Sáng 29/9, đại biểu hoạt động chuyên trách thảo luận về nhóm dự án thuộc lĩnh vực hành chính, tư pháp, gồm các dự án luật: Bộ luật Hình sự (sửa đổi); Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi); Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi); Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi).

Băn khoăn tăng mức phạt tối đa đến 1,5 tỷ với cá nhân là “khá cao”

Góp ý, đại biểu Quốc hội Mai Thị Phương Hoa, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề cập mức phạt tiền.

Theo bà Hoa, dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) quy định mức phạt tiền tối đa là 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân, 3 tỷ đồng đối với tổ chức. Mức tối đa này tăng 1,5 lần so với luật hiện hành.

Đại biểu Quốc hội Mai Thị Phương Hoa, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp. Ảnh: quochoi.vn

Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi quy định mức phạt tiền tối đa đến 12 tỷ đồng đối với cá nhân (tăng 1,2 lần) và 40 tỷ đồng đối với pháp nhân thương mại (giữ nguyên như luật hiện hành).

Như vậy, mức tối đa của dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) tăng cao hơn so với dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi), bà Hoa nói.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhìn nhận việc tăng mức tiền xử phạt là khá cao so với khả năng tài chính và khả năng chi trả của nhiều cá nhân, doanh nghiệp trong giai đoạn hiện nay.

Trong khi đó, dự thảo luật còn quy định một loạt các biện pháp cưỡng chế như ngừng cung cấp điện, nước, Internet, tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân, tổ chức chây ì không chấp hành quyết định xử phạt; các biện pháp khắc phục hậu quả như khôi phục tình trạng ban đầu, buộc phá dỡ công trình…

Dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) còn quy định các hình thức phạt bổ sung như tước quyền sử dụng giấy phép, đình chỉ hoạt động ….

Do đó, theo bà Hoa, cần cân nhắc, đánh giá kỹ lưỡng nhiều mặt để vừa bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, vừa không ảnh hưởng quá nhiều đến đời sống, sản xuất kinh doanh của người dân doanh nghiệp.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp góp ý, trước mắt chỉ tập trung tăng mức phạt đối với vi phạm về sức khoẻ cộng đồng, an toàn thực phẩm và môi trường theo đúng tinh thần chỉ đạo của Đảng trong thời gian gần đây.

Chung quan điểm, đại biểu Thạch Phước Bình (Vĩnh Long) đề nghị chưa tăng đồng loạt mức phạt nếu chưa có đánh giá tác động theo lĩnh vực và nhóm chịu tác động. Theo ông, mức phạt cần gắn với tính chất, mức độ vi phạm, hậu quả, lợi ích bất hợp pháp thu được và khả năng khắc phục.

Đại biểu Thạch Phước Bình (Vĩnh Long). Ảnh: quochoi.vn

Ông đề nghị giữ trong luật mức phạt tối đa theo lĩnh vực đã được xác định. Trường hợp phát sinh lĩnh vực mới có thể giao Chính phủ đề xuất mức phạt sau khi được Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng ý, kèm tiêu chí xác định lĩnh vực mới và trách nhiệm báo cáo.

Mức trần chế tài tác động trực tiếp đến quyền tài sản và nghĩa vụ của người dân, doanh nghiệp cần giới hạn rõ trong luật, theo lời đại biểu Bình.

Làm rõ cắt điện, nước, Internet để cưỡng chế, ai sẽ gánh chịu tác động

Quan tâm đến đề xuất áp dụng các biện pháp cưỡng chế mới, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga (TP Hải Phòng) bày tỏ quan điểm đồng tình mục tiêu sửa đổi nhằm khắc phục tình trạng có quyết định xử phạt nhưng không thi hành được.

Tuy nhiên, đại biểu Nga băn khoăn khi dự thảo bổ sung những biện pháp có phạm vi tác động rất rộng, như ngừng cung cấp điện, nước, dịch vụ Internet, viễn thông; niêm phong địa điểm; tạm hoãn xuất cảnh.

“Tôi cho rằng đây là các biện pháp cần được thiết kế thận trọng, bởi nếu không, rất có thể hậu quả của chúng có thể vượt ra ngoài cá nhân, tổ chức phải chấp hành quyết định”, đại biểu Việt Nga nêu quan điểm.

Minh chứng cho lập luận này, bà Nga nói, chẳng hạn việc ngừng cung cấp điện, nước tại một địa điểm có thể ảnh hưởng đến người thuê cùng tòa nhà hoặc những người cùng sử dụng hạ tầng mà không liên quan đến vi phạm.

Hay việc ngừng dịch vụ viễn thông, Internet có thể làm gián đoạn giao dịch, học tập và hoạt động kinh doanh của nhiều chủ thể khác.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga (TP Hải Phòng). Ảnh: quochoi.vn

Theo đại biểu, khi cân nhắc một biện pháp cưỡng chế, chúng ta phải trả lời được cả hai câu hỏi: biện pháp đó có giúp thi hành quyết định hay không, và ai sẽ phải gánh chịu tác động của nó?

Tán thành việc nghiên cứu, xem xét các biện pháp mới để mang lại hiệu quả cao hơn nhưng bà Nga đề nghị dự thảo luật quy định chặt chẽ các giới hạn áp dụng.

“Cần xác định rõ loại nghĩa vụ nào có thể dùng từng biện pháp cưỡng chế; điều kiện chứng minh biện pháp ít ảnh hưởng hơn không đạt hiệu quả; phạm vi, thời hạn áp dụng; người có thẩm quyền quyết định; trách nhiệm thông báo; quyền yêu cầu dừng biện pháp và cách khôi phục quyền lợi khi áp dụng sai”, bà Nga góp ý.

Đặc biệt, theo đại biểu, cần phải có quy định bảo vệ người thứ ba không vi phạm bởi chính các giới hạn ấy quyết định mức độ tác động của quyền cưỡng chế nhà nước đối với người dân và doanh nghiệp.

Với biện pháp ngừng dịch vụ internet, viễn thông, đại biểu Thạch Phước Bình đề nghị xác định đây là biện pháp cuối cùng, giới hạn vào chủ thể, dịch vụ hoặc tài khoản liên quan trực tiếp đến hành vi vi phạm; quy định thời hạn thông báo, rà soát và khôi phục dịch vụ.

Theo đại biểu, không nên để biện pháp tác động rộng đến người dùng khác hoặc bên thứ ba không có lỗi.