Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Hải Trung nhấn mạnh như vậy tại Hội thảo lấy ý kiến các ban, bộ, ngành vào Dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi) năm 2026, ngày 7/8.

Quang cảnh hội thảo lấy ý kiến các ban, bộ, ngành vào Dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi) năm 2026 . Ảnh: Nguyễn Sơn

Đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo

Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi) năm 2026 được Quốc hội thông qua ngày 23/4/2026, có hiệu lực từ ngày 1/7/2027. Điều này đồng nghĩa Nghị định hướng dẫn thi hành cũng phải có hiệu lực cùng thời điểm với luật.

Vì vậy, nhiệm vụ xây dựng Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo đang đặt ra yêu cầu rất lớn về cả tiến độ và chất lượng.

Đáng chú ý, dự thảo dành riêng một chương quy định về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng. Đây là nội dung mới được Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2026 giao Chính phủ quy định chi tiết.

Dự thảo hướng tới tiếp tục đơn giản hóa trình tự, thủ tục hành chính trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo; phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số; nâng cao trách nhiệm của cơ quan nhà nước và tạo điều kiện để cá nhân, tổ chức thực hiện ngày càng tốt hơn quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo.

Theo đó, dự thảo quy định nhiều nội dung mới như hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng; trách nhiệm của người đại diện cơ sở tín ngưỡng… Dự thảo Nghị định gồm 8 chương, 77 điều.

“Xây dựng luật đã phức tạp, làm nghị định hướng dẫn thi hành còn đòi hỏi cao hơn. Luật chỉ mang tính chất khung, còn nghị định của Chính phủ phải đủ cụ thể, chi tiết, thậm chí không nhất thiết phải chờ thêm thông tư hướng dẫn vẫn có thể thực hiện được ngay", Thứ trưởng Nguyễn Hải Trung cho biết.

Cắt giảm, đơn giản hóa và tái cấu trúc thủ tục hành chính là một trong ba nhóm nội dung trọng tâm được đưa ra thảo luận tại hội thảo.

Theo dự thảo, số lượng thủ tục hành chính trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo dự kiến giảm từ 60 xuống còn 50 thủ tục, gồm 15 thủ tục thuộc thẩm quyền giải quyết ở Trung ương, 28 thủ tục thuộc cấp tỉnh và 7 thủ tục thuộc cấp xã.

Tổng thời gian giải quyết 50 thủ tục hành chính dự kiến là 1.002 ngày, giảm 1.148 ngày, tương đương 53,39% so với quy định hiện hành…

Đẩy mạnh phân cấp và chuyển đổi số trong lĩnh vực tôn giáo

Cơ bản nhất trí với nội dung dự thảo nghị định, ông Nguyễn Viết Cường, Phó Cục trưởng Cục Di sản Văn hóa (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đưa ra một số góp ý cụ thể liên quan đến công tác quản lý lễ hội và bảo tồn không gian di sản, để tránh chồng chéo trong quản lý với Luật Di sản và Nghị định 110/2018 về quản lý, tổ chức lễ hội.

Tương tự, ông Phan Vũ, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo TP Hà Nội đánh giá cao việc dự thảo đã quán triệt chủ trương cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp và chuyển đổi số trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo.

"So với các thủ tục hành chính của các ngành khác, thủ tục hành chính ngành tín ngưỡng, tôn giáo không dài dòng, rất gọn và rõ ràng. Nhiều vấn đề thuộc thẩm quyền của ngành đã giảm bớt nhiều giấy tờ thiết yếu", ông Vũ nhận định và đề nghị ban soạn thảo nghiên cứu, bổ sung các tiêu chí cụ thể về thủ tục thực hiện thu thập thông tin dân cư, phương thức xác định kết quả lấy ý kiến việc thành lập, giải thể các cơ sở tín ngưỡng.

Trước đó, hội thảo được tổ chức nhiều nơi trên cả nước để lấy ý kiến rộng rãi. Tại các hội thảo, các chức sắc, chức việc các tổ chức tôn giáo đã tham gia và góp nhiều ý kiến quý báu, phù hợp thực tiễn.

Bộ Dân tộc và Tôn giáo sẽ tiếp tục thể chế hóa đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng về bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo; bám sát các nội dung được Luật giao quy định chi tiết; kế thừa những quy định hiện hành còn phù hợp; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, đơn giản hóa thủ tục hành chính và bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Theo Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo, trừ các trường hợp cấp thiết, văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực sau 45 ngày (tối thiểu) kể từ ngày ký ban hành. Do đó, mốc thời gian 15/10/2026 là hạn chót để trình Chính phủ xem xét, ký ban hành nhằm bảo đảm đủ thời gian thẩm định, hoàn thiện thủ tục theo luật định.

"Trước khi trình Chính phủ ký ban hành thì còn trải qua nhiều quy trình, thủ tục. Do đó, cơ quan soạn thảo quyết tâm đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu hoàn thiện toàn bộ hồ sơ để trình Chính phủ ngay trong cuối tháng 9/2026", Thứ trưởng Nguyễn Hải Trung nhấn mạnh.