(Thanh tra) - Không chỉ động viên con em đạt thành tích cao, Thanh tra tỉnh Sơn La hướng tới xây dựng môi trường học tập thường xuyên trong cơ quan, gắn khuyến học, khuyến tài với trách nhiệm của từng thành viên và quản lý quỹ công khai, minh bạch.
Học tập suốt đời không chỉ bắt đầu từ nhà trường hay các phong trào vận động trong cộng đồng. Một môi trường làm việc coi trọng tri thức, khuyến khích tự học và quan tâm đến việc học tập của con em cũng là nền tảng để nuôi dưỡng tinh thần hiếu học.
Từ định hướng đó, Thanh tra tỉnh Sơn La vừa ban hành Quy chế hoạt động của Ban Khuyến học Thanh tra tỉnh. Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở việc quy định các mức động viên, hỗ trợ, mà còn ở cách tổ chức hoạt động khuyến học thành nhiệm vụ có kế hoạch, có phân công và có cơ chế giám sát.
Theo quy chế, Ban Khuyến học có trách nhiệm tham mưu Đảng ủy, lãnh đạo Thanh tra tỉnh tổ chức công tác khuyến học, khuyến tài và xây dựng xã hội học tập trong cơ quan.
Đối tượng được quan tâm không chỉ là con em công chức, người lao động, mà còn có chính đội ngũ đang công tác tại đơn vị, nhất là những người có thành tích trong học tập, nghiên cứu và lao động sáng tạo.
Quy chế đã đặt khuyến học trong mối quan hệ rộng hơn với việc xây dựng văn hóa học tập tại nơi làm việc. Mỗi cá nhân được khuyến khích chủ động bổ sung kiến thức, nâng cao năng lực; mỗi gia đình có thêm sự động viên để chăm lo việc học của con em. Những nỗ lực đó, dù ở quy mô từng cá nhân, đều góp phần hình thành môi trường coi trọng tri thức và sự tiến bộ.
Chánh Thanh tra tỉnh Nguyễn Văn Bắc là Trưởng ban Khuyến học, chịu trách nhiệm chung về hoạt động của ban, chương trình, kế hoạch và việc phân công nhiệm vụ.
Theo đó, khuyến học được triển khai thường xuyên, thay vì chỉ tập trung vào một vài dịp tuyên dương. Ban Khuyến học có nhiệm vụ vận động công chức, người lao động đăng ký và thực hiện các mô hình học tập; phối hợp với các tổ chức đoàn thể triển khai phong trào; phát hiện, biểu dương những điển hình có thành tích trong học tập, nghiên cứu và lao động sáng tạo.
Việc tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Khuyến học Việt Nam, tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời và phong trào do Hội Khuyến học các cấp phát động cũng được đưa vào nhiệm vụ của Ban Khuyến học. Cùng với đó là yêu cầu ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý hội viên, thống kê, báo cáo và trao đổi thông tin.
Chánh Thanh tra tỉnh Sơn La Nguyễn Văn Bắc chia sẻ, đối với một cơ quan chuyên môn như Thanh tra tỉnh, việc duy trì tinh thần tự học có ý nghĩa thiết thực. Kiến thức và năng lực của mỗi công chức cần được bồi đắp thường xuyên để đáp ứng yêu cầu công việc. Khi việc học trở thành nhu cầu tự thân, phong trào khuyến học không chỉ mang ý nghĩa động viên mà còn góp phần hình thành thái độ chủ động trước yêu cầu nâng cao chất lượng thực thi nhiệm vụ.
Một điểm đáng chú ý khác trong quy chế là cơ chế hỗ trợ được thiết kế theo hướng ghi nhận nhiều nỗ lực học tập, đồng thời quan tâm đến những trường hợp cần được tiếp sức.
Quỹ Khuyến học của Thanh tra tỉnh Sơn La được ưu tiên sử dụng để động viên, hỗ trợ công chức, người lao động có thành tích tiêu biểu và con em đạt kết quả tốt trong học tập. Học sinh, sinh viên đoạt giải tại các kỳ thi, cuộc thi được cơ quan có thẩm quyền tổ chức hoặc công nhận; người trúng tuyển, nhập học đại học hệ chính quy; sinh viên tốt nghiệp đại học hệ chính quy loại giỏi trở lên đều thuộc diện được xem xét hỗ trợ.
Đáng chú ý, quy chế không chỉ hướng đến những trường hợp đạt thành tích nổi bật. Các trường hợp có hoàn cảnh khó khăn nhưng nỗ lực vươn lên trong học tập cũng được xem xét hỗ trợ căn cứ vào tình hình thực tế của quỹ.
Theo ông Nguyễn Văn Bắc, quy định này tạo dư địa để hoạt động khuyến học vừa ghi nhận kết quả, vừa khuyến khích ý chí vượt khó. Bởi bên cạnh việc biểu dương thành tích, sự động viên đúng lúc đối với người đang gặp khó khăn cũng có thể tạo thêm động lực để họ tiếp tục theo đuổi việc học.
Theo quy chế, mức hỗ trợ được xác định theo cấp học và thành tích. Ban Khuyến học căn cứ khả năng nguồn quỹ để quyết định mức hỗ trợ cụ thể. Nguyên tắc này giúp việc động viên gắn với điều kiện thực tế, tránh tạo ra nghĩa vụ chi vượt quá nguồn lực hiện có.
Để bảo đảm nguồn lực được sử dụng đúng mục đích, quy chế phân định rõ hội phí và Quỹ Khuyến học. Hai nguồn phải được theo dõi, quản lý riêng. Trong đó, việc đóng góp xây dựng quỹ thực hiện trên nguyên tắc tự nguyện, không coi là khoản bắt buộc đối với công chức, người lao động và không gắn với việc đánh giá, xếp loại công chức.
Mọi khoản thu, chi phải được phê duyệt, có chứng từ hợp pháp và được theo dõi đầy đủ. Kết quả thu, chi cùng số dư quỹ phải được công khai. Trách nhiệm quản lý được phân định từ trưởng ban đến bộ phận kế toán, thủ quỹ; việc giám sát công khai, minh bạch cũng được giao cho các thành viên theo chức trách.
Những yêu cầu này có ý nghĩa quan trọng đối với tính bền vững của phong trào. Khi người đóng góp hiểu rõ nguồn tiền được hình thành và sử dụng ra sao, hoạt động khuyến học sẽ có thêm cơ sở để tạo dựng niềm tin, khuyến khích sự tham gia tự nguyện và duy trì lâu dài.
Từ những hoạt động thiết thực ở cơ sở, tinh thần học tập suốt đời có thể được nuôi dưỡng bằng sự khuyến khích thường xuyên, cách làm minh bạch và trách nhiệm rõ ràng. Đó cũng là nền tảng để phong trào khuyến học, khuyến tài đi vào chiều sâu, góp phần xây dựng xã hội học tập từ chính mỗi cơ quan, đơn vị.
