(Thanh tra) - Bộ trưởng Bộ Công an cho biết sửa Luật Xử lý vi phạm hành chính lần này đề xuất nâng mức phạt tiền tối đa lên 1,5 tỷ đồng với cá nhân, 3 tỷ đồng với tổ chức; đồng thời bổ sung một số biện pháp cưỡng chế như ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước, Internet.
Đại tướng, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang thừa ủy quyền của Thủ tướng trình Quốc hội dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi trong phiên làm việc sáng 26/10.
Dự thảo luật quy định về xử lý vi phạm hành chính và các biện pháp xử lý hành chính, gồm 6 chương, 128 điều.
Một trong những nội dung sửa đổi lần này, theo Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang, dự thảo luật nâng thời hiệu xử phạt lên 2 năm hoặc 3 năm đối với một số lĩnh vực.
Cùng với đó, dự thảo luật đề xuất nâng mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính lên 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân, lên 3 tỷ đồng đối với tổ chức.
Dự thảo luật cũng quy định mức tiền phạt tối đa trong từng lĩnh vực, trong đó, nâng mức phạt tiền tối đa đối với một số lĩnh vực; sửa đổi, bổ sung về đối tượng bị xử lý vi phạm hành chính, tình tiết tăng nặng, tình tiết giảm nhẹ; bổ sung trường hợp miễn trách nhiệm về hành vi vi phạm hành chính.
Nội dung mới khác, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, dự thảo luật cắt giảm một số thủ tục xử phạt không cần thiết; đồng thời hoàn thiện quy định về xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử.
Đáng chú ý, dự thảo luật đề xuất cho phép xử phạt không lập biên bản đối với trường hợp vi phạm hành chính được phát hiện bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ.
Về thi hành quyết định xử phạt, dự thảo luật quy định cụ thể, đầy đủ hơn đối với một số nội dung trong thi hành quyết định xử phạt; sửa đổi điều kiện được hoãn, giảm, miễn thi hành quyết định phạt tiền, nộp tiền phạt nhiều lần theo hướng thuận lợi hơn cho cá nhân, tổ chức vi phạm.
Dự thảo luật cũng bổ sung các trường hợp được hoãn, miễn thi hành hình thức xử phạt bổ sung, biện pháp khắc phục hậu quả để phù hợp với thực tiễn.
Về các biện pháp cưỡng chế, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết dự thảo luật bổ sung một số biện pháp.
Các biện pháp cưỡng chế mới này, gồm: tạm hoãn xuất cảnh; niêm phong trụ sở, địa điểm, cơ sở hoặc bộ phận cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ; ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước; tạm dừng đăng kiểm, đăng ký, cấp giấy phép điều khiển phương tiện; ngừng cung cấp dịch vụ Internet, dịch vụ viễn thông, hạ tầng số hoặc thực hiện biện pháp ngăn chặn kỹ thuật, chặn truy cập.
Dự thảo luật bổ sung các quy định về nguyên tắc, điều kiện áp dụng các biện pháp cưỡng chế để bảo đảm quyền con người, quyền công dân, không làm ảnh hưởng đến các cá nhân, tổ chức không liên quan đến hành vi vi phạm hành chính, nhất là đối với biện pháp ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước và ngừng cung cấp dịch vụ Internet, dịch vụ viễn thông, hạ tầng số.
Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu nêu ý kiến của Ủy ban về việc nâng thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính (từ 1 năm đến 2 năm theo luật hiện hành lên 1 đến 3 năm).
Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị tiếp tục rà soát, có sự phân hóa cụ thể với những lĩnh vực được phép kéo dài thời hiệu xử phạt để bảo đảm nguyên tắc mọi vi phạm hành chính phải được phát hiện, ngăn chặn kịp thời và việc xử phạt vi phạm hành chính cần được tiến hành nhanh chóng.
Hơn nữa, theo cơ quan thẩm tra, việc tăng thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính lên 3 năm (có thể kéo dài đến 4 năm nếu thuộc trường hợp xử phạt vi phạm hành chính do cơ quan tiến hành tố tụng chuyển đến) trong khi thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các tội phạm ít nghiêm trọng theo quy định của Bộ luật Hình sự là 5 năm, sẽ làm thu hẹp ranh giới pháp lý giữa vi phạm hành chính và tội phạm hình sự.
Việc này có thể đẩy người vi phạm vào tình trạng bị tăng nặng trách nhiệm pháp lý nên cần được cân nhắc hết sức thận trọng, kỹ lưỡng.
Về việc nâng mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho rằng nếu quy định mức phạt tiền quá cao thì đảm bảo tính răn đe, nhưng một số trường hợp có thể không phù hợp với khả năng tài chính thực tế của cá nhân và doanh nghiệp, sẽ không phát huy được hiệu quả.
Do đó, cần xem xét các giải pháp căn cơ hơn như áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả, áp dụng các hình thức phạt bổ sung (tước quyền sử dụng giấy phép, đình chỉ hoạt động…), tham khảo thêm kinh nghiệm nước ngoài để vừa tăng cường tính răn đe, phòng ngừa, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật.
Liên quan việc bổ sung vào dự thảo luật một số biện pháp cưỡng chế, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho rằng một số biện pháp như yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, Internet, dịch vụ viễn thông, hạ tầng số hoặc thực hiện biện pháp ngăn chặn kỹ thuật, chặn truy cập đối với tổ chức, cá nhân… là các biện pháp có mục đích nhằm đình chỉ, chấm dứt hành vi vi phạm chứ không thật sự phù hợp với tính chất cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt.
Trong khi đó, biện pháp tạm dừng đăng kiểm phương tiện, đăng ký phương tiện, cấp giấy phép điều khiển phương tiện chỉ nhằm vào phương tiện, tài sản thay vì cá thể hóa và xác định đúng người thực hiện hành vi vi phạm. Vì thế, giải pháp này chưa thật sự có tính căn cơ, toàn diện.
Cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát, chỉnh lý các quy định này của dự thảo luật để bảo đảm tính phù hợp, khả thi.
Về phát hiện vi phạm hành chính bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ và xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cũng đề nghị tiếp tục nghiên cứu, có các giải pháp phù hợp để người vi phạm kịp thời được thông báo về hành vi vi phạm của mình, bảo đảm quyền giải trình, khiếu nại, khởi kiện của người vi phạm, tránh việc tiếp tục vi phạm do không biết.
Cơ quan thẩm tra đồng thời đề nghị tăng cường trang thiết bị, chia sẻ dữ liệu, hoàn thiện phương thức, quy trình thực hiện để hạn chế việc người vi phạm vừa phải thực hiện các thủ tục trên môi trường điện tử song vẫn phải đến làm việc trực tiếp với cơ quan, người có thẩm quyền.
