Sắp xếp tinh gọn, tối ưu hóa nguồn lực con người

Từ ngày 1/6/2025, Thanh tra Chính phủ chính thức vận hành mô hình tổ chức mới với 22 cục, vụ, đơn vị và tiếp nhận Thanh tra 12 bộ, ngành, quản lý 1.060 biên chế. Sự thay đổi quy mô này đặt ra bài toán tổ chức lại nguồn lực nhằm bảo đảm đúng người, đúng việc và phát huy tối đa năng lực cán bộ thanh tra trong giai đoạn mới.

Theo Vụ trưởng Vụ Tổ chức Cán bộ Nguyễn Thị Thu Huyền, tinh gọn không thể được hiểu một cách cơ học là giảm đầu mối, giảm số lượng, mà phải gắn với cơ cấu lại đội ngũ, xác định rõ vị trí việc làm để bố trí công chức một cách khoa học, chính xác, đúng quy định, qua đó nâng cao chất lượng nguồn lực và chất lượng công việc.

“Mỗi sự điều chỉnh về nhân sự vì thế không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu trước mắt mà còn hướng tới xây dựng đội ngũ có năng lực, trách nhiệm và khả năng thích ứng với phương thức hoạt động mới”, theo Vụ trưởng Vụ Tổ chức Cán bộ.

Đây cũng là cơ sở để Thanh tra Chính phủ từng bước chuyển từ cách quản lý cán bộ nặng về hồ sơ, bằng cấp sang chú trọng hơn đến năng lực thực thi nhiệm vụ.

Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Quốc Đoàn. Ảnh: TH

Tinh thần đó phù hợp với yêu cầu của Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Quốc Đoàn trong công tác cán bộ: Bố trí, sử dụng cán bộ phải xuất phát từ yêu cầu nhiệm vụ, lấy hiệu quả công việc làm thước đo, đồng thời đề cao trách nhiệm của người đứng đầu.

Khi tổ chức được thu gọn, mối quan hệ giữa chức năng, nhiệm vụ và người chịu trách nhiệm cũng trở nên rõ hơn. Mô hình nhất thể hóa chức danh, người đứng đầu cấp ủy đồng thời là thủ trưởng đơn vị góp phần tạo sự thống nhất từ lãnh đạo, chỉ đạo đến tổ chức thực hiện; phân công, phân cấp được gắn với trách nhiệm cụ thể hơn.

Bà Huyền cho biết, nền tảng nguồn nhân lực Thanh tra Chính phủ hiện nay tương đối tốt, 100% công chức, viên chức có trình độ đại học trở lên; 68,5% có trình độ sau đại học; trên 60% đạt trình độ từ trung cấp lý luận chính trị trở lên. Đội ngũ dưới 42 tuổi chiếm khoảng 29,2%, cán bộ nữ khoảng 32,4%.

Vụ trưởng Vụ Tổ chức Cán bộ Nguyễn Thị Thu Huyền. Ảnh: TH

Trước yêu cầu nhiệm vụ ngày càng phức tạp, mang tính liên ngành và chịu tác động lớn từ chuyển đổi số, Thanh tra Chính phủ chú trọng đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn cho cán bộ. Từ tháng 6/2025 đến nay, gần 500 lượt công chức thanh tra bộ, ngành chuyển về đã được bồi dưỡng, cập nhật kiến thức, kỹ năng, nghiệp vụ thanh tra và giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Từ “đúng người, đúng việc” đến “rõ người, rõ việc”

Yêu cầu vận hành bộ máy mới đòi hỏi mỗi cán bộ thanh tra không thể làm việc theo thói quen cũ mà phải chủ động thích ứng với các tiêu chuẩn cao hơn.

Là người trực tiếp tham gia các cuộc thanh tra, ông Phạm Văn Công, Thanh tra viên chính Phòng 4 - Cục VIII cho biết, trước đây mỗi thành viên có thể tập trung nhiều hơn vào phần việc chuyên môn được giao. Trong điều kiện mới, các khâu phải được kết nối ngay từ đầu để bảo đảm sản phẩm cuối cùng thống nhất.

Ông Phạm Văn Công, Thanh tra viên chính Phòng 4, Cục VIII. Ảnh: TH

Theo ông Công, tinh thần “6 rõ” gồm rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ kết quả đã trở thành “kim chỉ nam” trong tổ chức và thực hiện nhiệm vụ.

“Làm thanh tra, mỗi người có thể phụ trách một nội dung khác nhau nhưng sản phẩm cuối cùng phải có tính thống nhất, đáp ứng yêu cầu theo kế hoạch được phê duyệt. Vì vậy, phần việc của mình hoàn thành tốt chưa đủ, mà còn phải bảo đảm kết nối được với công việc của các thành viên khác”, ông Công chia sẻ.

Ông nhấn mạnh, cách làm này giúp quá trình tổng hợp hồ sơ, đối chiếu thông tin và hoàn thiện nội dung thanh tra thuận lợi hơn. Quan trọng hơn, mỗi cán bộ nhận thức rõ phần việc của mình có tác động trực tiếp đến tiến độ và chất lượng chung của cả đoàn. Cũng từ yêu cầu đó, cán bộ phải chủ động hơn trong tổ chức công việc.

Ông Hoàng Quốc Tráng, Trưởng phòng 4, Cục V. Ảnh: TH

Theo ông Hoàng Quốc Tráng, Trưởng phòng 4 - Cục V: “Điểm thay đổi rõ nhất là tính chủ động trong công việc, khi nhiệm vụ được giao rõ hơn, mỗi người cũng phải chủ động hơn trong tổ chức thời gian, trao đổi với đồng nghiệp và báo cáo những vấn đề phát sinh. Nếu chỉ hoàn thành phần việc của mình mà không quan tâm đến tiến độ chung thì công việc vẫn có thể bị chậm”, ông Tráng nói.

Theo ông, khi cán bộ chủ động hơn, cấp quản lý cũng có điều kiện tập trung vào những vấn đề cần định hướng, tháo gỡ thay vì xử lý những công việc thuộc trách nhiệm của cấp dưới.

Thích ứng không chỉ bằng kinh nghiệm mà bằng cách làm mới

Một năm sau sắp xếp, yêu cầu thích ứng không chỉ đặt ra với cán bộ mới mà cả những người đã có nhiều năm kinh nghiệm trong ngành Thanh tra.

Ông Nguyễn Công Phú, Cục VIII. Ảnh: TH

Từ thực tế công tác tại Cục VIII, ông Nguyễn Công Phú cho rằng, khi phạm vi công việc được tổ chức lại, cán bộ không chỉ cần nắm chắc chuyên môn mà còn phải chủ động cập nhật quy định, thông tin và đặc điểm của những lĩnh vực liên quan, nhất là các vấn đề mang tính liên ngành.

“Công việc thanh tra ngày càng đòi hỏi cán bộ phải nhìn vấn đề rộng hơn, không chỉ bó hẹp trong một lĩnh vực chuyên môn mà phải biết kết nối các thông tin để đánh giá đầy đủ bản chất vụ việc”, ông Phú chia sẻ.

Cùng quan điểm, theo ông Lê Văn Đức, Thanh tra viên - Cục XI, một trong những thay đổi rõ sau sắp xếp là cán bộ phải thích ứng với cách tổ chức và yêu cầu công việc mới. Kinh nghiệm vẫn là lợi thế, nhưng kinh nghiệm chỉ phát huy giá trị khi được đặt trong phương thức vận hành mới.

“Kinh nghiệm giúp mình xử lý công việc nhanh hơn, nhưng sau sắp xếp cũng phải cập nhật lại cách làm. Có những việc trước đây mình quen xử lý theo cách này, nay yêu cầu phối hợp, trao đổi và tổ chức thực hiện có thể khác”, ông Đức chia sẻ.

Ông Lê Văn Đức, Thanh tra viên Cục XI. Ảnh: TH

Cùng với đó, theo ông Đức, ứng dụng công nghệ thông tin trong xử lý công việc ngày càng trở thành yêu cầu thiết thực. Việc khai thác dữ liệu, tổng hợp, xử lý hồ sơ và trao đổi công việc trên môi trường số giúp cán bộ rút ngắn thời gian, nâng cao khả năng phối hợp và đáp ứng tốt hơn yêu cầu về tiến độ, chất lượng.

Với cán bộ mới, quá trình thích ứng lại bắt đầu từ những điều rất cụ thể. Ông Nguyễn Hữu Ngọc, Thanh tra viên Cục IX cho biết, điều quan trọng là phải nhanh chóng hiểu cách đơn vị vận hành: công việc được triển khai từ đâu, trao đổi với ai, nội dung nào cần phối hợp và cách xử lý giữa các bộ phận như thế nào.

“Mình phải chủ động quan sát, tìm hiểu và bắt nhịp với công việc. Có những điều chỉ khi trực tiếp tham gia nhiệm vụ mới hiểu được cách phối hợp và yêu cầu cụ thể của đơn vị”, ông Ngọc chia sẻ.

Nguyễn Hữu Ngọc, Thanh tra viên Cục IX. Ảnh: TH

Theo ông, môi trường mới cũng tạo điều kiện để cán bộ trẻ tiếp cận nhiều hơn với kinh nghiệm thực tiễn của đồng nghiệp. Qua công việc, người mới không chỉ học nghiệp vụ mà còn hình thành phương pháp làm việc phù hợp với đơn vị.

Lấy hiệu quả thực chất làm thước đo cán bộ

Cùng với việc tổ chức lại bộ máy và thay đổi phương pháp làm việc, Thanh tra Chính phủ từng bước đổi mới đánh giá cán bộ theo hướng đa chiều, thực chất, gắn với vị trí việc làm, kết quả thực hiện nhiệm vụ và trách nhiệm cá nhân.

Kết quả đánh giá năm 2025 cho thấy, trong 1.029 cán bộ được đánh giá, có 211 người hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, chiếm 20,5%; 810 người hoàn thành tốt nhiệm vụ; 7 người hoàn thành nhiệm vụ và chỉ 1 trường hợp không hoàn thành nhiệm vụ.

Những con số này vừa phản ánh chất lượng đội ngũ, vừa đặt ra yêu cầu tiếp tục làm cho đánh giá cán bộ thực chất hơn, tránh bình quân, cào bằng; đồng thời gắn kết quả đánh giá với bố trí, sử dụng, quy hoạch, đào tạo và trách nhiệm của người đứng đầu.

Sau một năm sắp xếp tinh gọn, chuyển biến lớn nhất của Thanh tra Chính phủ đến từ sự thay đổi nội tại của từng cán bộ. Việc chuyển từ thích ứng sang bứt phá, từ làm việc độc lập sang phối hợp chặt chẽ vì kết quả chung đang góp phần xây dựng ngành Thanh tra ngày càng chuyên nghiệp, kỷ luật, trách nhiệm, đáp ứng tốt yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.