(Thanh tra) - Không chỉ chú trọng thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao bằng các chính sách đãi ngộ, TPHCM còn hướng đến đổi mới cách tuyển chọn, bố trí và sử dụng người tài. Việc giao nhiệm vụ cụ thể, nghiệm thu sản phẩm và đánh giá định kỳ được xác định là căn cứ quan trọng để đo lường hiệu quả đóng góp, bảo đảm chính sách trọng dụng nhân tài gắn với yêu cầu phát triển thực tiễn của TP.
Kết luận số 105-KL/TW ngày 15/10/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về thu hút và trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn đã đưa ra giải pháp đổi mới phương thức phát hiện, lựa chọn, trọng dụng và đánh giá nhân tài theo nhiệm vụ và kết quả.
Trong đó, cần lựa chọn và trọng dụng nhân tài theo yêu cầu của từng nhiệm vụ chiến lược, đảm bảo đúng người, đúng việc, đúng sở trường, công khai, minh bạch, cạnh tranh; mạnh dạn giao việc xứng tầm, trao thẩm quyền thực chất đi liền với trách nhiệm giải trình.
Đồng thời, cần đánh giá nhân tài trên cơ sở kết quả thực hiện nhiệm vụ, chất lượng sản phẩm và giá trị tạo ra làm thước đo chủ yếu; trường hợp không đáp ứng yêu cầu, cần kịp thời chấm dứt việc giao nhiệm vụ và cơ chế, chính sách liên quan.
Từ định hướng đó, để cụ thể hóa chủ trương của Trung ương, cùng với việc thông qua Nghị quyết ban hành quy định cơ chế, chính sách thu hút, trọng dụng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, người có tài năng làm việc tại cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn TP, HĐND TPHCM đã giao UBND TP triển khai và tổ chức thực hiện có hiệu quả quy định này.
Một trong những điểm đáng chú ý trong định hướng xây dựng chính sách của TPHCM là đổi mới phương thức phát hiện và tuyển chọn nguồn nhân lực chất lượng cao. Theo UBND TPHCM, phương thức tuyển chọn trước đây chủ yếu dựa vào đăng ký tham dự, chưa phát huy đầy đủ khả năng chủ động tiếp cận người giỏi. Vì vậy, TP đề xuất kết hợp các phương thức phát hiện, tiến cử, chủ động tìm kiếm, mời gọi nhân sĩ, trí thức, chuyên gia đầu ngành và những người có năng lực chuyên sâu để tham gia giải quyết các nhiệm vụ, bài toán khó của TP.
Định hướng này gắn với mục tiêu mở rộng nguồn ứng viên trong và ngoài nước, thu hút nhân lực có khả năng giải quyết những vấn đề phức tạp trong các lĩnh vực như khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu, tài chính quốc tế, quy hoạch và hạ tầng đô thị. Việc thu hút được xác định phải gắn trực tiếp với vị trí và nhiệm vụ cần giải quyết, qua đó lựa chọn người có năng lực phù hợp với yêu cầu thực tiễn của TP.
Để thực hiện mục tiêu này, dự thảo Quy định được xây dựng với ba hướng tiếp cận chính.
Thứ nhất, thu hút chuyên gia, người có tài năng thông qua hình thức ký kết hợp đồng.
Thứ hai, tuyển dụng cá nhân có trình độ, chuyên môn cao vào làm việc trong các cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc hệ thống chính trị của TP. Thứ ba, xét công nhận và áp dụng chính sách trọng dụng đối với cán bộ, công chức, viên chức có thành tích đặc biệt xuất sắc trong hoạt động công vụ, nhiệm vụ chuyên môn. Việc thiết kế các hình thức khác nhau cho thấy chính sách hướng đến nhiều nhóm nhân lực, với đặc điểm và quan hệ làm việc không giống nhau.
Điểm cốt lõi trong định hướng chính sách của TPHCM là gắn việc đãi ngộ, trọng dụng nhân tài với nhiệm vụ được giao và kết quả đầu ra. Theo tờ trình của UBND TP, Nghị quyết này với những chính sách cụ thể sẽ tạo chính sách đãi ngộ có tính cạnh tranh và có kiểm soát; định hướng chi ngân sách phục vụ cho các nhiệm vụ đột phá, chiến lược (chi đầu tư), không sử dụng ngân sách để nâng mặt bằng thu nhập chung của cán bộ, công chức, viên chức mà tập trung thu hút nhân lực cho các nhiệm vụ, công trình gắn với kết quả đầu ra.
Theo đó, việc giao nhiệm vụ cụ thể, nghiệm thu sản phẩm và đánh giá theo quý được xác định là căn cứ đo lường hiệu quả. Cách làm này nhằm hạn chế rủi ro sử dụng kinh phí không tương xứng với kết quả đạt được, đồng thời tạo cơ sở để cơ quan quản lý xem xét, điều chỉnh trong quá trình thực hiện.
Cùng với yêu cầu đánh giá kết quả, ở cấp thực thi, người đứng đầu cơ quan, đơn vị sẽ chịu trách nhiệm xác định nhu cầu, giao nhiệm vụ, mốc tiến độ, đánh giá chất lượng sản phẩm, đề xuất mức chi, tổ chức thanh quyết toán và giải quyết trường hợp không đáp ứng yêu cầu. Việc thực hiện chính sách phải bảo đảm công khai, minh bạch, khách quan, cạnh tranh, công bằng; đồng thời có cơ chế đánh giá định kỳ và giám sát của cơ quan có thẩm quyền.
Bên cạnh việc hoàn thành nhiệm vụ trước mắt, TPHCM còn hướng đến mục tiêu từng bước hình thành đội ngũ nhân lực hạt nhân, có khả năng chuyển giao tri thức, công nghệ, kỹ năng và kinh nghiệm cho cán bộ tại chỗ. Việc thu hút chuyên gia và người có tài năng được kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu quả hoạch định chính sách công, quản trị đô thị, năng lực đổi mới sáng tạo và cung cấp dịch vụ công; đồng thời tăng cường kết nối giữa cơ quan của TP với các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp có thế mạnh.
Trao đổi với PV Báo Thanh tra, TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TPHCM cho rằng, muốn xác định một người có tài hay không cần căn cứ vào hiệu quả công việc và khả năng giải quyết nhiệm vụ thực tế, thay vì chỉ nhìn vào bằng cấp hay hồ sơ cá nhân.
Ông Thuận lấy ví dụ, khi tìm kiếm nhân tài trong lĩnh vực công nghệ cao, chuyên về sản xuất chip, cần xem xét người được lựa chọn có thể sản xuất chip xuất khẩu hoặc tạo ra sản phẩm đáp ứng yêu cầu khoa học, kỹ thuật hay không. Theo ông, hiệu quả công việc chính là một trong những thước đo quan trọng để đánh giá người có tài.
