Đề tài khoa học cấp cơ sở “Xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thanh tra” do Ths Nguyễn Đăng Hạnh, Trường Cán bộ thanh tra làm chủ nhiệm được thực hiện nhằm phân tích, đánh giá hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong bối cảnh tổ chức cơ quan thanh tra theo Luật Thanh tra năm 2025. Qua đó, đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác này trong thời gian tới.

Nội dung nghiên cứu được triển khai theo ba nhóm vấn đề chính. Trong đó, đề tài làm rõ cơ sở lý luận và pháp lý về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thanh tra; phân tích chủ thể, thẩm quyền, nguyên tắc, trình tự, thủ tục xử phạt và các yếu tố bảo đảm hiệu quả thực hiện. Đề tài cũng xem xét mối quan hệ giữa hoạt động thanh tra và kiểm tra chuyên ngành trong phát hiện, xử lý vi phạm hành chính.

Ths Nguyễn Đăng Hạnh, Chủ nhiệm đề tài báo cáo kết quả nghiên cứu trước Hội đồng nghiệm thu. Ảnh: Bảo Anh

Trên cơ sở khảo sát thực tiễn từ năm 2020 đến nay, đề tài tập trung nghiên cứu hoạt động xử phạt vi phạm hành chính tại một số cơ quan thanh tra, gồm Thanh tra Bộ Quốc phòng, Thanh tra Bộ Công an, Thanh tra Ngân hàng Nhà nước, Thanh tra Ban Cơ yếu Chính phủ, Thanh tra Cục Hàng không, Thanh tra Cục Hàng hải và Đường thủy nội địa, Thanh tra Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Thanh tra Cục An toàn bức xạ và hạt nhân. Qua đó, đề tài chỉ ra những kết quả đạt được, đồng thời nhận diện các hạn chế liên quan đến cơ sở pháp lý, phân định thẩm quyền, phối hợp giữa các cơ quan, năng lực nghiệp vụ, công tác thống kê và hệ thống dữ liệu phục vụ quản lý.

Từ kết quả nghiên cứu, chủ nhiệm đề tài đề xuất các định hướng và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thanh tra. Trọng tâm là hoàn thiện pháp luật về thanh tra và xử lý vi phạm hành chính; rà soát, làm rõ thẩm quyền xử phạt; tăng cường phối hợp, trao đổi thông tin giữa các cơ quan; nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho người tiến hành thanh tra; đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật và xây dựng hệ thống dữ liệu có khả năng kết nối, chia sẻ, phục vụ công tác phát hiện vi phạm cũng như theo dõi việc thực hiện các quyết định xử phạt.

Bà Phạm Thị Thu Hiền, Phó Hiệu trưởng Trường Cán bộ Thanh tra, Chủ tịch Hội đồng nghiệm thu. Ảnh: Bảo Anh

Tại buổi nghiệm thu, các thành viên Hội đồng đánh giá đề tài được chuẩn bị công phu, có bố cục tương đối logic, nội dung nghiên cứu có chiều sâu và sử dụng nhiều nguồn thông tin, số liệu thực tiễn. Việc lựa chọn vấn đề nghiên cứu có ý nghĩa trong bối cảnh hệ thống cơ quan thanh tra được sắp xếp, kiện toàn, trong khi yêu cầu phát hiện, xử lý kịp thời vi phạm hành chính ngày càng đặt ra rõ nét.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Hội đồng đề nghị chủ nhiệm đề tài tiếp tục rà soát, cập nhật các quy định pháp luật mới có liên quan; làm rõ hơn căn cứ pháp lý về thẩm quyền xử phạt và phân biệt phạm vi, tính chất của hoạt động thanh tra với hoạt động kiểm tra, giám sát. Một số nội dung về số liệu, thời kỳ thống kê và kiến nghị hoàn thiện pháp luật cần được diễn đạt cụ thể, bảo đảm tính thống nhất và khả năng áp dụng trong thực tiễn.

Hội đồng nghiệm thu nhận xét kết quả nghiên cứu đề tài. Ảnh: Bảo Anh

Hội đồng cũng lưu ý cần làm nổi bật hơn giá trị ứng dụng của đề tài đối với công tác đào tạo, bồi dưỡng tại Trường Cán bộ thanh tra, nhất là trong các chương trình đào tạo, bồi dưỡng thanh tra viên, thanh tra viên chính và thanh tra viên cao cấp. Những tình huống thực tiễn, vướng mắc về thẩm quyền, trình tự, thủ tục phát hiện và xử lý vi phạm hành chính cần được khai thác để tăng tính thực hành, hỗ trợ người học vận dụng kiến thức vào quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Kết quả nghiệm thu loại Xuất sắc là sự ghi nhận đối với quá trình nghiên cứu và những đóng góp của đề tài. Các kết quả nghiên cứu, kiến nghị được kỳ vọng góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý, nâng cao năng lực thực thi và tăng cường hiệu quả xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thanh tra, đáp ứng yêu cầu quản lý Nhà nước trong tình hình mới.