(Thanh tra) - Phó Thủ tướng cho biết Chính phủ đang chỉ đạo EVN khẩn trương rà soát, tiết kiệm tối đa chi phí để hướng tới giảm giá bán lẻ điện khoảng 2% trong thời gian từ nay đến hết ngày 31/3/2027.
Giải trình, làm rõ những vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm tại phiên thảo luận kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước sáng 31/10, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng tập trung vào 3 nội dung lớn: mục tiêu tăng trưởng 2 con số, phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công, kiểm soát lạm phát, trong đó có việc giảm giá điện.
Theo Phó Thủ tướng, 2026 là năm rất khó khăn, thách thức đối với kinh tế toàn cầu cũng như Việt Nam.
Những diễn biến xung đột địa chính trị, xung đột về quân sự tại Trung Đông, giữa Nga - Ukraina tạo ra rất nhiều khó khăn, đặc biệt là khiến giá xăng, dầu “tăng vọt”. Trong quý III, giá dầu tiếp tục diễn biến phức tạp, neo trên 110 USD/thùng, kéo theo nhiều giá mặt hàng, dịch vụ tăng cao.
Cùng với đó, trong quý III, Mỹ áp thuế bổ sung 12,5% theo kết quả điều tra 301 đối với mặt hàng của Việt Nam xuất khẩu sang thị trường này, khiến 70% lượng hàng hóa xuất khẩu sang Mỹ chịu thêm mức thuế này. Đây cũng là yếu tố gây nhiều khó khăn cho doanh nghiệp.
Trong bối cảnh đó, Phó Thủ tướng cho biết, với sự chỉ đạo sát sao, quyết liệt, kịp thời của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ và sự đồng hành “chia lửa” của Quốc hội, kết quả tăng trưởng kinh tế quý III và 9 tháng đã đạt được những kết quả tích cực.
Tăng trưởng GDP 9 tháng đạt khoảng 9,01%, đưa Việt Nam trở thành một trong số ít quốc gia có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao trên thế giới.
Cùng với đó, Việt Nam đã triển khai đồng thời các chính sách bảo đảm an sinh xã hội, tháo gỡ nhiều khó khăn cho doanh nghiệp. Điều này, theo Phó Thủ tướng, thể hiện “tăng trưởng là thực chất”.
Để minh chứng, Phó Thủ tướng cho biết trong 9 tháng thông qua chính sách tài khóa, Nhà nước đã hỗ trợ khoảng 360.000 tỷ đồng về thuế, phí cho người dân và doanh nghiệp; đồng thời dành hơn 200.000 tỷ đồng triển khai các chương trình an sinh xã hội, trong đó có các lĩnh vực y tế, giáo dục, xây dựng trường liên cấp nội trú tại các xã biên giới.
Đề cập mục tiêu tăng trưởng kinh tế cả năm đạt 10%, Phó Thủ tướng cho biết quý IV cần đạt mức tăng trưởng 12,5%. “Chính phủ xác định đây là thách thức rất lớn nhưng không phải nhiệm vụ bất khả thi”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh. Bởi theo ông, nền kinh tế vẫn còn dư địa và động lực tăng trưởng.
Theo đó, Chính phủ sẽ tập trung tháo gỡ vướng mắc về thể chế, đất đai, thủ tục đầu tư, vật liệu xây dựng, vốn và thị trường; thúc đẩy các dự án đủ điều kiện sớm đi vào sản xuất, kinh doanh.
Chính phủ đồng thời, tiếp tục phát huy các động lực tăng trưởng là đầu tư, tiêu dùng và xuất khẩu; hỗ trợ doanh nghiệp giữ vững, đa dạng hóa thị trường, mở rộng đơn hàng, nâng cao giá trị gia tăng; tập trung hỗ trợ các địa phương, nhất là các cực tăng trưởng, hoàn thành mục tiêu đề ra.
Vấn đề thứ hai được Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đề cập là phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công. Theo ông, đầu tư công có vai trò đặc biệt quan trọng trong phát triển kết cấu hạ tầng chiến lược, thúc đẩy tăng trưởng và dẫn dắt đầu tư toàn xã hội.
Ông cho biết, trong tổng nguồn vốn khoảng 3,42 triệu tỷ đồng được Quốc hội phê chuẩn tại Nghị quyết 27, Chính phủ đã thông qua phương án phân bổ khoảng 3,15 triệu tỷ đồng, tương đương 92%. Trong đó, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã phân bổ, giao chi tiết 1,98 triệu tỷ đồng, gấp 1,5 lần nhiệm kỳ trước.
Đối với phần vốn còn lại, Chính phủ dự kiến bố trí 103.000 tỷ đồng cho các dự án thực hiện Nghị quyết 57; 194.000 tỷ đồng cho các dự án trọng điểm liên vùng. Khoảng 890.000 tỷ đồng đã có phương án phân bổ, đang chờ các bộ, ngành, địa phương hoàn thiện hồ sơ, thủ tục đầu tư.
Về tiến độ giải ngân, đến cuối tháng 9/2026, cả nước giải ngân đạt 63% kế hoạch, tăng 203.000 tỷ đồng so với cùng kỳ. Cập nhật đến ngày 29/10, số vốn giải ngân đã vượt 720.000 tỷ đồng, đạt trên 75% kế hoạch.
Dù vậy, Phó Thủ tướng cũng nhìn nhận còn một số bộ, ngành và địa phương có tỷ lệ giải ngân chưa đạt yêu cầu; 8 địa phương có số vốn tạm ứng tương đối lớn.
Lý giải một phần nguyên nhân, ông cho biết năm 2026 là năm đầu triển khai kế hoạch đầu tư công trung hạn, khi nhiều dự án khởi công mới phải thực hiện tạm ứng vốn.
Nhấn mạnh yêu cầu đẩy nhanh tiến độ giải ngân, Phó Thủ tướng cho biết Chính phủ đang tập trung thực hiện mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công.
Theo tính toán được Phó Thủ tướng nêu tại phiên thảo luận, nếu hoàn thành mục tiêu, giải ngân đầu tư công sẽ đóng góp khoảng 2,5% tăng trưởng quý IV và khoảng 1,7% tăng trưởng kinh tế cả năm.
Vấn đề thứ ba được Phó Thủ tướng đề cập là kiểm soát lạm phát theo mục tiêu 4,5% Quốc hội đề ra.
Ông cho biết, trước sức ép từ xung đột và biến động địa chính trị bên ngoài, Chính phủ đã nỗ lực triển khai nhiều giải pháp nhằm kiểm soát lạm phát.
Trong đó, Chính phủ đã chủ động tạm ứng ngân sách cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu; triển khai các giải pháp giảm thuế, phí đối với xăng dầu; tiếp tục giảm 2% thuế giá trị gia tăng đến hết năm 2026 và điều hành theo hướng ổn định giá hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý.
Nhờ các giải pháp này, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 9 tháng tăng 4,52%, nằm trong ngưỡng mục tiêu đề ra.
Thông tin về nguồn lực đã dành cho công tác kiểm soát lạm phát, Phó Thủ tướng cho biết, từ đầu năm đến nay, Chính phủ đã dành khoảng 64.000 tỷ đồng thực hiện các chính sách giảm thuế, phí đối với xăng dầu.
Dự kiến từ tháng 11 đến hết năm 2026, Chính phủ tiếp tục dành khoảng 4.000 tỷ đồng để giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng từ 7% xuống 0%.
Đáng chú ý, Chính phủ đang chỉ đạo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẩn trương rà soát, tiết kiệm tối đa chi phí, hướng tới giảm giá bán lẻ điện khoảng 2% trong thời gian từ nay đến hết ngày 31/3/2027.
Theo Phó Thủ tướng, việc giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng và giảm giá điện dự kiến tạo thêm dư địa khoảng 0,07% để kiểm soát lạm phát theo mục tiêu Quốc hội đề ra.
Bên cạnh đó, Chính phủ tiếp tục phối hợp các chính sách tài khóa, tiền tệ và quản lý giá, đồng thời thực hiện hiệu quả những chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí còn phù hợp.
