Trình bày báo cáo tình hình kinh tế - xã hội trước Quốc hội chiều 9/4, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết từ đầu năm đến nay, tình hình thế giới có nhiều diễn biến mới hết sức phức tạp, khó lường, gây gián đoạn nguồn cung.
“Giá dầu, khí, chi phí vận tải tăng cao, ảnh hưởng tiêu cực đến thương mại, đầu tư quốc tế và tác động trực tiếp đến việc thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của nước ta”, Thủ tướng nói.
Dù vậy, theo Thủ tướng, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, lạm phát được kiểm soát, các cân đối lớn của nền kinh tế được bảo đảm.
Tăng trưởng GDP quý I ước đạt 7,83%, có 4 địa phương tăng trưởng trên 10%. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân tăng 3,51%. Thu ngân sách 3 tháng ước đạt 829,4 nghìn tỷ đồng, tăng 11,4%.
Thu hút vốn FDI tăng mạnh, vốn FDI thực hiện đạt 5,4 tỷ USD, tăng 9,1%; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu ước đạt 249,5 tỷ USD, tăng 23%.
Công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế có nhiều đổi mới. Chính quyền địa phương 2 cấp được kiện toàn và vận hành cơ bản ổn định. Các dự án tồn đọng, kéo dài được tập trung xử lý.
Thủ tướng cũng cho hay, các chính sách an sinh xã hội và giảm nghèo bền vững được triển khai hiệu quả; đời sống Nhân dân tiếp tục được nâng lên.
Về hạn chế, thách thức, Thủ tướng nhận định kinh tế vĩ mô chịu nhiều tác động bất lợi từ bên ngoài. “Mục tiêu tăng trưởng hai con số là thách thức rất lớn”, Thủ tướng nêu.
Theo ông, hoạt động sản xuất, kinh doanh ở một số lĩnh vực gặp nhiều khó khăn. Các động lực tăng trưởng truyền thống phát huy hiệu quả dưới mức tiềm năng; sức mua trong nước thấp; xuất khẩu còn phụ thuộc nhiều vào khu vực FDI.
Trong khi đó, các động lực tăng trưởng mới đang ở giai đoạn đầu, cần thời gian để phát huy hiệu quả. Thị trường bất động sản phục hồi chậm, tiềm ẩn rủi ro.
Thời gian tới, dự báo tình hình thế giới, khu vực tiếp tục biến động nhanh, phức tạp, khó lường, nhất là việc điều chỉnh chính sách của nhiều quốc gia. Xung đột quân sự leo thang; giá xăng, dầu tăng cao; kinh tế toàn cầu dự báo tăng trưởng chậm; thị trường tài chính, tiền tệ biến động.
Ở trong nước, khó khăn, thuận lợi đan xen nhưng khó khăn, thách thức nhiều hơn.
Nhắc lại phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị Trung ương 2 “chúng ta không chấp nhận tăng trưởng thấp; phải kiên trì mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, bền vững, thực chất”, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, Chính phủ xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, xuyên suốt.
Thủ tướng yêu cầu các bộ ngành, địa phương “Lựa chọn đúng - Triển khai nhanh - Làm đến nơi, đến chốn - Đo lường bằng kết quả” và trực tiếp chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện.
Để thúc đẩy tăng trưởng, theo Thủ tướng, Chính phủ đã yêu cầu các bộ, ngành, địa phương chủ động dự báo và có phản ứng chính sách linh hoạt, kịp thời; phối hợp chặt chẽ, đồng bộ, thống nhất, hiệu quả giữa chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ và các chính sách vĩ mô khác.
“Kiên quyết không để xảy ra mất ổn định vĩ mô, khủng hoảng kinh tế trong mọi tình huống”, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh.
Ông cho biết, trong tháng 4 sẽ hoàn thành rà soát, bổ sung và giao mục tiêu tăng trưởng trên từng lĩnh vực cho các địa phương, tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước năm 2026 và giai đoạn 2026 - 2030.
Cùng với đó, người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh việc triệt để tiết kiệm điện, năng lượng, bảo đảm không để thiếu điện trong bất cứ tình huống nào.
Các thị trường trọng yếu sẽ được bảo đảm ổn định và lành mạnh hóa, nhất là thị trường bất động sản, trái phiếu doanh nghiệp, tiền tệ...
Song song là tăng cường quản lý cung - cầu, giá cả các mặt hàng thiết yếu, không để tình trạng găm hàng, đội giá; quyết liệt phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, vi phạm sở hữu trí tuệ.
Nhấn mạnh việc huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển, Thủ tướng Lê Minh Hưng nói Chính phủ coi đây là giải pháp đặc biệt quan trọng để đạt mục tiêu tăng trưởng “hai con số”.
Trong đó, ông nhấn mạnh mục tiêu phấn đấu thu ngân sách tăng 10%; tiết kiệm trên 10% và phấn đấu tiết kiệm thêm trên 5% chi thường xuyên; phát hành trái phiếu Chính phủ, địa phương, trái phiếu dự án công trình; vay ODA; tăng cường thu hút FDI gắn với chuyển giao công nghệ…
Chính phủ cũng đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công gắn với hiệu quả của dự án, công trình, lấy đầu tư công dẫn dắt đầu tư toàn xã hội.
“Nhiệm kỳ này, Chính phủ sẽ phấn đấu giảm 30% số dự án dùng ngân sách để tập trung cho các dự án trọng điểm, có tính lan tỏa. Chính phủ sẽ báo cáo Quốc hội để quyết định danh mục dự án đầu tư cụ thể”, Thủ tướng cho hay.
Bên cạnh đó, lãnh đạo Chính phủ khẳng định sẽ đẩy mạnh cơ cấu lại các ngành, lĩnh vực; phát triển các thành phần kinh tế, các mô hình kinh tế mới.
Thủ tướng nhấn mạnh sẽ tạo mọi điều kiện để doanh nghiệp tư nhân trong nước phát triển, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa; thúc đẩy phát triển các tập đoàn kinh tế, tổng công ty, doanh nghiệp lớn và thu hút có chọn lọc các dự án FDI…
Trong xử lý nợ xấu, tổ chức tín dụng yếu kém, Thủ tướng yêu cầu xây dựng Đề án tiếp tục hiện đại hóa ngân hàng, xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém, tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, hoàn thành trong quý II/2026.
Tạo đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, cũng là nhiệm vụ quan trọng được Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh.
Ông cũng nhấn mạnh việc tập trung hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển, quyết liệt cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh. “Dứt khoát trong tháng 4 sẽ cắt giảm triệt để thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh”, Thủ tướng khẳng định.
Cùng với đó, theo Thủ tướng, cần đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; nâng cao hiệu quả công tác thanh tra.
Ông cho hay, sẽ tăng tỷ lệ thu hồi tiền và tài sản; triệt để tiết kiệm chi, chống lãng phí ngân sách, nhất là chi thường xuyên và dành nguồn lực cho chi an sinh xã hội, đầu tư phát triển và các nhiệm vụ trọng yếu, cấp bách.
Trong phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ các tuyến đường sắt đô thị Hà Nội và TPHCM, tuyến đường sắt kết nối với Trung Quốc, một số tuyến trên đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.
Song song là bảo đảm tiến độ xây dựng Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, mở rộng Cảng hàng không Phú Quốc, Chu Lai, Cà Mau.
Trong năm 2026, Thủ tướng cũng nhấn mạnh nhiệm vụ hoàn thiện quy định về tổ chức bộ máy hành chính Nhà nước; tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực; vận hành thông suốt, hiệu quả chính quyền địa phương 2 cấp, đề cao trách nhiệm của người đứng đầu và tính chủ động, tự chủ của địa phương.
Ông cho hay 2026 được xác định là “năm nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở”, nhất là về trình độ chuyên môn, kỹ năng thực thi công vụ và ý thức, trách nhiệm, thái độ phục vụ.
Theo Thủ tướng, cần tận dụng hiệu quả công năng sử dụng các trụ sở làm việc hiện có, hạn chế tối đa việc xây dựng trụ sở, trung tâm hành chính mới; rà soát, xử lý triệt để tài sản công dôi dư, không để xuống cấp, lãng phí.
“Kiên quyết thay thế cán bộ yếu kém, đùn đẩy, thiếu trách nhiệm, không hoàn thành nhiệm vụ; khen thưởng, quy hoạch, bổ nhiệm cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung”, Thủ tướng nêu quan điểm.
Chính phủ còn đề ra các nhiệm vụ, giải pháp phát triển toàn diện đồng bộ các lĩnh vực văn hóa, xã hội, nâng cao đời sống Nhân dân, bảo đảm an sinh xã hội.
Cùng với đó là quản lý, sử dụng hiệu quả đất đai, tài nguyên, khoáng sản; tăng cường bảo vệ môi trường; chủ động phòng, chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu.
“Xử lý cơ bản tình trạng ô nhiễm không khí, ngập úng tại một số TP lớn như Hà Nội, TPHCM…”, Thủ tướng nêu rõ.
Ngoài ra, Chính phủ sẽ củng cố, tăng cường quốc phòng, an ninh, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội; tích cực, chủ động hợp tác, hội nhập quốc tế, nâng cao vai trò, vị thế của đất nước.
Nhận định nhiệm vụ từ nay đến cuối năm là rất nặng nề nhưng theo Thủ tướng, cũng có ý nghĩa vô cùng quan trọng, tạo đà phát triển cho những năm tiếp theo.
Ông khẳng định Chính phủ, Thủ tướng và các bộ, ngành, địa phương sẽ tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, chung sức, đồng lòng, đổi mới sáng tạo, không lùi bước trước khó khăn, thách thức để hoàn thành thắng lợi các mục tiêu đề ra, xây dựng đất nước Việt Nam giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.
Năm 2025, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, các cân đối lớn của nền kinh tế được bảo đảm; bội chi, nợ công được kiểm soát tốt.
Tốc độ tăng trưởng GDP đạt 8,02%, thuộc nhóm cao của khu vực và thế giới; quy mô nền kinh tế đạt 514 tỷ USD, lên vị trí thứ 32 thế giới; lạm phát được kiểm soát tốt.
