(Thanh tra) - Nhằm chủ động ứng phó với nguy cơ "được mùa mất giá", ùn ứ cục bộ và tình trạng thương lái chèn ép giá vào dịp cao điểm cuối năm và Tết Nguyên đán, UBND tỉnh Đồng Tháp vừa ban hành kế hoạch với chuỗi giải pháp đồng bộ, siết chặt quản lý thị trường và thúc đẩy liên kết tiêu thụ bền vững.
Áp lực tiêu thụ hàng trăm nghìn tấn nông sản và hoa Tết
Theo đánh giá của cơ quan chức năng tỉnh Đồng Tháp, trong giai đoạn cuối năm 2026 và cao điểm mùa vụ Tết 2027, tổng sản lượng nông sản chủ lực toàn tỉnh ước đạt trên 3,46 triệu tấn cùng hơn 2,8 triệu giỏ/chậu hoa kiểng các loại. Qua rà soát từ các địa phương, tổng nhu cầu cần chính quyền hỗ trợ kết nối tiêu thụ tập trung vào khoảng 336.560 tấn nông sản và 1,543 triệu giỏ/chậu hoa Tết.
Cụ thể, nhóm cây ăn trái cần hỗ trợ tiêu thụ lên tới 161.045 tấn trên diện tích 12.815ha tại các vùng trồng trọng điểm Sa Đéc, Lai Vung, Mỹ Tho, Chợ Gạo, Tân Thuận Bình, Long Định... gồm: 43.868 tấn thanh long, 29.691 tấn sầu riêng, 21.668 tấn mít, 7.570 tấn xoài, 7.765 tấn cây có múi và 2.573 tấn nhãn.
Bên cạnh đó, nhóm lúa gạo cần hỗ trợ 154.980 tấn (diện tích 22.401ha); nhóm nông sản ngắn ngày (bắp, sả, ớt, sen, khoai môn...) cần hỗ trợ 20.536 tấn. Riêng mặt hàng hoa Tết phục vụ thị trường tháng 1 và tháng 2/2027 ghi nhận lượng tiêu thụ cần kết nối là 1,543 triệu giỏ hoa, tập trung chủ yếu tại phường Sa Đéc và xã Mỹ Phong.
Dù năng lực sản xuất lớn, thực tế tiêu thụ nông sản trên địa bàn tỉnh vẫn đối mặt với không ít khó khăn. Tình trạng giá cả nông sản chưa ổn định trong khi giá vật tư đầu vào tăng cao khiến biên lợi nhuận của người dân bị thu hẹp. Quy mô sản xuất ở nhiều nơi còn manh mún, chưa hình thành vùng nguyên liệu chuyên canh tập trung bền vững; nhiều sản phẩm chưa xây dựng được thương hiệu hay truy xuất nguồn gốc rõ ràng.
Đặc biệt, mối liên kết giữa nông dân với hợp tác xã và doanh nghiệp còn yếu, tỷ lệ ký kết hợp đồng bao tiêu sản phẩm đạt thấp. Phần lớn nông sản vẫn bán ở dạng tươi hoặc sơ chế đơn giản, tỷ lệ chế biến sâu chưa cao. Đây chính là nguyên nhân cốt lõi dễ dẫn đến tình trạng ùn ứ cung vượt cầu cục bộ khi vào chính vụ, tạo kẽ hở cho các hành vi ép giá, thao túng thị trường.
Từ hội nghị kết nối đến livestream thương mại điện tử
Để giải quyết triệt để bài toán này, UBND tỉnh Đồng Tháp yêu cầu các sở, ngành triển khai Kế hoạch 1579/KH-UBND với tinh thần chủ động "mở đường" cho nông sản.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là tăng cường công tác dự báo thị trường, cập nhật sát tiến độ thu hoạch và diễn biến giá cả để kịp thời phát hiện nguy cơ mất cân đối cung - cầu, từ đó tham mưu phương án điều tiết ngay từ sớm.
Nằm trong chuỗi hoạt động xúc tiến, Đồng Tháp sẽ tổ chức 2 hội nghị kết nối cung - cầu nông sản trong quý IV/2026 tại TP Mỹ Tho và TP Hồ Chí Minh. Chương trình quy tụ hàng loạt "ông lớn" trong ngành bán lẻ và phân phối như: GO!, Co.opMart, Bách hóa Xanh, MM Mega Market, WinMart, cùng các doanh nghiệp xuất khẩu và hợp tác xã để trao đổi nhu cầu, ký kết hợp đồng bao tiêu trực tiếp.
Song song đó, Đồng Tháp tổ chức Diễn đàn phát triển ngành hàng sầu riêng Đồng Tháp tại phường Cao Lãnh nhằm tháo gỡ các vướng mắc về mã số vùng trồng, tiêu chuẩn kỹ thuật xuất khẩu và thiết lập cơ chế quản lý chuỗi. Đáng chú ý, Đồng Tháp sẽ đổi mới phương thức xúc tiến thương mại bằng việc triển khai các chương trình Livestream quảng bá, tiêu thụ nông sản trên các sàn thương mại điện tử, kết nối trực tiếp nhà vườn với người tiêu dùng thông qua sự tham gia của các KOC/KOL uy tín.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp Nguyễn Thành Diệu yêu cầu các đơn vị siết chặt trách nhiệm quản lý, bảo vệ quyền lợi của người nông dân. Trong đó, Sở Công Thương làm đầu mối theo dõi, chủ trì phối hợp xử lý kịp thời các tình huống phát sinh khi thị trường biến động hoặc có nguy cơ ùn ứ nông sản; chủ động làm việc với các hệ thống phân phối lớn để thúc đẩy bao tiêu.
Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát sản lượng, lịch thời vụ; quản lý, giám sát chặt chẽ việc cấp và sử dụng mã số vùng trồng (MSVT), mã số cơ sở đóng gói (MSCSĐG); hướng dẫn bà con quy trình canh tác đạt chuẩn VietGAP, an toàn sinh học.
UBND cấp xã, phường rà soát chính xác dữ liệu vùng trồng, chủ động xây dựng phương án tiêu thụ nông sản địa phương khi vào chính vụ, tuyệt đối không để xảy ra bị động, ùn ứ.
Sự chỉ đạo quyết liệt và bài bản của UBND tỉnh Đồng Tháp không chỉ giải quyết bài toán tiêu thụ trước mắt cho vụ Tết 2027 mà còn tạo nền tảng vững chắc hướng tới một nền nông nghiệp minh bạch, bền vững.
