Nhà, đất của ông Hùng thuộc diện thi hành án liền bị UBND huyện Bình Sơn thu hồi sổ đỏ. Ảnh: Nguyên Phê

Vào ngày 7/12/2012, vợ chồng ông Nguyễn Thanh Hùng và bà Nguyễn Thị Vân (trú tại xã Bình Hiệp, Bình Sơn, Quảng Ngãi) viết giấy vay của vợ chồng ông Hồ Minh Đức và bà Phạm Thị Ánh (xã Bình Long, Bình Sơn) số tiền 328,6 triệu đồng. Đến ngày 23/4/2012, vợ chồng ông Hùng tiếp tục viết giấy vay của vợ chồng ông Đức 316 triệu đồng. Tại giấy vay lần 2, ông Hùng và bà Vân đồng ý giao cho ông Đức Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 00290 ngày 25/12/1997, do UBND huyện Bình Sơn cấp cho vợ chồng ông với diện tích 910m2 đất, thuộc thửa số 68, tờ bản đồ số 10 xã Bình Hiệp.

Đồng thời, ông Hùng thỏa thuận là trong vòng 45 ngày kể từ ngày mượn tiền, nếu không có khả năng trả nợ thì vợ chồng ông đồng ý giao quyền sử dụng thửa đất trên cho ông Đức, bà Ánh.

Đến hẹn, ông Hùng, bà Vân không trả đồng nào, buộc vợ chồng ông Đức khởi kiện ra Tòa.

Qua các lần hòa giải cũng như xét xử, vợ chồng ông Hùng bất hợp tác với Tòa không rõ lý do.

Tại Bản án dân sự số 11/2012/DSST ngày 30/10/2012, TAND huyện Bình Sơn tuyên buộc ông Hùng và bà Vân trả cho ông Đức, bà Ánh 699,1 triệu đồng, trong đó có số lãi vay phát sinh theo quy định là 54,5 triệu đồng.

Trước đó, ông Hùng và bà Vân vay của bà Vũ Thị Phương Thảo (thị trấn Châu Ổ, huyện Bình Sơn) 370 triệu đồng, nhưng không chịu trả nợ, buộc bà Thảo kiện ra Tòa.

Tại Quyết định số 30/2012 ngày 2/7/2012 của TAND huyện Bình Sơn công nhận sự thỏa thuận của các đương sự, trong đó vợ chồng ông Hùng có nghĩa vụ trả nợ gốc cho bà Thảo là 370 triệu đồng, còn khoản lãi phát sinh bà Thảo không yêu cầu.

Ngày 6/8/2012, Chi cục Thi hành án Dân sự (THADS) Bình Sơn ra Quyết định số 195 cho thi hành án về khoản tiền ông Hùng, bà Vân phải hoàn trả tiền cho bà Thảo theo thỏa thuận.

Tiếp đó, ngày 25/12/2012, Chi cục THADS Bình sơn cũng ra Quyết định số 55 cho thi hành án đối với vợ chồng ông Hùng, bà Vân phải có nghĩa vụ hoàn trả 699,1 triệu đồng cho ông Đức và bà Ánh trong vòng 15 ngày.

Sẽ chẳng có gì đáng nói, nếu không có sự can thiệp một cách phi lý của ông Phạm Phượng, Chủ tịch UBND huyện Bình Sơn. Ngày 24/3/2014, Chủ tịch UBND huyện có Quyết định số 464/QĐ-UBND thu hồi sổ đỏ đã cấp cho hộ ông Hùng, với lý do là “cấp không đúng quy định”. Cụ thể: Thửa đất trên có nguồn gốc do vợ chồng ông Nguyễn Tuấn và bà Lê Thị Nhiên (bố, mẹ ông Hùng), nhận chuyển của ông Nguyễn Văn Phú và bà Lê Thị Lin từ năm 1993. Trong quá trình sử dụng, ông Tuấn đã cho các con xây dựng nhà để ở nhưng không làm thủ tục tặng cho hoặc chuyển nhượng cho bất kỳ ai. Tuy nhiên, do sai sót trong quá trình làm thủ tục xét, đề nghị cấp giấy của UBND xã Bình Hiệp nên được UBND huyện cấp “sổ đỏ” cho ông Hùng vào năm 1997…

Trước tiên, nói về tính pháp lý, vợ chồng ông Hùng được cấp sổ đỏ và sử dụng diện tích trên đã 17 năm nay, nhưng sao đến khi ông Hùng lâm nợ nần thì ông Tuấn mới có đơn đòi quyền sở hữu đất đã cho con ruột mình? Phải chăng, đây là “giải pháp tối ưu” của ông Tuấn, nhằm giúp vợ chồng ông Hùng dễ dàng gạt nợ của người khác?

Vấn đề nghiêm trọng hơn là, khi kiểm tra hồ sơ gốc, toàn bộ giấy tờ liên quan đến việc cấp giấy cho ông Hùng hiện không còn lưu trữ ở xã cũng như tại Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất huyện. Trong các tài liệu quan trọng bị “mất”, có Biên bản họp xét của Hội đồng Xét cấp quyền sử dụng đất của xã Bình Hiệp năm 1997 được công khai trước dân, nhưng ông Tuấn không hề có ý kiến phản đối việc cấp giấy cho ông Hùng! Tuy chứng cứ không đầy đủ, nhưng cơ quan chức năng đã vội vàng đề xuất thu hồi sổ đỏ của ông Hùng là thiếu thuyết phục, không đảm bảo quy định.

Mặt khác, nếu cho rằng sổ đỏ của ông Hùng cấp không đúng quy định, không có giá trị, nhưng qua 4 lần ông Hùng thế chấp sổ đỏ vay vốn rồi đáo hạn tại Ngân hàng Việt Á - Chi nhánh Bình Sơn, lại được Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất huyện ký thẩm định giá trị tài sản thế chấp để ông Hùng vay vốn?

Một cán bộ có trách nhiệm ở UBND huyện Bình Sơn cho biết: “Nếu sổ đỏ của ông Hùng còn thế chấp vay vốn ở ngân hàng thì chắc chắn sẽ không thu hồi, nhưng nay đã về tư nhân nên phải thu hồi hủy bỏ”.

Theo Điều 5 Nghị quyết số 03/2012/NQ-HĐTPTANDTC ngày 3/12/2012 của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao về hướng dẫn thi hành một số quy định trong phần thứ nhất “Những quy định chung của Bộ luật Tố tụng Dân sự đã được sửa đổi, bổ sung theo Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng Dân sự”, qua quyết định công nhận thỏa thuận và bản án trên, thì vợ chồng ông Hùng phải trả cho bà Thảo và vợ chồng ông Đức 1,07 tỷ đồng. Do ông Hùng không tự nguyện thi hành nên cơ quan thi hành án đã cưỡng chế quyền sử dụng đất và tài sản trên đất của ông Hùng để thi hành án. Nếu ông Tuấn cho rằng quyền sử dụng đất là tài sản riêng của mình mà ông Hùng đứng tên hộ, thì nên khởi kiện yêu cầu Tòa án để xác định đây là tài sản thuộc sở hữu của mình. Trường hợp này, Tòa căn cứ vào quy định tại Điều 75 của Luật Thi hành án Dân sự, khoản 10 Điều 25 Bộ luật Tố tụng Dân sự để thụ lý, giải quyết theo thủ tục chung.

Như vậy, xét về cơ sở pháp lý để UBND huyện Bình Sơn ra quyết định thu hồi sổ đỏ của ông Hùng là chưa đảm bảo. Còn theo quy định tại Nghị quyết số 03/2012 của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao thì Quyết định số 464/QĐ-UBND của Chủ tịch UBND huyện không đúng thẩm quyền, mà phải do tòa phán xét.

Dư luận băn khoăn: Phải chăng ông Phạm Phượng, Chủ tịch UBND huyện Bình Sơn nghỉ hưu theo chế độ từ cuối tháng 5/2014, nên đã mạnh tay ký… bừa? Đề nghị Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi cùng các ngành chức năng sớm khắc phục sai phạm này, để việc thực thi pháp luật được nghiêm minh.

Nguyên Phê