Hồ sơ vụ việc cho thấy, ông Trần Văn Hậu, chủ DNTN Hậu Giang được UBND tỉnh Lào Cai phê duyệt dự án nhà máy chế biến sâu dược liệu xuất khẩu. Trong quá trình triển khai dự án, ông Hậu có vay vốn NH Phát triển nhà đồng bằng Sông Cửu Long (nay sáp nhập vào 1 NH khác) với hạn mức 20 tỷ đồng và đã giải ngân 18 tỷ đồng.

Do nguyên nhân bất lợi từ khủng hoảng kinh tế và suy thoái doanh nghiệp giai đoạn 2008 nên DNTN Hậu Giang lập phương án kinh doanh mới, NH này dừng lại không giải ngân tiếp và yêu cầu DN bán tài sản để trả nợ thì mới tiếp tục giải ngân. Lúc này, ông Hậu bán hết tài sản của mình để trả cho NH được 5,6 tỷ đồng. Thời điểm đó NH yêu cầu ông Hậu phải thực hiện theo đúng phương án sản xuất kinh doanh cũ như dự án phê duyệt và thúc ép ông Hậu phải bán nhà máy để trả nợ.

Trong quá trình sản xuất kinh doanh, phía NH đã đưa Trung tâm Định giá Sở Tài chính tới định giá tài sản và xác định nhà máy trị giá 22 tỷ đồng. Thời gian này hàng tháng ông Hậu vẫn trả lãi cho NH và cam kết tìm đối tác cổ phần, bán tàn sản để trả nợ NH. Trong khi đó, phía NH đã thực hiện bán toàn bộ tài sản nợ của DNTN Hậu Giang cho Cty Quản lý nợ VAMC. Cty VAMC bán khoản nợ của DNTN Hậu Giang cho một NH với giá 6,9 tỷ đồng. Chi nhánh NH này ở Sapa lại bán khoản nợ của DNTN Hậu Giang với giá 12 tỷ đồng cho Cty Tân Trà Việt.

“Cty Tân Trà Việt (thời điểm năm 2017 do ông Nguyễn Quang Hiển làm Giám đốc) gạ bán lại tài sản của chúng tôi. Sau nhiều lần ra giá khác nhau từ 18 tỷ cho xuống 9 tỷ đồng nhưng tôi không đồng ý. Sau đó, họ liên tiếp thúc ép nếu không mua sẽ phải bàn giao tài sản vô điều kiện”, ông Hậu cho biết.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, Cty Tân Trà Việt thành lập từ tháng 9/2015 đến tháng 2/2018 đã có 5 lần thay đổi người đại diện pháp luật. Thời điểm ông Hiển làm Giám đốc và mua lại tài sản của chúng tôi, Cty này đặt cọc 10% hợp đồng mua bán là 1,2 tỷ đồng - ông Hậu nói.

“Để có tiền thanh toán, ông Hiển đã vay ngoài 10 tỷ đồng từ ông Khuất Quang Hưng song không trả hết nợ cho ông Hưng, vì thế đã phải bàn giao lại Cty cho ông Hưng. Ông Hưng là người khởi kiện đòi tài sản của chúng tôi”, ông Hậu thông tin thêm.

Tại bản án sơ thẩm của TAND TP Lào Cai tuyên không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Cty Tân Trà Việt với yêu cầu ông Hậu phải trả hơn 40 tỷ đồng theo các hợp đồng tín dụng. Tòa cũng chấp nhận yêu cầu phản tố của ông Hậu tuyên hủy hợp đồng mua bán nợ giữa chi nhánh NH ở Sapa với Cty Tân Trà Việt vô hiệu.

 “Thông tư 09/2015/TT-NHNN ngày 17/7/2015 ban hành trước khi có Nghị quyết 42/2017/QH14 ngày 21/6/2017 về thí điểm xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng, tại Điều 17 Nghị quyết 42 quy định việc xử lý nợ xấu của tổ chức tín dụng phải áp dụng nghị quyết này và các văn bản pháp luật liên quan. Nghị quyết 42 không quy định cho tổ chức tín dụng được bán nợ xấu cho tổ chức, cá nhân không có chức năng đăng ký kinh doanh mua bán nợ, vì vậy, việc một chi nhánh NH ở Sapa căn cứ vào Thông tư 09 của NH Nhà nước để bán nợ xấu cho Cty Tân Trà Việt là trái với quy định của pháp luật”, thẩm phán TAND TP Lào Cai Nguyễn Thị Thúy Hằng kết luận ở phiên sơ thẩm.

Tuy nhiên, đến phiên tòa phúc thẩm tỉnh Lào Cai thì TAND tỉnh lại tuyên hợp đồng mua bán giữa chi nhánh NH này và Cty Tân Trà Việt (hiện do ông Nguyễn Quang Hưng làm Giám đốc) có hiệu lực và buộc DNTN Hậu Giang phả trả 41 tỷ đồng cho Cty Tân Trà Việt.

Bức xúc về bản án phúc thẩm nên ông Hậu đã làm đơn kêu cứu gửi lên TAND Tối cao tại Hà Nội cũng như Viện KSND Tối cao. Theo ông Hậu, trong quá trình đàm phán làm việc giữa các bên, ông Hậu đã có văn bản gửi ông Lê Sỹ Mạnh - Giám đốc NH chi nhánh Sapa trình bày quan điểm và không ý việc mua bán nợ.

“Doanh nghiệp chúng tôi đang làm ăn sản xuất kinh doanh và xin NH hỗ trợ bằng việc khoanh nợ và giãn nợ cũng như giảm lãi suất phạt để duy trì ổn định hoạt động và trình bày các phương án kinh doanh mới song không được NH hỗ trợ. Việc NH và Cty Tân Trà Việt mua bán nợ với nhau với các giá khác nhau rồi lại ép chúng tôi mua lại tài sản của chính mình với cái giá cao hơn nhiều lần là điều vô lý. Chúng tôi sẵn sàng chấp nhận mua lại tài sản của mình song phía NH phải hỗ trợ bằng việc đồng ý giải ngân với phương án kinh doanh mới và cấp vốn cho chúng tôi”, ông Hậu cho biết.

Theo TAND Cấp cao tại Hà Nội, thừa lệnh Chánh án, bà Đặng Thị Thơm, Trưởng phòng Giám đốc, kiểm tra II đã rút hồ sơ vụ án kinh doanh thương mại do TAND tỉnh Lào Cai xét xử giữa nguyên đơn là Cty Tân Trà Việt với bị đơn là ông Trần Văn Hậu - chủ DNTN Hậu Giang để nghiên cứu, giám đốc việc xét xử.

Bá Mạnh