(Thanh tra) - Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho Vùng mỏ và ngành Than. Thấm nhuần tư tưởng và lời căn dặn của Bác: “Ngành sản xuất than cũng như quân đội đánh giặc", Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) đã chuyển hóa tinh thần thi đua ái quốc thành bản lĩnh điều hành sắc bén.
Bằng chiến lược đổi mới công nghệ sâu rộng và triết lý lấy người lao động làm trung tâm, ngành Than không ngừng khơi dậy sức mạnh nội sinh, vượt qua mọi biến động để kiến tạo một tương lai phát triển bền vững.
Trong dòng chảy lịch sử của ngành công nghiệp khai khoáng Việt Nam, ngày 30/3/1959 đã trở thành dấu mốc thiêng liêng khi Công trường Than Đèo Nai (nay thuộc Công ty CP Than Đèo Nai - Cọc Sáu - TKV) vinh dự là đơn vị duy nhất trong ngành Than được đón Bác Hồ về thăm.
Tại tầng 10 Công trường Than Đèo Nai, Bác căn dặn cán bộ, công nhân phải phát huy vai trò làm chủ, “thi đua tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm”. Người cũng nhấn mạnh: “Thi đua để đoàn kết, đoàn kết để thi đua”.
Mạch nguồn tư tưởng ấy đã trở thành động lực to lớn giúp mỏ Đèo Nai liên tục vượt mức Kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1961 - 1965), đạt sản lượng than cao trong Vùng mỏ Quảng Ninh. Từ cái nôi lịch sử này, tinh thần học và làm theo Bác đã lan tỏa mạnh mẽ, trở thành kim chỉ nam cho sự phát triển của toàn ngành.
Hiện thực hóa lời Bác trong giai đoạn mới, TKV đã cụ thể hóa tinh thần thi đua thông qua phong trào xây dựng hình ảnh “Người thợ mỏ - Người chiến sĩ” với hệ giá trị cốt lõi “Đạo đức - Bản lĩnh - Trí tuệ”.
Qua 5 năm triển khai, phong trào đã kết tinh thành khối đoàn kết vững chắc. Riêng tại Đảng bộ Than Quảng Ninh đã có 15.122 cá nhân được xây dựng, tôn vinh hình ảnh “Người thợ mỏ - Người chiến sĩ”; 435 mô hình tập thể, cá nhân được xây dựng tại cơ sở, 165 mô hình cấp Đảng bộ Than Quảng Ninh và 10 mô hình cấp tỉnh.
Chính nội lực từ truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm” đã giúp ngành Than đứng vững trước những biến cố lớn của giai đoạn 2020 - 2025, xuất sắc khai thác hơn 170 triệu tấn than nguyên khai, mang về tổng doanh thu trên 900.000 tỷ đồng và duy trì tốc độ tăng năng suất lao động bình quân gần 8%/năm.
Tinh thần thi đua ấy tiếp tục được thắp sáng, trong năm 2026, ngành Than tiếp tục gắn việc học tập và làm theo Bác với nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh và chăm lo đời sống người lao động.
Bước sang năm 2026, ngành Than tiếp tục đưa việc học tập và làm theo Bác gắn kết chặt chẽ vào nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh và chăm lo đời sống người lao động.
Với chủ đề “Tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh về phát triển kinh tế gắn liền với bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao đời sống nhân dân”, ngay từ đầu năm, toàn ngành đã đăng ký thực hiện 189 mô hình học và làm theo lời Bác, chuyển hóa từng sáng kiến tiết kiệm chi phí, cải tiến kỹ thuật vào thực tiễn mỗi ca sản xuất.
Tại chính nơi Bác từng dừng chân năm xưa, Công ty CP Than Đèo Nai - Cọc Sáu - TKV đang nỗ lực kiểm soát ranh giới mỏ, tập trung điều hành để hoàn thành kế hoạch 2,1 triệu tấn than trong năm 2026. Tính riêng 9 tháng đầu năm, đơn vị đã khai thác thành công hơn 1,65 triệu tấn, đạt gần 80% mục tiêu đề ra.
Chia sẻ về định hướng phát triển, ông Nguyễn Đăng Hưng - Chủ tịch Công đoàn Công ty cho biết, đơn vị đang đẩy nhanh Dự án khai thác cụm mỏ Cọc Sáu - Đèo Nai (khai thác lộ thiên đến mức -345m, trữ lượng trên 31 triệu tấn than nguyên khai). Khi đi vào vận hành, dự án sẽ đạt công suất 2,7 triệu tấn than nguyên khai/năm, không chỉ góp phần duy trì sản xuất ổn định mà còn bảo đảm sinh kế lâu dài cho hơn 3.500 lao động.
Phát huy truyền thống vẻ vang, qua các thời kỳ xây dựng và phát triển, Công ty đã có những đóng góp quan trọng vào sự nghiệp phát triển của ngành Than cũng như an ninh năng lượng quốc gia. Đặc biệt, dấu mốc hợp nhất 2 đơn vị thành Công ty CP Than Đèo Nai - Cọc Sáu - TKV đã mở ra một giai đoạn bứt phá mới, tạo điều kiện tập trung nguồn lực, phát huy thế mạnh và nâng cao hiệu quả quản trị, điều hành sản xuất.
Theo ông Hưng, dù đối mặt với thách thức khi khai thác lộ thiên ngày càng xuống sâu, yêu cầu về năng suất, chất lượng, an toàn và bảo vệ môi trường ngày một khắt khe, Công ty vẫn kiên định mục tiêu ổn định tổ chức, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, cải tiến kỹ thuật và thực hành tiết kiệm.
Song song với nhiệm vụ sản xuất kinh doanh, đơn vị luôn chú trọng xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh; chăm lo toàn diện đời sống vật chất, tinh thần của người lao động; đồng thời kiến tạo văn hóa doanh nghiệp trên nền tảng cốt lõi “Kỷ luật và Đồng tâm”.
Hơn thế nữa, Công ty luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho công tác bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị Di tích lịch sử quốc gia Bác Hồ về thăm Mỏ than Đèo Nai. Đây không chỉ là “địa chỉ đỏ” mang ý nghĩa giáo dục truyền thống cách mạng sâu sắc, mà còn là “ngọn hải đăng” nhắc nhở mỗi thế hệ thợ mỏ về lời căn dặn, tình cảm và niềm tin của Bác đối với ngành Than.
Chuyển hóa lời căn dặn về tăng gia sản xuất vào bối cảnh công nghiệp hóa, TKV xác định tái cơ cấu và ứng dụng khoa học công nghệ là chìa khóa chiến lược để nâng cao năng lực cạnh tranh.
Bí thư Đảng ủy Than Quảng Ninh, Phó Tổng Giám đốc TKV Nguyễn Huy Nam khẳng định, trong giai đoạn mới, việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh tiếp tục phải gắn chặt với nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh; khơi dậy tinh thần trách nhiệm, ý chí vượt khó, đổi mới, sáng tạo của cán bộ, công nhân, người lao động, tạo động lực thực hiện các mục tiêu đề ra.
Tinh thần thi đua ấy đang được cụ thể hóa bằng chiến lược đẩy mạnh tái cơ cấu gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng và ứng dụng khoa học, công nghệ. Các đơn vị tập trung sắp xếp, tổ chức sản xuất theo hướng tinh gọn, hiệu quả; đẩy mạnh cơ giới hóa, tự động hóa, tin học hóa và chuyển đổi số trong sản xuất, quản lý.
Qua đó, không chỉ nâng cao năng suất, hiệu quả sản xuất, kinh doanh, mà còn giảm khối lượng công việc thủ công, nặng nhọc, cải thiện điều kiện làm việc và tạo nền tảng để ngành Than phát triển bền vững.
Song hành cùng đổi mới công nghệ là chiến lược đầu tư bài bản nhằm mở rộng dư địa phát triển dài hạn. TKV đang dồn lực đẩy nhanh tiến độ hàng loạt dự án trọng điểm với tổng nguồn vốn gần 6.000 tỷ đồng nhằm củng cố năng lực cung ứng năng lượng cho nền kinh tế.
Các công trình quy mô lớn có thể kể đến như Dự án khai thác cụm mỏ Cọc Sáu - Đèo Nai khai thác xuống mức -345m (vốn đầu tư 2.074 tỷ đồng, công suất 2,7 triệu tấn/năm); Dự án hầm lò phần mở rộng mỏ Hà Ráng (vốn trên 1.400 tỷ đồng, công suất 900.000 tấn/năm); Dự án hầm lò khu Tân Yên - mỏ Đông Tràng Bạch hay Nhà máy sàng tuyển than Nam Mẫu. Những dự án này khi đi vào vận hành sẽ bảo đảm nguồn than ổn định và tạo ra hàng nghìn việc làm mới.
Đặc biệt, phát triển sản xuất tại TKV luôn được đặt trong yêu cầu khắt khe về bảo vệ hệ sinh thái, đúng với triết lý phát triển bền vững. Các giải pháp cải tạo, phục hồi môi trường gắn liền với khai thác, tăng cường xử lý nước thải, kiểm soát bụi và đẩy mạnh trồng cây hoàn nguyên bãi thải đang biến các tiêu chí “Sáng - Xanh - Sạch” thành hiện thực sống động tại từng khai trường, hài hòa giữa tăng trưởng công nghiệp với việc gìn giữ môi trường sinh thái Vùng mỏ.
Năm 2026 đặt ra muôn vàn phép thử cho công tác quản trị của TKV, từ những bất ổn của thị trường năng lượng toàn cầu, đứt gãy chuỗi cung ứng vật tư, cho đến diễn biến bất thường của bão số 4 và mưa lớn kéo dài làm ảnh hưởng toàn bộ dây chuyền bóc xúc, vận tải.
Thêm vào đó, việc hệ thống điện ưu tiên huy động thủy điện trong mùa mưa cũng làm sụt giảm cục bộ nhu cầu tiêu thụ than. Tuy nhiên, trước sức ép đa chiều, Tập đoàn đã phát huy cao độ kỷ luật điều hành, chủ động điều tiết linh hoạt nhịp độ sản xuất và siết chặt quản trị chi phí.
Bản lĩnh ấy đã mang lại những thành quả tài chính vượt bậc. Kết thúc 9 tháng đầu năm 2026, sản lượng than nguyên khai toàn TKV ước đạt 27,643 triệu tấn, lượng than tiêu thụ đạt 39,051 triệu tấn. Tổng doanh thu dự kiến cán mốc 139.659 tỷ đồng, hoàn thành 81,4% kế hoạch năm và tăng 112,9% so với cùng kỳ, qua đó nộp ngân sách Nhà nước ước đạt 20.513 tỷ đồng.
Riêng tại Quảng Ninh, sản lượng than sạch 9 tháng đạt 28,2 triệu tấn và dự kiến đóng góp hơn 14.000 tỷ đồng vào ngân sách địa phương, hướng tới mục tiêu 16.400 tỷ đồng cho cả năm.
Thành quả kinh tế to lớn ấy là nền tảng để TKV thực hiện trọn vẹn triết lý “vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người” theo tư tưởng của Bác. Tập đoàn đã thiết lập một hệ sinh thái chăm lo toàn diện, biến Vùng mỏ thành “điểm đỗ” cho hàng nghìn thanh niên dân tộc thiểu số từ Tây Bắc đến Tây Nguyên xa xôi.
Bằng chính sách đào tạo khép kín, bố trí việc làm ổn định, những người con của bản làng đã thoát khỏi cảnh nghèo khó, làm chủ công nghệ và trở thành đội ngũ thợ lò kỷ luật, những đảng viên trẻ gương mẫu.
Trong 9 tháng đầu năm, bất chấp khó khăn, thu nhập bình quân của người lao động toàn ngành vẫn duy trì ở mức 19,866 triệu đồng/người/tháng, riêng thợ lò trực tiếp sản xuất thường xuyên đạt mức 30 đến 40 triệu đồng.
Không chỉ nâng cao chế độ dinh dưỡng, đi lại, TKV còn đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng dân sinh, tiêu biểu như công trình Nhà tập thể công nhân hầm lò 299 tỷ đồng tại Công ty Cổ phần Than Núi Béo. Cùng với đó, nguồn lực gần 130 tỷ đồng cũng được Tập đoàn phân bổ cho các hoạt động an sinh xã hội, hỗ trợ giáo dục và xóa đói giảm nghèo tại các địa phương trong 9 tháng qua.
Giữ vững truyền thống tự hào, những người thợ mỏ TKV hôm nay đang nối tiếp dòng chảy lịch sử, chuyển hóa những lời căn dặn mộc mạc mà sâu sắc của Bác Hồ thành hành động thiết thực, tạo đà đưa ngành Than sải những bước tiến dài trên chặng đường hiện đại hóa và hội nhập vững chắc.
