Hôm nay, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và Nhật hoàng Akihito sẽ tới đặt hoa tưởng niệm tại một buổi lễ ở Thủ đô Tokyo và nghi thức 1 phút mặc niệm sẽ được tiến hành trên toàn quốc đúng vào thời điểm trận động đất xảy ra 5 năm trước. Chuông sẽ vang lên ở trung tâm Thủ đô Tokyo, và người dân trên khắp đất nước Nhật Bản sẽ cúi đầu mặc niệm các nạn nhân thiệt mạng do thảm họa kép.

Trận động đất mạnh 9 độ richter đã xảy ra ngoài khơi Nhật Bản tạo ra những cơn sóng thần dọc một dải ven biển rộng lớn ở đông bắc Nhật Bản và gây ra thảm họa hạt nhân tồi tệ nhất thế giới tại Nhà máy Điện Hạt nhân Fukushima Daiichi kể từ thảm họa Chernobyl.

Sóng thần đã khiến Nhà máy Điện Hạt nhân Fukushima Daiichi bị hư hại nghiêm trọng. Sự nóng chảy tại 3 lò phản ứng đã làm rò rỉ phóng xa trên một khu vực rộng lớn, và buộc chính quyền phải sơ tán hơn 160.000 người dân địa phương. Cho đến 05 năm sau, hầu hết người dân đã không thể trở về nhà của họ, mặc dù việc khử nhiễm xạ đã được chính quyền thực hiện sâu rộng.

Trận động đất ngày 11/3/2011 là một trong những thảm họa kinh khủng nhất từng được ghi nhận. Đó là trận sóng thần, san phẳng toàn bộ thị trấn và làng mạc, cướp đi nhiều sinh mạng người dân ở khu vực ven biển Tohoku. Làm cho 180.000 người đã không trở về nhà, trong đó có khoảng 100.000 người phải sơ tán khỏi Fukushima, gần 800.000 tấn nước nhiễm độc được lưu trữ trong hơn 1.000 thùng chứa nước tại nhà máy Fukushima. 

Phát biểu trước lễ kỷ niệm, ông Abe nói rằng đối với tất cả những người bị ảnh hưởng bởi thiên tai "05 năm phải hứng chịu gian khổ và đau đớn".

Ông cho biết ngân sách của Chính phủ dành cho tái thiết dự kiến sẽ giảm kể từ đầu tài khóa mới bắt đầu từ tháng 4 này, và cam kết sẽ tiếp tục hỗ trợ ngân sách để giúp các khu vực ảnh hưởng nặng nhất nhằm nỗ lực xây dựng lại nhà cửa và các thị trấn bị tàn phá do thảm họa kép để người dân có thể trở về sớm nhất có thể để an cư, lạc nghiệp.

Tất cả các nhà máy điện hạt nhân của Nhật Bản đã được ra lệnh ẩn giữa lúc lo ngại an toàn sau thảm họa Fukushima, buộc nó phải dựa vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu đắt tiền cho quyền lực.

Chỉ có một số ít đã kể từ khi được khởi động lại, bất chấp sự phản đối từ những người dân nói không đủ đã được thực hiện để đảm bảo một thảm họa như vậy không bao giờ có thể xảy ra một lần nữa.

Chính phủ Nhật Bản đã chi hàng tỷ đô la để trợ giúp hồi sinh các cộng đồng bị tàn phá bởi thảm họa kép, trong đó có việc xây dựng lại các công trình để bảo vệ người dân khỏi những con sóng lớn có thể ập vào và khử chất phóng xạ trong đất, nhưng sẽ còn nhiều việc phải làm khi hàng nghìn người vẫn sống trong các ngôi nhà tạm. Takagi Tsuyoshi, Bộ trưởng Tái thiết của Nhật Bản, đã hứa hẹn công việc sẽ được hoàn thành.

Eiki Kumagai, một lính cứu hỏa tình nguyện đã ở Rikuzentakata, một trong những nơi bị ảnh hưởng trầm trọng nhất, ông bị mất 51 đồng nghiệp trong trận sóng thần. “Tôi vẫn thường nhìn gương mặt của những người qua đời... Đau đớn lắm, tôi không thể nào giãi bày hết được”.

Ngọc Thông