(Thanh tra) - Tại Đồng Tháp, quy mô tuyên truyền lớn trong năm 2026 tạo điều kiện lan tỏa nhận thức và chuyển biến thành hành động cụ thể, phòng ngừa tham nhũng với những kết quả có thể kiểm tra và đánh giá.
Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp Nguyễn Thanh Nhàn đánh giá năm 2026, công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực (PCTNLPTC) đã được triển khai trên cơ sở các văn bản lãnh đạo, chỉ đạo và kế hoạch thực hiện từ tỉnh đến cơ sở.
Theo rà soát của UBND tỉnh, các cơ quan, tổ chức, đơn vị đã ban hành 1.096 văn bản lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện quy định pháp luật về PCTNLPTC.
Về xây dựng và thực hiện định mức, tiêu chuẩn, chế độ, UBND tỉnh Đồng Tháp đã ban hành 5 quyết định và trình HĐND tỉnh ban hành 10 nghị quyết quy định về tiêu chuẩn, định mức chi tiêu công, quản lý tài sản công. Các cơ quan, đơn vị trên địa bàn đã chủ động ban hành mới, sửa đổi, bổ sung 341 quy chế chi tiêu nội bộ (trong đó ban hành mới 324 quy chế, sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ 17 quy chế).
Tỉnh ủy, UBND tỉnh Đồng Tháp cũng ban hành nhiều văn bản lãnh đạo, chỉ đạo quan trọng: Ngày 13/1/2026, Tỉnh ủy Đồng Tháp ban hành Chỉ thị số 04-CT/TU về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác PCTNLPTC trên địa bàn. Ngày 14/1/2026, UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 40/KH-UBND triển khai Chiến lược quốc gia PCTNTC đến năm 2030. Cùng với đó, Tỉnh ủy Đồng Tháp ban hành Quyết định số 176-QĐ/TU ngày 12/1/2026 quy định cơ chế phối hợp giữa Ban Nội chính Tỉnh ủy với Thanh tra tỉnh trong công tác nội chính, PCTNLPTC, thanh tra, tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh…
Các văn bản trên là “bộ khung” pháp lý quan trọng và được quán triệt đầy đủ đến toàn thể cán bộ, công chức, viên chức và Nhân dân.
Theo thống kê, trong năm 2026, tỉnh Đồng Tháp đã tổ chức 10.271 cuộc tuyên truyền, phổ biến về PCTNLPTC, với 412.882 lượt cán bộ, công chức, viên chức và người dân tham dự. Riêng hoạt động tuyên truyền dành cho cán bộ, công chức, viên chức được tổ chức 2.848 cuộc, thu hút 125.521 lượt người tham gia. Nội dung PCTN cũng được lồng ghép trong 6.379 cuộc họp, với 248.979 lượt người dự.
Việc tuyên truyền được triển khai qua nhiều hình thức, trong đó có hoạt động giáo dục, đào tạo. Báo cáo ghi nhận 25 lớp tập huấn ở các bậc trung học, cao đẳng và đại học với 1.147 học viên, học sinh, sinh viên; cùng 3.867 lớp với 162.756 học sinh trung học phổ thông. Ngoài ra, 553 tài liệu tuyên truyền về PCTNLPTC được phát hành.
Báo cáo năm 2026 cho thấy bên cạnh kết quả đạt được, vẫn có những hạn chế cần chấn chỉnh. Một số cơ quan, đơn vị cụ thể hóa chỉ đạo về PCTNLPTC chưa đầy đủ; công khai, minh bạch có nơi chưa nghiêm túc; tự kiểm tra nội bộ và rà soát xung đột lợi ích có lúc còn hình thức.
Đáng nói hơn, mới đây Thanh tra Chính phủ đã ban hành Kết luận thanh tra số 709/KL-TTCP ngày 2/10/2026 đối với Công ty Cổ phần Thương mại Dầu khí Đồng Tháp (Petimex) - doanh nghiệp có vốn điều lệ 873,239 tỷ đồng, trong đó Nhà nước nắm giữ 98,63%. Cơ quan thanh tra đã phát hiện nhiều hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, gây thiệt hại ước tính hàng trăm tỷ đồng và đã chuyển hồ sơ sang cơ quan công an để điều tra xử lý.
Các sai phạm trọng tâm được chỉ ra gồm: Trong tháng 3/2026, Petimex bán 16,268 triệu lít xăng dầu dưới giá thành cho 14 khách hàng trước kỳ điều hành giá, gây thiệt hại khoảng 58,433 tỷ đồng, có dấu hiệu của tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
Petimex bán gần 185 triệu lít xăng dầu trị giá 2.841,8 tỷ đồng không hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc, có dấu hiệu của các tội trốn thuế, buôn lậu và vi phạm quy định về kế toán. Petimex giao dịch tạm nhập tái xuất và nợ khó thu hồi gây thiệt hại khoảng 409 tỷ đồng. Petimex không sử dụng hệ thống đo bồn tự động để theo dõi lượng hàng nhập xuất, thiết bị chưa qua kiểm định, có dấu hiệu tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng. Ngoài ra, Petimex còn tự ý sử dụng trái phép hơn 4,2 tỷ đồng Quỹ Bình ổn giá và không bảo đảm mức dự trữ lưu thông xăng RON 95 bắt buộc.
Tại kết luận thanh tra này, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Công an tiếp nhận, điều tra làm rõ các hành vi có dấu hiệu tội phạm; giao UBND tỉnh Đồng Tháp xử lý vi phạm hành chính và kiểm điểm trách nhiệm các tổ chức, cá nhân liên quan. Đồng thời, yêu cầu Petimex khẩn trương khắc phục sai phạm và báo cáo kết quả trước ngày 20/11/2026.
Mới đây nhất, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp đã thẳng thắn đánh giá, tuy làm tốt công tác phòng ngừa tham nhũng nhưng trên địa bàn vẫn còn tình trạng các biện pháp phát hiện hành vi tham nhũng (như rà soát xung đột lợi ích, tự kiểm tra nội bộ) tại nhiều nơi còn mang nặng tính hình thức, chung chung; chưa tập trung vào công tác phòng ngừa, phát hiện và chấn chỉnh vi phạm, nhất là tình trạng nhũng nhiễu, "tham nhũng vặt" gây bức xúc cho người dân và doanh nghiệp.
Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp đã yêu cầu các đơn vị chấn chỉnh, khắc phục triệt để những tồn tại, hạn chế được chỉ ra qua thanh tra và trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Nhìn lại thực tế kết quả PCTNLPTC tại Đồng Tháp có thể nhận thấy, chỉ khi các quy định pháp luật nói chung, pháp luật về PCTNLPTC nói riêng trở thành thói quen nghề nghiệp, văn hóa liêm chính thì phòng ngừa tham nhũng mới có thể hình thành từ bên trong mỗi cơ quan, đơn vị, thay vì chỉ được thúc đẩy bởi các đợt kiểm tra hoặc yêu cầu báo cáo.
Văn hóa liêm chính không chỉ là không nhận hối lộ hay không lợi dụng chức vụ để trục lợi. Đó còn là làm việc trung thực, công tâm; sử dụng tài chính, tài sản công đúng mục đích; chủ động báo cáo khi phát hiện xung đột lợi ích; sẵn sàng giải trình về quyết định thuộc thẩm quyền và không né tránh trách nhiệm.
Trong quá trình xây dựng văn hóa ấy, người đứng đầu giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Nếu lãnh đạo công khai, minh bạch trong phân công và xử lý công việc, thường xuyên kiểm tra và kịp thời chấn chỉnh thiếu sót, cán bộ cấp dưới sẽ có điều kiện thực hiện đúng. Ngược lại, nếu chỉ chú trọng hình thức báo cáo, buông lỏng giám sát hoặc dung túng cho vi phạm, các biện pháp phòng ngừa khó đạt hiệu quả. Đây cũng là nguyên tắc mà UBND tỉnh Đồng Tháp luôn luôn đặt ra trong chỉ đạo, điều hành thời gian qua.
Bên cạnh đó, hiệu quả tuyên truyền cần vượt ra ngoài số lượng cuộc phổ biến pháp luật. Cần xem xét việc chấp hành quy tắc ứng xử, chất lượng giải quyết công việc, tình trạng phản ánh về nhũng nhiễu, kết quả khắc phục thiếu sót và mức độ tuân thủ tại từng cơ quan, đơn vị. Những dấu hiệu chuyển biến phải được theo dõi bằng kết quả thực tế, định lượng trong các KPI chấm điểm cán bộ sở, ngành, UBND cấp xã, phường.
Những nỗ lực tuyên truyền tại Đồng Tháp trong năm 2026 đã tạo độ phủ đáng kể cho thông điệp PCTNLPTC. Khi liêm chính trở thành chuẩn mực ứng xử, công khai, minh bạch thành nguyên tắc làm việc và giải trình thành yêu cầu thường xuyên, phòng ngừa tham nhũng sẽ thực sự đạt hiệu quả mong đợi.
