(Thanh tra) - Đại biểu Quốc hội đề nghị khi xác định đo sai dẫn đến thu thừa, đơn vị cung cấp dịch vụ phải chủ động rà soát khách hàng bị ảnh hưởng, thông báo cách tính và hoàn trả trong thời hạn rõ ràng.
Sáng 26/10, Quốc hội thảo luận ở hội trường Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường. Góp ý, đại biểu Bùi Văn Dũng (Thanh Hóa) nhấn mạnh, đo lường là lĩnh vực gắn với từng lần đổ xăng, cân hàng, từng hóa đơn điện, nước.
Nhận định người dân thường phải tin vào thiết bị và con số do bên bán cung cấp, ông Dũng đề nghị phải có quy định để người dân kiểm chứng được kết quả đo và được hoàn trả khi bị thu thừa.
“Khi hóa đơn nước tăng bất thường, người dân cần biết chỉ số đầu kỳ, cuối kỳ, thời điểm ghi nhận và tình trạng kiểm định của đồng hồ”, ông Dũng nói và nhấn mạnh một con số tổng hợp trên hóa đơn chưa đủ để đối chiếu.
Ông đề nghị dự thảo luật quy định rõ quyền tiếp cận, trích xuất dữ liệu đo liên quan đến giao dịch của mình; trách nhiệm giải thích và thời hạn trả lời của đơn vị cung cấp dịch vụ.
“Khi xác định đo sai dẫn đến thu thừa, đơn vị cung cấp dịch vụ phải chủ động rà soát khách hàng bị ảnh hưởng, thông báo cách tính và hoàn trả trong thời hạn rõ ràng”, ông Dũng nêu quan điểm.
Nhấn mạnh “không nên buộc từng người theo đuổi một thủ tục tốn kém hơn khoản tiền được nhận”, theo đại biểu đoàn Thanh Hóa, cần xác định đầu mối tiếp nhận, theo dõi việc khắc phục đến khi hoàn thành.
“Người dân phải được thông báo kết quả giải quyết, tránh tình trạng đã phát hiện sai nhưng vẫn phải đi hỏi nhiều nơi để đòi quyền lợi”, đại biểu Dũng nêu quan điểm.
Ông Dũng cũng đề nghị hoàn thiện quy định trong dự thảo luật theo hướng kết nối với quy định chuyên ngành, làm rõ trách nhiệm chủ động khắc phục và cơ quan giám sát việc hoàn trả.
Đối với chương trình bảo đảm đo lường, theo đại biểu, không nên miễn kiểm tra mà chỉ giảm tần suất, phạm vi kiểm tra theo kế hoạch khi có kết quả được kiểm chứng.
“Khi có dấu hiệu vi phạm, vẫn phải kiểm tra kịp thời. Doanh nghiệp không tham gia chương trình cũng không mặc nhiên bị xếp vào nhóm rủi ro cao”, ông nói.
Mặt khác, đại biểu Bùi Văn Dũng góp ý cần giảm những lần đánh giá trùng lặp để doanh nghiệp thực sự tiết kiệm chi phí.
Chẳng hạn, một hệ thống quan trắc nước thải vừa phải bảo đảm độ chính xác của thiết bị, vừa phải đáp ứng yêu cầu chuyên ngành. Cần phân định rõ trách nhiệm giữa cơ quan đo lường và cơ quan chuyên ngành; kế thừa kết quả đánh giá hợp lệ đối với nội dung tương đương. Doanh nghiệp phải biết mình cần đáp ứng yêu cầu gì và làm việc với cơ quan nào.
Với lần sửa đổi này, đại biểu đoàn Thanh Hóa kỳ vọng người dân có cách kiểm tra khi nghi ngờ đo sai và được trả lại khoản tiền thu thừa; doanh nghiệp làm đúng được giảm những thủ tục, chi phí không cần thiết.
Quan tâm đến việc kiểm định đo với phương tiện có liên quan đến sức khỏe, tính mạng của con người, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) dẫn chứng trong lĩnh vực y tế, an toàn vệ sinh thực phẩm, cần kiểm nghiệm thật chính xác, đạt hiệu quả cao, để đảm bảo sức khỏe của người dân.
Với phương tiện đo, yêu cầu cơ bản là đảm bảo nguyên tắc đặc tính kỹ thuật, cấu trúc của phương tiện đo…
Đề cập trách nhiệm bồi thường của Nhà nước hay những đơn vị kiểm định, người thực hiện đo lường hoặc trách nhiệm bồi thường của người gian lận trong đo lường, đại biểu Hòa khẳng định phương tiện đo không đảm bảo và có tiêu cực thì phải bồi thường thiệt hại cho đối tượng chịu ảnh hưởng.
Ví dụ đồng hồ điện, đồng hồ nước, cân đo lường, hàng thực phẩm, đồ tiêu dùng không đảm bảo, có thể xảy ra sai sót, theo ông Hòa, cơ quan, tổ chức, cá nhân, liên quan phải có trách nhiệm bồi thường khi để xảy ra gian lận.
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) quan tâm đến trách nhiệm chủ động rà soát các giao dịch bị ảnh hưởng khi phát hiện phương tiện đo hoặc phần mềm đo lường có lỗi chung, tác động đến nhiều người tiêu dùng.
Theo bà Nga, cơ quan soạn thảo đã giải trình ý kiến về xác định phạm vi người bị ảnh hưởng và hoàn trả khoản tiền thu thừa. Các giải pháp được nêu gồm quyền trích xuất dữ liệu của người tiêu dùng, kênh tiếp nhận phản ánh và sử dụng kết quả kiểm tra, xử lý vi phạm.
“Những giải pháp này là cần thiết. Tuy nhiên, quyền yêu cầu dữ liệu của từng khách hàng và trách nhiệm chủ động rà soát những giao dịch cùng chịu ảnh hưởng là hai nội dung cần được kết nối rõ hơn”, đại biểu Nga nêu quan điểm.
Bà cho rằng một khách hàng có thể yêu cầu kiểm tra giao dịch của mình, nhưng khó có khả năng biết lỗi vừa được phát hiện còn ảnh hưởng đến những thiết bị nào, trong khoảng thời gian nào và đến bao nhiêu người khác.
“Những thông tin đó thường thuộc khả năng quản lý, khai thác của đơn vị sử dụng phương tiện đo, nhà sản xuất hoặc bên cung cấp phần mềm”, bà Nga nói.
Khi xác định được giao dịch bị ảnh hưởng, đại biểu Nga đề nghị cần thông báo kết quả, cung cấp căn cứ tính toán và thực hiện nghĩa vụ khắc phục theo pháp luật hiện hành.
Cùng với quyền tiếp cận dữ liệu của người tiêu dùng, theo bà Nga, cần xác định rõ trách nhiệm chủ động sử dụng dữ liệu để nhận diện đầy đủ phạm vi ảnh hưởng khi đã phát hiện lỗi chung.
“Làm rõ trách nhiệm đó sẽ tạo căn cứ thực hiện nghĩa vụ hoàn trả, bồi thường đã được pháp luật quy định; đồng thời giúp doanh nghiệp xác định đúng phạm vi trách nhiệm, tránh những yêu cầu thiếu cơ sở”, đại biểu đoàn Hải Phòng góp ý.
