Đại diện 40 nước đã kêu gọi cộng đồng quốc tế và toàn hệ thống Liên hợp quốc hành động toàn diện và phối hợp để triệt phá các mạng lưới tội phạm sử dụng công nghệ cao và có nguồn tài chính lớn đang tận dụng những thể chế yếu kém và đường biên giới lỏng lẻo ở Tây Phi và khu vực Sahel để gây tội ác.

Ông Stig Jarle Hansen, một học giả Na Uy chuyên gia về Somalia cho biết, tỷ lệ cướp biển bắt giữ thành công các con tàu đã giảm mạnh, bọn chúng gặp khó khăn trong việc bắt giữ tàu thuyền.

Còn J. Peter Pham thuộc Viện Chính sách Hội đồng Đại Tây Dương cho biết, các cuộc tấn công của cướp biển khó thành công là do lực lượng an ninh vũ trang và các biện pháp an ninh khác.

Thực tế, người ta đã nhận thức được rằng phòng thủ là cách tốt nhất, nên các tàu thuyền đã tăng cường phát triển lực lượng an ninh riêng, có trang bị vũ khí, có thể chống trả lại cướp biển.

Tuy nhiên, trong lúc các cuộc tấn công giảm đi thì số tiền chuộc lại tăng lên. Theo báo cáo của nhóm nghiên cứu về cướp biển, có trụ sở tại Hoa Kỳ, số tiền chuộc trung bình vào năm 2011 tăng lên mức 5 triệu USD, thay cho mức 4 triệu USD vào năm 2010.

Được biết, năm 2011, thế giới đã chi phí khoảng 7 tỷ USD để ngăn chặn và chống cướp biển, trong đó 2 tỷ USD dành cho các hoạt động tuần tra, kiểm soát trên biển, trang bị vũ khí và thiết bị bảo vệ cho các tàu thuyền lưu thông trên các đại dương.

Rashid Abdi, chuyên gia dày kinh nghiệm về Somalia nhận định, cho dù “mức độ hung hăng” của lực lượng tuần tra hải quân nước ngoài có thể cản trở được các cuộc tấn công của cướp biển thì chiến thuật này cũng không phải là giải pháp lâu dài, mà cần phải sớm tìm kiếm một giải pháp toàn diện. Theo đó, học giả Hansen nói: Giải pháp vẫn là ở trên bờ, đặc biệt là việc xây dựng Puntland.

Puntland là khu vực tự trị Bắc Somalia, nơi có nhiều băng nhóm cướp biển. Theo Viện chính sách Chatham House của Anh, tiền chuộc nên được đổ tới các thành phố thuộc Puntland với lợi ích lâu dài cho người dân ven biển. Nên có các nỗ lực tiếp cận các cộng đồng ven biển để mang lại cho họ một sự thay đổi đưa đến nhiều lợi ích hơn so với những gì cướp biển mang lại.

Trong khi đó, theo Chủ tịch Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, Tổng thống Togo Faure Essozimna Gnassingbé, an ninh ở Tây Phi và khu vực Sahel đang bị đe dọa không chỉ nạn cướp biển, mà cón là khủng bố của các tổ chức buôn người, bán ma túy và vũ khí.

Các tổ chức tội phạm này đang phá hoại tiến trình phát triển kinh tế - xã hội và quản lý đất nước trong bối cảnh các nước trong hai khu vực này vừa ra khỏi chiến tranh và xung đột, đang phải phải đối phó với nghèo đói, nạn chảy máu các nguồn lực con người, tài chính và tri thức. Vì vậy, cộng đồng quốc tế cần thúc đẩy các chiến lược toàn diện, nhất quán và phối hợp tốt để giúp các nước trong hai khu vực trên ngăn chặn những tổ chức tội phạm này lan tràn bất ổn định ra toàn lục địa châu Phi.

Tuyên bố của ông Faure Essozimna Gnassingbé cũng đưa ra lời cảnh báo, nguy cơ bạo lực lan tràn ở Tây Phi và Sahel đang thổi bùng cơn sốt buôn bán vũ khí trong và ngoài những khu vực này. Tây Phi và Sahel cũng đã trở thành đầu mối quan trọng trên tuyến quá cảnh ma túy vào châu Âu, đem lại cho các tổ chức tội phạm lợi nhuận trên 900 triệu USD hàng năm.

Kỳ Sơn