Bài học từ thực tiễn đối với việc phát hiện, điều tra, xử lý các vụ án, vụ việc tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Ảnh: VKSND TC

Thực tiễn triển khai công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực thời gian qua cho thấy, những kết quả đạt được của ngành Kiểm sát nhân dân không chỉ phản ánh sự nỗ lực, quyết tâm cao của toàn ngành, mà còn cung cấp nhiều kinh nghiệm quý báu có giá trị cả về lý luận và thực tiễn. Những kinh nghiệm này góp phần làm rõ các yếu tố mang tính quyết định đối với hiệu quả đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, đồng thời tạo cơ sở quan trọng để tiếp tục hoàn thiện phương thức lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp trong giai đoạn tiếp theo.

Quán triệt quan điểm của Đảng, xây dựng đội ngũ cán bộ đủ bản lĩnh

Một trong những bài học mang tính nền tảng, xuyên suốt được rút ra là việc quán triệt và thực hiện nghiêm túc chủ trương, quan điểm chỉ đạo của Đảng về công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Thực tiễn cho thấy, các vụ án, vụ việc tham nhũng lớn thường liên quan đến cán bộ, người có chức vụ, quyền hạn trong bộ máy Nhà nước, do đó, quá trình phát hiện, điều tra, truy tố và xét xử luôn đòi hỏi sự kiên quyết, kiên trì đấu tranh, đặt dưới sự lãnh đạo tập trung, thống nhất của Đảng, lấy quan điểm chính trị đúng đắn làm kim chỉ nam cho toàn bộ quá trình tố tụng ngay trong từng vụ án, vụ việc cụ thể.

Cùng với đó, xây dựng đội ngũ cán bộ “vững về chính trị, sáng về đạo đức, giỏi về pháp luật, tinh thông về nghiệp vụ, kỷ cương, trách nhiệm và bản lĩnh” được xác định là yếu tố quyết định nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác công tố và kiểm sát việc giải quyết các vụ án, vụ việc tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Công tác này không chỉ là đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên sâu, mà còn phải thường xuyên chú trọng rèn luyện phẩm chất đạo đức, ý thức trách nhiệm và bản lĩnh đấu tranh, nhất là trong xử lý các vụ án phức tạp, nhạy cảm, chịu tác động lớn từ dư luận xã hội.

Bảo đảm yêu cầu chính trị – pháp luật – nghiệp vụ

Từ thực tiễn công tác cũng cho thấy, việc bảo đảm đồng thời ba yêu cầu trụ cột là chính trị, pháp luật và nghiệp vụ trong xử lý các vụ án, vụ việc tham nhũng, lãng phí, tiêu cực có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Trong đó, yêu cầu về chính trị giữ vai trò định hướng xuyên suốt và là nền tảng của toàn bộ quá trình tố tụng; yêu cầu về pháp luật là yếu tố then chốt nhằm bảo đảm việc tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật, xử lý đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không để xảy ra oan, sai hoặc bỏ lọt tội phạm; còn yêu cầu về nghiệp vụ là điều kiện quan trọng để làm rõ đúng bản chất vụ việc, nâng cao tính thuyết phục trong quá trình giải quyết từng vụ án, vụ việc cụ thể.

Bên cạnh đó, bài học về phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa các cơ quan tiến hành tố tụng và các cơ quan chức năng trong toàn bộ quá trình điều tra, truy tố, xét xử và thu hồi tài sản tiếp tục được khẳng định. Việc phối hợp liên thông, kịp thời và hiệu quả không chỉ góp phần nâng cao chất lượng giải quyết án, mà còn tạo điều kiện để Viện kiểm sát nhân dân thực hiện tốt vai trò thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp, đồng thời tham mưu, kiến nghị xử lý đồng bộ các loại hình trách nhiệm hình sự, kỷ luật Đảng và kỷ luật công chức đối với các cá nhân có sai phạm.

Song song với đó, công tác thông tin, tuyên truyền, phổ biến pháp luật cũng là một kinh nghiệm quan trọng trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Việc đẩy mạnh tuyên truyền góp phần nâng cao nhận thức của cán bộ, công chức và Nhân dân về nguy cơ, hậu quả của tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; tạo điều kiện để người dân theo dõi, ủng hộ và tham gia phòng ngừa, phát hiện, tố giác các hành vi vi phạm, đồng thời góp phần đấu tranh phản bác các luận điệu xuyên tạc, không để các thế lực xấu lợi dụng gây mất ổn định tình hình chính trị, kinh tế, xã hội.