là nguồn tiền của hàng chục triệu người lao động, không được đánh đổi an toàn lấy lợi suất”.
Theo đó, dự thảo luật cần bảo đảm các nguyên tắc: an toàn là điều kiện tiên quyết; bảo toàn quỹ là giới hạn không được vượt qua; hiệu quả là yêu cầu bắt buộc; minh bạch và trách nhiệm là cơ chế bảo đảm thực hiện.
Việc mở rộng danh mục đầu tư, Chủ tịch Quốc hội lưu ý phải thực sự làm giảm rủi ro, không chuyển từ rủi ro này sang rủi ro khác. Đồng thời, phải nâng hiệu quả quỹ, khơi thông, sử dụng hiệu quả nguồn lực, tuyệt đối không được đảo lộn thứ tự ưu tiên.
Do đó, Luật cần quy định rõ các nguyên tắc và tiêu chí cốt lõi; giao Chính phủ quy định bộ tiêu chí định lượng, giới hạn đầu tư, cơ chế phân tán rủi ro, lựa chọn đối tác và trách nhiệm quản trị.
Về bảo hiểm hưu trí bổ sung, Chủ tịch Quốc hội đồng tình với việc giữ nguyên quy định hiện hành, khi chưa chứng minh được hiệu quả thì chưa nên mở rộng.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết Chính phủ đang xây dựng đề án báo cáo Bộ Chính trị và trình Hội nghị Trung ương 5 Đề án ban hành một nghị quyết mới về chính sách tiền lương và BHXH để thay thế Nghị quyết số 27 và 28 của Trung ương khóa XII.
“Khi có nghị quyết mới của Trung ương, Luật BHXH gần như sẽ thay đổi toàn bộ”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Một định hướng quan trọng được Phó Thủ tướng nhấn mạnh là tập trung rà soát cắt giảm, đơn giản hóa các thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp.
“Chính phủ linh hoạt, chủ động giải quyết những vấn đề xuất phát từ thực tiễn hoặc những khó khăn, vướng mắc, nhằm khơi thông tất cả nguồn lực cho sự phát triển”, Phó Thủ tướng khẳng định.
Với nhiệm vụ này, bà cho rằng thẩm quyền của Chính phủ được nâng lên nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề, vì thế, phải rất khẩn trương để hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn thi hành ngay khi luật được Quốc hội thông qua.
Đi vào nội dung cụ thể của Luật BHXH, Phó Thủ tướng nhấn mạnh mục tiêu chủ yếu là mở rộng diện bao phủ nhằm thực hiện nguyên tắc vừa thúc đẩy thị trường lao động, vừa bảo đảm nâng tỷ lệ bao phủ BHXH toàn dân.
Mục tiêu đặt ra là phấn đấu đến năm 2030 phải bảo đảm bao phủ BHXH toàn dân. Theo Phó Thủ tướng, đến năm nay, chúng ta đã đạt gần 96%.
Phó Thủ tướng cũng lưu ý việc kiểm soát, bảo toàn, tăng trưởng quỹ và sử dụng hiệu quả nguồn tiền chưa đến hạn chi trả.
“Quản lý chặt chẽ nội dung này, một mặt vừa bảo toàn được nguồn tiền bảo hiểm của người dân, mặt khác lại có thể tăng trưởng được quỹ. Từ nguồn quỹ tăng trưởng này, chúng ta lại sử dụng rất hiệu quả để tiếp tục hỗ trợ cho các chính sách an sinh xã hội”, Phó Thủ tướng phân tích.
Dự thảo bổ sung, sửa đổi quy định theo hướng Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định việc tham gia BHXH bắt buộc đối với người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số có việc làm, thu nhập ổn định, thường xuyên trên cơ sở đề xuất của Chính phủ phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội từng thời kỳ.
Theo Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải, việc này để đảm bảo có lộ trình mở rộng độ bao phủ của chính sách BHXH phù hợp, khả thi với nhóm đối tượng người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số.
Lãnh đạo Bộ Nội vụ cũng cho biết Đảng ủy Chính phủ đang nghiên cứu xây dựng nghị quyết mới về chính sách tiền lương và BHXH để trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Nội dung này sẽ được Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo cùng các cơ quan nghiên cứu thể chế hóa cụ thể sau khi Trung ương Đảng thông qua nghị quyết mới về chính sách tiền lương và BHXH.
Bên cạnh đó, dự thảo sửa đổi khái niệm bảo hiểm hưu trí bổ sung theo hướng cho phép cá nhân người lao động trực tiếp tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung trên cơ sở tự nguyện, thay vì chủ yếu tham gia thông qua người sử dụng lao động.
Cùng với đó bỏ quy định văn bản ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp BHXH và các chế độ khác chỉ có hiệu lực tối đa 12 tháng. Việc ủy quyền sẽ được thực hiện theo quy định của pháp luật dân sự.
Dự thảo sửa đổi cách xác định mức trợ cấp một lần với người lao động có thời gian đóng BHXH cao hơn số năm tương ứng với tỷ lệ hưởng lương hưu tối đa.
Nội dung sửa đổi tập trung làm rõ mức hưởng đối với các trường hợp nghỉ hưu, qua đó bảo đảm việc tính trợ cấp được thống nhất và phù hợp với từng trường hợp nghỉ hưu.
