(Thanh tra) - Đại biểu Quốc hội Trịnh Xuân An đề nghị nghiên cứu, đánh giá lại việc tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT, làm rõ mục tiêu, sự cần thiết và hiệu quả để lựa chọn phương án bảo đảm thực chất, công bằng, giảm áp lực và chi phí cho gia đình, xã hội.
Đề nghị đánh giá lại việc tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT là một trong những nội dung được đại biểu Quốc hội Trịnh Xuân An (Đồng Nai) đề cập, trong phiên thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội, ngân sách Nhà nước, sáng 31/10.
Đánh giá cao những kết quả phát triển kinh tế - xã hội năm 2026, đại biểu Quốc hội Trịnh Xuân An nhấn mạnh tăng trưởng 2 con số không phải mục tiêu đơn thuần về tốc độ, mà gắn với yêu cầu đổi mới căn bản phương thức phát triển, để đất nước không chỉ tăng trưởng nhanh hơn, mà còn mạnh lên thực chất và bền vững hơn.
“Quy mô GDP lớn hơn phải đi cùng khả năng tích lũy, trưởng thành của doanh nghiệp Việt Nam và cuộc sống tốt hơn của người dân”, đại biểu nhấn mạnh.
Đại biểu cho rằng thu nhập bình quân người lao động 9 tháng tăng khoảng 9%, nhưng CPI tăng 4,52%, nên thu nhập thực chỉ tăng khoảng 4,3%.
Đời sống của người thu nhập thấp, công nhân thuê trọ và lao động phi chính thức có cải thiện, song mức bình quân chưa phản ánh hết gánh nặng chi tiêu.
Theo đại biểu, đằng sau những con số tăng trưởng, người dân quan tâm sau khi trang trải cuộc sống còn tích lũy được bao nhiêu; doanh nghiệp quan tâm sau chi phí, lãi vay còn nguồn lực nào để đầu tư công nghệ, nâng năng suất và lớn lên.
“Nếu những khả năng này còn hạn chế, phải làm rõ điểm nghẽn đang cản trở thành quả tăng trưởng lan tỏa đến từng gia đình, từng doanh nghiệp”, đại biểu Trịnh Xuân An nói.
Ông đề nghị Chính phủ đánh giá chất lượng tăng trưởng bằng thu nhập thực, việc làm bền vững, khả năng tích lũy của người dân và năng lực tái đầu tư của doanh nghiệp trong nước.
Cùng với đó, cần tập trung kiểm soát giá hàng thiết yếu, giảm gánh nặng nhà ở, giáo dục, y tế; giảm chi phí kinh doanh, thúc đẩy liên kết để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.
“Chúng ta không thể đòi hỏi mọi khoản đầu tư đều mang lại thành quả ngay lập tức nhưng người dân phải được thụ hưởng thành quả phát triển ngay trong quá trình tăng trưởng. Đó vừa là mục đích, vừa là cơ sở tạo sức mua, niềm tin và động lực để nền kinh tế tiếp tục phát triển bền vững”, đại biểu nêu quan điểm.
Đề cập đến lĩnh vực giáo dục, đại biểu nhấn mạnh đây là sự nghiệp trồng người, cho nên chính sách phải có tầm nhìn dài hạn, được chuẩn bị bài bản và thực hiện nhất quán.
“Những bất cập về thi cử, tuyển sinh, dạy thêm, học thêm, sách giáo khoa và sắp xếp trường lớp đặt ra yêu cầu rà soát đồng bộ và nâng cao chất lượng lĩnh vực giáo dục đào tạo”, ông An nói.
Vì thế, đại biểu đề nghị nghiên cứu, đánh giá lại việc tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT, làm rõ mục tiêu, sự cần thiết và hiệu quả trong mối quan hệ với đánh giá quá trình học tập, tuyển sinh và phân luồng học sinh. Từ đó, lựa chọn phương án bảo đảm thực chất, công bằng, giảm áp lực và chi phí cho gia đình, xã hội.
Đại biểu Trịnh Xuân An cũng nêu rõ mỗi thay đổi trong giáo dục đều tác động đến hàng triệu học sinh, giáo viên và gia đình. Vì vậy, phải đánh giá tác động đầy đủ, lắng nghe ý kiến thực chất, công bố đủ sớm và có lộ trình chuyển tiếp rõ ràng.
“Không thể để mỗi mùa thi đến, học sinh, phụ huynh lại thấp thỏm chờ quy định mới; nhà trường, giáo viên bị động điều chỉnh việc dạy và học”, ông An nhấn mạnh đổi mới phải giúp học sinh học thực chất, giáo viên yên tâm dạy học và gia đình tin tưởng vào nhà trường.
Cùng với trang bị tri thức hiện đại, ngoại ngữ và kỹ năng, đại biểu Quốc hội cũng đề nghị coi trọng giáo dục lịch sử, truyền thống, lòng yêu nước và trách nhiệm công dân bằng phương pháp sinh động, gắn với trải nghiệm thực tế.
Một vấn đề khác, theo đại biểu Trịnh Xuân An, muốn tăng trưởng cao phải có vốn, bởi vốn là nguồn năng lượng cho sản xuất, kinh doanh.
Trong khi nhu cầu dành cho hạ tầng, công trình lớn rất lớn, ông An lưu ý cần bảo đảm cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, có thể tiếp cận vốn với lãi suất phù hợp để duy trì hoạt động và đầu tư phát triển.
Ông đề nghị Chính phủ coi giảm lãi suất cho vay thực tế là một trọng tâm điều hành; phối hợp điều tiết thanh khoản, giảm chi phí vốn, tiết giảm chi phí hoạt động ngân hàng; minh bạch lãi suất sau ưu đãi và các khoản phí để doanh nghiệp thực sự được giảm gánh nặng vay vốn.
Cùng với đổi mới bảo lãnh tín dụng, cho vay theo dòng tiền, đơn hàng và chuỗi cung ứng, theo đại biểu An, cần nghiên cứu hỗ trợ lãi suất có mục tiêu, thời hạn và nguồn lực rõ ràng; cơ cấu lại thời hạn trả nợ đối với doanh nghiệp khó khăn tạm thời nhưng có phương án phục hồi khả thi; xem xét khoanh nợ trong những trường hợp đủ điều kiện, được kiểm soát chặt chẽ.
“Hạ lãi suất phải đi cùng an toàn hệ thống, ổn định tỷ giá và kiểm soát lạm phát”, ông An nói.
Đại biểu Nguyễn Cao Sơn (Đoàn Phú Thọ) cho biết, hiện nay các doanh nghiệp vẫn đang chịu sức ép rất lớn về vốn, chi phí và thị trường sức mua yếu.
Ông đề nghị Ngân hàng Nhà nước khẩn trương chỉ đạo các ngân hàng thương mại kéo dài, mở rộng cơ chế cơ cấu lại thời gian trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ đến hết năm 2027 đối với các doanh nghiệp gặp khó khăn do thị trường nhưng sử dụng vốn đúng mục đích, có phương án phục hồi khả thi.
Mở rộng quy mô đối tượng của chương trình tín dụng ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, cho người thuê nhà, mua nhà ở xã hội cũng là nội dung ông Sơn đề xuất.
Đồng tình với chủ trương giảm giá điện để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp, đại biểu đoàn Phú Thọ nói để giảm giá điện bền vững, cần giảm chi phí đầu tư và vận hành, ưu tiên vốn cho các đường dây truyền tải, trạm biến áp theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh để giải tỏa công suất.
Ông cũng đề nghị có cơ chế vay vốn ưu đãi cho các thiết bị nhập khẩu như thiết bị điện gió, điện mặt trời, thủy điện…
