Ông Dato’ Sri Abd Halim bin Aman, Chủ tịch MACC phát biểu tại cuộc họp Ban Thư ký ASEAN-PAC 22 tại Melaka, Malaysia, ngày 28/7. Ảnh: Hồng Thành

Cơ quan tiên phong trong cuộc chiến chống tham nhũng

Được thành lập theo Đạo luật Ủy ban Chống tham nhũng Malaysia năm 2009, MACC là cơ quan chuyên trách chịu trách nhiệm thực thi pháp luật về phòng, chống tham nhũng tại Malaysia.

Trải qua hơn 15 năm hoạt động, MACC đã không ngừng đổi mới cả về tổ chức, phương thức hoạt động và năng lực chuyên môn, từng bước xây dựng mô hình phòng, chống tham nhũng hiện đại dựa trên bốn trụ cột: Thực thi pháp luật, phòng ngừa tham nhũng, giáo dục liêm chính và hợp tác chiến lược.

Không chỉ tập trung điều tra, xử lý các vụ án tham nhũng, MACC còn chú trọng xây dựng văn hóa liêm chính trong khu vực công và khu vực tư, tăng cường đánh giá rủi ro tham nhũng, hoàn thiện cơ chế quản trị và thúc đẩy sự tham gia của toàn xã hội vào công tác phòng, chống tham nhũng.

Cách tiếp cận toàn diện này đã giúp Malaysia từng bước nâng cao hiệu quả quản trị công và củng cố niềm tin của người dân đối với các cơ quan thực thi pháp luật.

Đại diện Thanh tra Chính phủ Việt Nam chụp ảnh lưu niệm cùng đại diện các cơ quan phòng, chống tham nhũng của các quốc gia thành viên ASEAN-PAC. Ảnh: Hồng Thành

Tăng cường năng lực điều tra và thu hồi tài sản tham nhũng

Một trong những điểm nổi bật của MACC là việc không ngừng đầu tư vào các lĩnh vực điều tra hiện đại như điều tra tài chính, kế toán pháp y, điều tra số, phân tích dữ liệu và truy vết dòng tiền. Những năng lực này cho phép MACC xử lý hiệu quả các vụ án tham nhũng có giá trị lớn, liên quan đến nhiều tổ chức, cá nhân và dòng tiền xuyên biên giới.

Đặc biệt, thu hồi tài sản tham nhũng được MACC xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.

Việc phối hợp chặt chẽ với các cơ quan thực thi pháp luật, đơn vị tình báo tài chính và cơ quan tư pháp của nhiều quốc gia, đã giúp MACC triển khai hiệu quả các hoạt động truy tìm, phong tỏa, tịch thu và thu hồi tài sản có nguồn gốc từ tham nhũng.

Thông qua việc tăng cường điều tra tài chính, truy vết dòng tiền, xác định chủ sở hữu hưởng lợi và mở rộng hợp tác quốc tế, MACC đã đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận trong việc truy tìm, phong tỏa và thu hồi tài sản có nguồn gốc từ tham nhũng.

Đặc biệt, trong các cuộc điều tra liên quan đến Quỹ đầu tư 1Malaysia Development Berhad (1MDB), MACC đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan thực thi pháp luật và tư pháp của nhiều quốc gia thông qua cơ chế tương trợ tư pháp, chia sẻ thông tin tài chính và điều tra xuyên biên giới.

Tính đến cuối năm 2025, Malaysia đã thu hồi khoảng 31,3 tỷ Ringgit Malaysia (RM), tương đương khoảng 7,3 tỷ USD tài sản có liên quan đến 1MDB, trong đó riêng giai đoạn 2021 - 2025 đã thu hồi khoảng 15,9 tỷ RM (khoảng 3,7 tỷ USD).

Kết quả này đưa Malaysia trở thành một trong những quốc gia đạt tỷ lệ thu hồi tài sản tham nhũng cao trên thế giới và được cộng đồng quốc tế đánh giá là minh chứng tiêu biểu cho hiệu quả của hợp tác quốc tế trong thực thi Chương V của Công ước Liên hợp quốc về chống tham nhũng (UNCAC).

Kinh nghiệm của Malaysia trong các vụ việc lớn, đặc biệt là các cuộc điều tra liên quan đến tài sản ở nước ngoài, đã cho thấy tầm quan trọng của hợp tác quốc tế, tương trợ tư pháp và chia sẻ thông tin trong việc ngăn chặn việc tẩu tán tài sản tham nhũng. Đây cũng là một trong những nội dung được MACC tích cực chia sẻ tại các diễn đàn quốc tế về phòng, chống tham nhũng và trong khuôn khổ ASEAN-PAC.

Sử dụng máy phát hiện nói dối trong điều tra tham nhũng ở MACC. Ảnh: Hồng Thành

Đào tạo và chia sẻ tri thức - Nền tảng cho hợp tác bền vững

Bên cạnh công tác thực thi pháp luật, MACC còn được biết đến với Học viện Chống tham nhũng Malaysia (Malaysia Anti-Corruption Academy – MACA), một trong những trung tâm đào tạo chuyên sâu về phòng, chống tham nhũng có uy tín trong khu vực.

Hằng năm, MACA tổ chức nhiều chương trình đào tạo, hội thảo và khóa bồi dưỡng dành cho cán bộ phòng, chống tham nhũng đến từ các quốc gia ASEAN cũng như nhiều nước trên thế giới.

Thông qua các chương trình hợp tác với UNODC và các tổ chức quốc tế, MACA đã góp phần quan trọng vào việc nâng cao năng lực thực thi UNCAC và xây dựng mạng lưới hợp tác giữa các cơ quan phòng, chống tham nhũng.

Dấu ấn trong Năm Chủ tịch ASEAN-PAC 2026

Đảm nhiệm vai trò Chủ tịch ASEAN-PAC năm 2026, MACC đã thể hiện tinh thần chủ động, sáng tạo trong việc thúc đẩy hợp tác giữa các cơ quan phòng, chống tham nhũng trong khu vực.

Tại Cuộc họp Ban Thư ký ASEAN-PAC lần thứ 22 tổ chức tại Melaka, Malaysia đã đề xuất nhiều sáng kiến nhằm tăng cường kết nối và chia sẻ thông tin giữa các quốc gia thành viên.

Trong đó, nổi bật là việc nâng cấp Cổng thông tin ASEAN-PAC trở thành nền tảng chia sẻ tri thức và kinh nghiệm chung của khu vực; xây dựng các nền tảng truyền thông xã hội của ASEAN-PAC nhằm nâng cao khả năng truyền thông, lan tỏa các thông điệp về liêm chính và phòng, chống tham nhũng; đồng thời biên soạn Bộ sưu tập các thực tiễn tốt về thực thi UNCAC để các cơ quan thành viên cùng tham khảo, học hỏi và áp dụng.

Các sáng kiến này thể hiện tầm nhìn của MACC trong việc chuyển ASEAN-PAC từ một cơ chế trao đổi định kỳ thành một mạng lưới hợp tác thường xuyên, kết nối bằng nền tảng số, chia sẻ tri thức và hỗ trợ lẫn nhau trong thực thi Công ước UNCAC.

Bên cạnh đó, Malaysia cũng tích cực thúc đẩy các hoạt động đào tạo, tăng cường năng lực, chia sẻ kinh nghiệm về điều tra tài chính, thu hồi tài sản, giáo dục liêm chính và ứng dụng công nghệ trong phòng, chống tham nhũng, góp phần nâng cao năng lực của các cơ quan thành viên ASEAN-PAC.

Hướng tới một ASEAN liêm chính và không tham nhũng

Trong bối cảnh ASEAN đang hướng tới xây dựng một Cộng đồng gắn kết, bao trùm và phát triển bền vững, vai trò của các cơ quan phòng, chống tham nhũng ngày càng trở nên quan trọng.

Với kinh nghiệm thực tiễn, năng lực chuyên môn và tinh thần hợp tác quốc tế, MACC đã và đang đóng góp tích cực vào việc thúc đẩy thực thi hiệu quả UNCAC cũng như tăng cường hợp tác phòng, chống tham nhũng trong khu vực.

Những sáng kiến được Malaysia khởi xướng trong Năm Chủ tịch ASEAN-PAC 2026 không chỉ phản ánh quyết tâm của MACC trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động của ASEAN-PAC mà còn đặt nền móng cho một cơ chế hợp tác khu vực ngày càng thực chất, hiện đại và hiệu quả hơn.

Đây cũng là minh chứng cho cam kết của Malaysia cùng các quốc gia thành viên hướng tới mục tiêu chung: Xây dựng một ASEAN minh bạch, liêm chính và không có tham nhũng vì sự phát triển bền vững của khu vực.