Sáng 4/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.

Đề xuất bãi bỏ thủ tục kiểm tra nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy

Trình bày tờ trình của Chính phủ, Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Thứ trưởng Bộ Công an cho biết, dự thảo luật chuyển từ cơ chế tiền kiểm sang hậu kiểm, giảm thời gian và chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp nhưng vẫn đảm bảo việc quản lý Nhà nước đối với vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và quản lý về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ.

Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Thứ trưởng Bộ Công an. Ảnh: quochoi.vn

Một trong những nội dung đáng chú ý được Thứ trưởng Bộ Công an đề cập là việc bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy và thực hiện công tác hậu kiểm kết hợp với kiểm tra việc chấp hành quy định của pháp luật về nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình.

Nêu quan điểm của cơ quan thẩm tra, Thượng tướng Lê Tấn Tới, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại cho biết Thường trực Ủy ban lưu ý cần quy định rõ trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở, chủ hộ gia đình… trong việc chấp hành đúng nội dung thẩm định, thiết kế về phòng cháy, chữa cháy và duy trì các yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy đối với công trình, phương tiện đã được đưa vào sử dụng.

Thường trực Ủy ban cũng đề nghị quy định cơ chế hậu kiểm, chia sẻ dữ liệu điện tử và quản lý theo mức độ rủi ro nhằm đảm bảo việc cắt giảm thủ tục hành chính không làm giảm hiệu lực quản lý Nhà nước, tạo cơ sở cho công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm sau khi công trình được đưa vào khai thác sử dụng.

Đề cập đến mối quan hệ giữa tiền kiểm và hậu kiểm trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị rà soát kỹ quy định này.

“Khi Nhà nước lùi lại ở khâu tiền kiểm, cơ chế hậu kiểm phải đủ rõ ràng và đủ sức vận hành trong thực tế”, bà Thanh nói và nhấn mạnh việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm không phải buông lỏng vai trò của Nhà nước.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh. Ảnh: quochoi.vn

Theo bà Thanh, cần quản lý theo mức độ rủi ro, phân loại công trình theo nguy cơ cháy nổ và áp dụng dữ liệu để tập trung nguồn lực kiểm tra nơi có nguy cơ cao.

Đặc biệt, Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý cần quy định rõ trách nhiệm duy trì điều kiện phòng cháy, chữa cháy trong suốt quá trình khai thác, sử dụng công trình. Bởi thực tế chứng minh không hiếm trường hợp công trình ban đầu đạt yêu cầu nhưng sau đó chủ sở hữu thay đổi công năng, cải tạo, cơi nới hoặc thay đổi hệ thống phòng cháy, chữa cháy khiến điều kiện an toàn ban đầu không còn nguyên vẹn như lúc báo cáo.

Lo ngại tiềm ẩn nguy cơ rất lớn về mất an toàn cháy nổ

Dự thảo luật sửa đổi cho phép đưa công trình vào khai thác, sử dụng sau khi chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình tự tổ chức nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy. Trong khi đó, quy định hiện hành bắt buộc phải có sự chấp thuận kết quả nghiệm thu bằng văn bản của cơ quan quản lý chuyên ngành.

Cho rằng hướng sửa đổi này giúp cắt giảm thủ tục hành chính, tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp, chủ đầu tư, song Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên lo ngại điều này tiềm ẩn nguy cơ rất lớn về mất an toàn cháy nổ nếu năng lực tự nghiệm thu của chủ đầu tư không bảo đảm.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên. Ảnh: quochoi.vn

Ông đề nghị bổ sung quy định thật chặt chẽ về trách nhiệm pháp lý của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình và tiêu chuẩn năng lực của các đơn vị tư vấn nghiệm thu độc lập để bảo đảm an toàn phòng, chống cháy nổ.

“Công tác phòng cháy, chữa cháy liên quan trực tiếp đến tính mạng, sức khỏe và tài sản của Nhân dân, nếu lỏng lẻo trong quản lý, khi xảy ra cháy nổ sẽ gây thiệt hại vô cùng nghiêm trọng”, ông Diên nói.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cũng băn khoăn nếu áp dụng đồng loạt cơ chế hậu kiểm cho tất cả loại hình công trình có thể phát sinh rủi ro lớn đối với một số nhóm công trình đặc thù như chung cư cao tầng.

“Nếu công trình xây dựng hoàn thành rồi mới tiến hành hậu kiểm, trường hợp phát hiện sai phạm thì việc khắc phục, sửa chữa kết cấu sẽ cực kỳ khó khăn và thiệt hại tài chính phát sinh vô cùng lớn”, ông Vinh nêu quan điểm.

Ông Vinh đề nghị giữ lại biện pháp kiểm soát chặt chẽ đối với một số nhóm công trình đặc biệt quan trọng, có tác động lớn như chung cư cao tầng. Cùng với đó, cần kiểm soát cả hai khâu phê duyệt thiết kế và nghiệm thu thực tế.

Lắp hệ thống truyền tin báo cháy tự động, chi phí tuân thủ “khổng lồ”?

Trong khi đó, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi nêu thực tế đi khảo sát tại các địa phương, ông nhận được nhiều phản ánh của người dân, doanh nghiệp liên quan quy định bắt buộc lắp đặt hệ thống truyền tin báo cháy tự động, trang bị trang phục chữa cháy chuyên dụng, cùng các quy chuẩn kỹ thuật phòng cháy, chữa cháy áp dụng đối với nhà xưởng, chế biến nông sản.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi. Ảnh: quochoi.vn

Theo ông Mãi, các quy định này trên thực tế chứng minh hiệu quả không cao, trong khi chi phí tuân thủ lại vô cùng lớn.

“Các đồng chí có thể tính toán, nếu bắt buộc trang bị các bộ trang phục chữa cháy chuyên dụng đắt đỏ nhân lên cho toàn bộ các cơ sở, doanh nghiệp, hoặc yêu cầu kết nối thiết bị truyền tin báo cháy tự động về một đầu mối duy nhất, chi phí phát sinh sẽ cực kỳ khổng lồ”, ông Mãi nói và đề nghị rà soát kỹ nội dung này.

Giải trình nội dung này, Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Thứ trưởng Bộ Công an nêu thực tế nhiều vụ cháy xảy ra ban đêm không được phát hiện kịp thời nên khi nhận được tin báo cháy đã rất muộn, đám cháy đã lan rất rộng.

Qua thực tiễn và cũng từ bài học kinh nghiệm của các nước cho thấy các công trình đều có hệ thống truyền tin báo cháy từ xa.

Thứ trưởng Bộ Công an cho biết việc lắp đặt thiết bị truyền tin báo cháy đã được thí điểm ở Bắc Ninh và rất hiệu quả. Khi xảy ra cháy hay có dấu hiệu, hệ thống cảnh báo ngay lập tức truyền tin báo về trung tâm chỉ trong vài giây.

Về chi phí lắp đặt, tiếp thu ý kiến của các đại biểu, ông Tuyến cho biết cơ quan soạn thảo sẽ rà soát để đánh giá lại khoản kinh phí này.