Thảo luận tại tổ về tình hình kinh tế - xã hội sáng 10/4, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ mục tiêu tăng trưởng hai con số đặt ra những yêu cầu rất mới, đặc biệt là phải chuyển mạnh từ quản lý sang kiến tạo để bứt phá.

“Có tư duy, tầm nhìn, quyết liệt nhưng không ai làm thì không bao giờ có sản phẩm. Từ người lãnh đạo cao nhất đến cán bộ ở tất cả các ngành, các cấp, các lĩnh vực đều phải làm. Đây là vấn đề hết sức quan trọng”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Một số nơi vẫn sợ, không dám làm

Chia sẻ những vấn đề cốt lõi để hiện thực mục tiêu tăng trưởng, Chủ tịch Quốc hội trước hết nhấn mạnh phải đột phá về thể chế để mở đường cho sản xuất.

Cùng với đó, theo ông, cần tiếp tục thúc đẩy cải cách toàn diện theo hướng triển khai mạnh mẽ “năm hóa”, gồm: số hóa, xanh hóa, tối ưu hóa nguồn lực, thông minh hóa quản trị và hài hòa hóa lợi ích.

Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý phát triển kinh tế phải đảm bảo công bằng xã hội, nhất là trong giáo dục, y tế, an sinh.

Cắt giảm chi phí tuân thủ, chuyển từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm” rộng rãi cũng là vấn đề được Chủ tịch Quốc hội lưu ý.

Đặc biệt, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh “phải xóa bỏ tâm lý sợ sai bằng cách từng cấp, từng ngành, từng lãnh đạo phải bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm”.

Nêu thực tế, ông cho hay, Quốc hội đã ban hành nghị quyết xử lý tồn đọng đất đai. “Một số địa phương làm rất tốt nhưng một số nơi vẫn sợ, gặp lãnh đạo thì kiến nghị việc nọ, việc kia nhưng không dám làm”, theo lời Chủ tịch Quốc hội.

Chủ tịch Quốc hội nêu rõ phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.

“Quốc hội không ôm danh mục công trình, danh mục vốn phân bổ. Những công trình lớn như Điện hạt nhân Ninh Thuận, đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, đường sắt đô thị... thì Quốc hội bàn, chứ không ngồi tính toán phân chỗ này, chỗ kia như thế nào”, ông nói.

Việt Nam cần hình thành thêm nhiều tập đoàn tư nhân lớn

Vấn đề quan trọng tiếp theo được Chủ tịch Quốc hội lưu ý là phải tập trung cho khu vực kinh tế tư nhân.

Theo ông, kinh tế tư nhân phát triển hai con số thì đất nước mới tăng trưởng hai con số được.

Cho rằng Việt Nam phải có thêm nhiều tập đoàn tư nhân lớn, Chủ tịch Quốc hội cũng cho hay, hiện các công trình lớn quốc gia giao cho tập đoàn tư nhân xây dựng rất nhanh, đảm bảo yêu cầu.

“Tại sao Nhà nước làm một công trình thủ tục mất 3-4 năm mới xong, rồi xây dựng kéo dài? Trung tâm Triển lãm Quốc gia Vingroup làm có 10 tháng là xong. Nhiều công trình ở Hà Nội, TPHCM như một đại công trường, nhưng cái gì Nhà nước làm thì một là thủ tục chậm, hai là chi phí cao, rồi có tiêu cực, nhưng tư nhân làm rất nhanh”, Chủ tịch Quốc hội nói.

Bên cạnh đó, theo Chủ tịch Quốc hội, cần chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ; điều hành kinh tế vĩ mô linh hoạt nhưng phải quyết liệt.

Chính sách tài khóa phải mở rộng có trọng điểm, tập trung nguồn lực đầu tư công vào các dự án có tính lan tỏa nhanh, không dàn trải.

“Tôi hết sức mừng, hôm qua Thủ tướng đã báo cáo tại hội trường là sẽ tập trung xử lý các dự án tồn đọng và các công trình trọng điểm", Chủ tịch Quốc hội nói.

Nêu rõ tầm nhìn 2026 là làm sao không lãng phí một ngày, không chậm trễ một tuần, không bỏ lỡ cơ hội trong một tháng và không bị động trong một năm, Chủ tịch Quốc hội lưu ý “thời gian không chờ đợi ai”.

“Tới đây, trách nhiệm phải rõ từng cơ quan, đơn vị, địa phương; ai làm, lúc nào xong, sản phẩm thế nào, để tránh tình trạng cán bộ “sáng cắp ô đi, chiều cắp ô về” mà không có sản phẩm”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Ông nói thêm cán bộ là quyết định, phải có tầm, có trình độ ngoại ngữ, tin học và chuyên môn nghiệp vụ tương xứng.

Từ kinh nghiệm thành công khi đầu tư ra nước ngoài, đại biểu Quốc hội Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) đề nghị xây dựng chương trình bài bản nhằm mở rộng không gian phát triển ra quốc tế, với ba trụ cột: chính sách đối ngoại “mở đường”, chủ động tìm kiếm thị trường phù hợp với thế mạnh, và hình thành hệ sinh thái đầu tư có doanh nghiệp đầu đàn dẫn dắt.

Đại biểu Quốc hội Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel)

“Các Nghị quyết 68, Nghị quyết 79 đều đặt ra mục tiêu có các doanh nghiệp thuộc top của Đông Nam Á và top của thế giới. Muốn vậy thì chắc chắn chúng ta phải có thị trường quốc tế đủ lớn”, ông Thắng nhấn mạnh.

Về đầu tư công, đại biểu Tào Đức Thắng chỉ ra sự khác biệt giữa đầu tư công và đầu tư của doanh nghiệp.

Chủ tịch Viettel cho hay, doanh nghiệp khi quyết định đầu tư, thực hiện đầu tư và đưa dự án vào hoạt động thì luôn trăn trở làm sao giải ngân nhanh nhất có thể. Nếu không có dòng tiền quay trở về, không có doanh thu thì chắc chắn doanh nghiệp sẽ bị lỗ, hoặc có thể phá sản.

Còn đầu tư công, nếu kéo dài một vài năm có thể bị phê bình nhưng chưa ảnh hưởng đến sự tồn vong của tổ chức đó.

Để nâng cao hiệu quả đầu tư công, đại biểu Tào Đức Thắng đề nghị, đánh giá hiệu quả dự án đầu tư công theo tiêu chí tương tự doanh nghiệp, gắn với dòng tiền và khả năng hoàn vốn; siết chặt khâu thẩm định, thời gian, tránh tình trạng “kế hoạch 3–5 năm” nhưng thực tế có thể rút ngắn; thiết lập hệ thống KPI cụ thể, đo lường được, đặc biệt là hiệu suất khai thác sau đầu tư.