Những nhà hoạt động Ukraina tập trung tại trung tâm thủ đô Kiev hôm 21/2/2016 phản đối Chính phủ. Ảnh: AP

Tại miền Đông Ukraina, tình trạng bạo lực vẫn được ghi nhận, thậm chí có xu hướng gia tăng mặc dù đã có lệnh ngừng bắn bắt đầu vào tháng 9 năm ngoái. Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE), cơ quan đang giám sát tình hình ở miền Đông Ukraina cho biết, đã ghi nhận tình trạng bạo lực tăng mạnh tại khu vực này trong những ngày đầu năm 2016.

Còn tại Thủ đô Kiev, giới chính trị gia Ukraina cũng đang phải đối mặt với phản ứng dữ dội từ các nhà hoạt động. Cuối tuần qua, khoảng 1.000 người đã tập trung về quảng trường Maidan ở trung tâm Thủ đô Kiev để kỷ niệm 2 năm cuộc đảo chính lật đổ Tổng thống Viktor Yanukovych. Các nhà hoạt động cho rằng, chính phủ Ukraina hiện nay không hề tốt đẹp hơn chính phủ của cựu Tổng thống Viktor Yanukovych.

Trước sức ép của các nhà hoạt động, theo yêu cầu của Tổng thống Ukraina Petro Poroshenko và Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden, Tổng Công tố Ukraina Viktor Sokin đã phải đệ đơn từ chức. Các nhà hoạt động cho rằng, người đứng đầu cơ quan thực thi pháp luật của đất nước đã thất bại trong việc trấn áp chủ nghĩa thân hữu và tham nhũng. Ông Sokin từng tuyên bố muốn thực hiện nhiều cải cách nhưng bị Chính phủ và Quốc hội bác bỏ.

Trong bối cảnh trong nước bất ổn, những chương trình hỗ trợ của các đồng minh châu Âu lại bị đe dọa bởi tình trạng tham nhũng tràn lan ở Ukraina. Đại sứ Đức tại Mỹ Peter Wittig cảnh báo: “Cuộc chiến chống tham nhũng phải là một ưu tiên hàng đầu của lãnh đạo Ukraina. Nếu Ukraina không hiện đại hóa và cải cách nền kinh tế, nếu tình trạng tham nhũng không được giải quyết, các nhà đầu tư châu Âu và phương Tây sẽ không tiếp tục đặt chân tới Ukraina".

Đồng quan điểm, Giám đốc chương trình cấp cao Joerg Frobrig, tại Quỹ German Marshall của Mỹ tại Berlin (Đức), nhận định: "Nếu Ukraina bỏ lỡ cơ hội cuối cùng để cải cách, phương Tây sẽ bỏ rơi họ và một cuộc khủng hoảng mới sẽ nổi lên".

Theo báo USA Today phân tích, trong bối cảnh kinh tế bất ổn, các nhà lãnh đạo Ukraina đã thực hiện một số thay đổi về kinh tế, chính trị cần thiết như thiết lập một lực lượng cảnh sát mới chuyên nghiệp hơn. Lực lượng này đã khiến những ngân hàng có liên quan hoạt động rửa tiền bị đóng cửa... Nhưng những gì đã làm được vẫn là quá ít và quá chậm, không đủ để đáp ứng yêu cầu của các nhà tài trợ châu Âu.

Vào những ngày này 2 năm trước, do bất bình vì quyết định đình chỉ ký kết văn kiện đưa Ukraina hội nhập Liên minh Châu Âu (EU) của cựu Tổng thống có đường lối thân Nga Viktor Yanukovych, hàng nghìn người đã đổ ra quảng trường Maidan ở thủ đô Kiev để biểu thị sự phản đối. Từ khởi đầu ôn hòa, cuộc biểu tình đã biến thành đụng độ đẫm máu giữa những người ủng hộ chính sách thân phương Tây và lực lượng an ninh, dẫn đến sự sụp đổ của chính quyền Viktor Yanukovych.

Ngọc Anh