(Thanh tra) - Nêu rõ quan điểm không chấp nhận tăng trưởng nóng, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng chúng ta có thể thúc đẩy các hình thức đầu tư để đạt tăng trưởng ngắn hạn nhưng đổi lại là những vấn đề bất ổn trong trung và dài hạn. Khi ấy, cái giá phải trả với nền kinh tế rất lớn.
Phát biểu tại tổ thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước, đầu tư công sáng 10/4, Thủ tướng Lê Minh Hưng dành nhiều thời gian chia sẻ về những giải pháp nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số - một mục tiêu đầy thách thức.
Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu đã đặt ra phải quyết tâm thực hiện và chúng ta cũng có cơ sở để triển khai. Theo ông, mục tiêu tăng trưởng đã được giao cho từng ngành, từng lĩnh vực, từng địa phương.
Trả lời câu hỏi làm như thế nào để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, người đứng đầu Chính phủ nhắc đến 3 đột phá chiến lược đã được nêu rõ trong các nghị quyết Đại hội Đảng.
Một là đột phá về thể chế. Thủ tướng ví thể chế như một con đường tạo hành lang thông thoáng cho cỗ xe kinh tế của Việt Nam phát triển.
Theo ông, Trung ương, Bộ Chính trị đang giao Ban Chính sách, chiến lược Trung ương nghiên cứu trình Hội nghị Trung ương 3 dự thảo nghị quyết đổi mới mô hình tăng trưởng.
“Trước khi có nghị quyết đó, chúng ta vẫn tiếp tục những nỗ lực, cỗ xe kinh tế Việt Nam vẫn chạy”, Thủ tướng nói.
Nhưng nếu cỗ xe đó được chạy trên con đường được nâng cấp, khi thể chế được đồng bộ, thì tăng trưởng sẽ đạt tốc độ cao hơn. Vì thế, Thủ tướng nêu rõ, thể chế vẫn là vấn đề then chốt để quyết định việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng.
Ông nhấn mạnh trong năm 2026 phải xử lý dứt điểm hàng loạt vấn đề về thể chế, tổng rà soát hệ thống pháp luật, xây dựng chiến lược hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
Về nội dung được nhiều đại biểu kiến nghị liên quan vướng mắc trong vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, theo Thủ tướng, cũng phải được giải quyết dứt điểm để bộ máy hoạt động hiệu quả, thông suốt.
“Muốn đạt được tăng trưởng hai con số, vai trò và sứ mệnh kiến tạo, phát triển của chính quyền cấp xã, phường đóng vai trò then chốt. Đó là lý do 2026 là năm hướng về cơ sở và lấy mục tiêu củng cố và tăng cường chất lượng của cán bộ cấp cơ sở làm phương châm hành động”, Thủ tướng chia sẻ.
Ông lưu ý thêm, địa phương muốn phát triển kinh tế - xã hội phải có quy hoạch nên việc lập, điều chỉnh, phê duyệt các quy hoạch cũng phải hoàn thành trong quý II/2026 để hệ thống quy hoạch đồng bộ, thống nhất, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng hai con số.
Các dự án tồn đọng, vướng mắc, cũng là một trong những nội dung được Thủ tướng Lê Minh Hưng quan tâm đề cập.
Ông cho biết Chính phủ sẽ nghiên cứu, báo cáo Quốc hội cho phép sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Nghị quyết 170 về xử lý những dự án đất đai tồn đọng, quyết tâm hoàn thành phương án xử lý dứt điểm trong quý II năm nay.
Trong việc này, Thủ tướng nhấn mạnh trách nhiệm của địa phương, yêu cầu đích thân Bí thư Tỉnh ủy và Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thành ủy phải chỉ đạo trực tiếp việc triển khai, tháo gỡ vướng mắc cho các dự án trên địa bàn.
“Trước khi nói đến nguồn lực, động lực tăng trưởng mới, một nguồn lực rất lớn đang nằm ở hàng nghìn dự án tồn đọng. Nếu khơi thông trở lại, đó chính là một trong những nguồn lực rất lớn để góp phần cho tăng trưởng”, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh.
Về cơ chế đặc thù cho các địa phương, người đứng đầu Chính phủ nhất trí quan điểm mỗi người đều mặc chiếc áo rộng - chật khác nhau, giống như các tỉnh, thành sẽ có những đặc thù riêng nên không có quy định nào áp dụng phù hợp cho tất cả địa phương.
Vì vậy, theo Thủ tướng, trong năm nay sẽ đánh giá lại các cơ chế, chính sách đặc thù để báo cáo, những nội dung được thực tiễn chứng minh là đúng sẽ được áp dụng thống nhất cho toàn quốc.
Đi kèm với thể chế là cải cách thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh và nâng cao năng lực, chất lượng thực thi các quy định.
Thủ tướng nêu rõ phải cắt giảm thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh, giảm cả thời gian và cho chi phí tuân thủ. Phương án cắt giảm phải được báo cáo Chính phủ trước 15/4.
Đột phá thứ hai về hạ tầng, theo Thủ tướng, ngoài hạ tầng giao thông về đường bộ, sân bay, cảng biển, hạ tầng năng lượng cũng sẽ được triển khai. Ông cho biết tới đây Quy hoạch điện VIII sẽ phải điều chỉnh, bổ sung trước bối cảnh thay đổi từ tình hình quốc tế và khu vực.
Cùng với việc xây dựng nguồn dự trữ quốc gia với xăng dầu và các mặt hàng thiết yếu, người đứng đầu Chính phủ nhắc đến việc phát triển các nhà máy điện và điện nền, áp dụng khoa học công nghệ mới để đảm bảo các yêu cầu tiêu chuẩn về môi trường.
Nhấn mạnh đột phá thứ ba về nguồn nhân lực, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết Bộ Giáo dục và Đào tạo đã xây dựng chương trình đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao để đáp ứng yêu cầu đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học công nghệ.
Về phân bổ nguồn lực, Thủ tướng cho biết tổng vốn đầu tư bình quân toàn xã hội 5 năm cho giai đoạn tới là 40% GDP - tương đương 38,5 triệu tỷ đồng, trong khi nhiệm kỳ trước, tổng đầu tư toàn xã hội chỉ khoảng 33%. Điều này cho thấy con số của nhiệm kỳ này là áp lực lớn.
Bên cạnh đó, dự kiến nhiệm kỳ này, tổng vốn đầu tư công trên 8 triệu tỷ đồng, trong khi nhiệm kỳ trước chỉ có 2,87 triệu tỷ. Huy động vốn ngân sách Nhà nước nhiệm kỳ này cũng phải đạt 6,5 triệu tỷ - tăng 2,7 lần so với nhiệm kỳ trước. Con số này, theo Thủ tướng, cũng là áp lực rất lớn.
Lưu ý khoảng 80% vốn đầu tư công huy động từ các nguồn lực khác như nguồn lực của doanh nghiệp trong nước, nguồn lực đầu tư của xã hội, nguồn vốn đầu tư nước ngoài (đầu tư trực tiếp và đầu tư gián tiếp), Thủ tướng nhấn mạnh “bắt buộc phải có giải pháp cụ thể để huy động được những nguồn lực đó và đưa vào sản xuất, kinh doanh”, thông qua việc tạo hành lang pháp lý minh bạch, rõ ràng, khuyến khích người dân và doanh nghiệp đầu tư.
Người đứng đầu Chính phủ khẳng định đất nước đang phát triển trên một nền tảng rất vững chắc là ổn định vĩ mô, giống như xây nhà thì móng phải rất vững chắc, muốn nâng tầng, phát triển lên phải gia cố móng nhà.
“Tăng trưởng phải đi kèm với ổn định và kiểm soát được các cân đối lớn của nền kinh tế, chúng ta không chấp nhận tăng trưởng nóng, tăng trưởng cao mà đánh đổi bằng sự bất ổn vĩ mô”, Thủ tướng nhấn mạnh và cảnh báo cái giá phải trả cho bất ổn vĩ mô còn lớn hơn rất nhiều.
Ông nói thêm, chúng ta có thể thúc đẩy các hình thức đầu tư để đạt tăng trưởng ngắn hạn nhưng đổi lại là những vấn đề bất ổn trong trung và dài hạn. Khi ấy, cái giá phải trả với nền kinh tế rất lớn.
Khẳng định Chính phủ ý thức sâu sắc về việc sẽ phải thực hiện các biện pháp để đảm bảo kiểm soát sự ổn định vĩ mô, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho hay, những ngày này, Chính phủ thường xuyên họp, chỉ đạo các bộ, ngành phối hợp xử lý, điều tiết thị trường xăng dầu, thị trường tiền tệ.
Những nhiệm vụ này, theo Thủ tướng, là nhằm kiểm soát mọi diễn biến, giảm bớt tác động từ bên ngoài đến thị trường trong nước.
