Chánh án Tòa án Tối cao Trung Quốc Chu Cường (người đang đi) tại một phiên họp của Chính phủ Trung Quốc. Ảnh: AFP

Quy định này là một phần trong kế hoạch mới chống tham nhũng của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong thời gian tới, sau hơn 3 năm nỗ lực chống tham nhũng, nhằm thanh lọc hoàn toàn những đối tượng tham nhũng ra khỏi bộ máy chính quyền cũng như ra khỏi Đảng Cộng sản Trung Quốc, đồng thời vừa là biện pháp trừng trị thích đáng đối với những quan chức tham nhũng, vừa nhằm răn đe đối với tất cả đối tượng đang có ý định tham nhũng.

Quy định mới cũng nêu rõ, không chỉ có hành vi tham nhũng, mà ngay cả hành vi nhận hối lộ, biển thủ công quỹ, thậm chí là nhận quà bằng hiện vật nhưng tổng số quà tặng đó có giá trị quy đổi lớn hơn 3 triệu nhân dân tệ đều sẽ bị khép vào khung hình phạt tử hình.

Trong quy định mới này, án tử hình cũng sẽ được áp dụng đối với những trường hợp tham nhũng, dù chưa đến “ngưỡng” 3 triệu nhân dân tệ, nhưng hậu quả của hành vi tham nhũng đó thuộc diện “đặc biệt nghiêm trọng” và gây thiệt hại nặng nề tới lợi ích của Nhà nước và của nhân dân.

Một đại diện của Tòa án Tối cao Trung Quốc khẳng định, mục đích của quy định mới là nhằm trừng trị một cách nghiêm khắc nhất đối với mọi hành vi tham nhũng. Tuy nhiên, quy định mới này sẽ được thực hiện dưới sự giám sát chặt chẽ của Tòa án Tối cao Trung Quốc, để tránh việc các tòa án cấp dưới lạm dụng quy định này để “thanh trừng” lẫn nhau.

Năm 1997, Trung Quốc cũng từng đưa ra một quy định áp dụng án tử hình những trường hợp tham nhũng với số tiền từ trên 100 nghìn nhân dân tệ. Thế nhưng, quy định này chưa từng được 1 lần áp dụng trong thực tế xét xử tội phạm tham nhũng, nên nó đã bị bãi bỏ vào cuối năm ngoái.

Những biện pháp này được thông qua sau khi “Hồ sơ Panama” rò rỉ cho thấy, có nhiều quan chức cấp cao trong Đảng Cộng sản Trung Quốc sở hữu nhiều công ty ở nước ngoài dưới tên của những thành viên trong gia đình họ.

Năm 2013, cựu Bộ trưởng Bộ Đường sắt Lưu Chí Quân đã bị kết án tử hình nhưng được hoãn thi hành án trong 2 năm vì tội tham nhũng, nhận hối lộ với tổng số tiền hơn 60 triệu nhân dân tệ (khoảng hơn 6,26 triệu USD).

Thế nhưng, đến năm 2015, khi chuẩn bị hết thời hạn hoãn thi hành án tử hình, Lưu Chí Quân đã được giảm án xuống còn tù chung thân không được giảm án. Dù không được giảm án, mãi mãi sống trong tù, nhưng rõ ràng Lưu Chí Quân đã thoát được “án tử”.

Nhật Minh