Trụ sở Bộ Khoa học và Công nghệ, đơn vị vừa ban hành Thông tư 46 nhằm chuẩn hóa, nâng cao hiệu quả công tác tiếp công dân. Ảnh: Thanh Lương

Quy định rõ trách nhiệm lãnh đạo

Thông tư số 46/2025/TT-BKHCN quy định về tiếp công dân, tiếp nhận, xử lý và giải quyết đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh tại Bộ Khoa học và Công nghệ được coi là văn bản pháp lý mới nhất nhằm chuẩn hóa và nâng cao hiệu quả công tác tiếp công dân trong toàn ngành.

Thông tư xác định rõ phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng là các cơ quan, đơn vị trực thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ, cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Nội dung Thông tư được xây dựng trên cơ sở tuân thủ Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo và các quy định pháp luật hiện hành, bảo đảm sự thống nhất trong tổ chức thực hiện.

Một trong những điểm nhấn quan trọng của Thông tư 46 là việc làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác tiếp công dân.

Theo đó, Bộ trưởng, Thủ trưởng các đơn vị thuộc Bộ có trách nhiệm trực tiếp chỉ đạo, tổ chức việc tiếp công dân theo phân cấp; đồng thời chịu trách nhiệm trước pháp luật và trước Bộ trưởng về kết quả tiếp công dân, xử lý đơn thư thuộc phạm vi quản lý.

Ngoài quy định cụ thể về việc bố trí địa điểm tiếp công dân, thời gian tiếp công dân và nguyên tắc tiếp công dân, việc tiếp công dân phải được thực hiện công khai, dân chủ, đúng thẩm quyền, đúng trình tự, thủ tục; bảo đảm tôn trọng, lắng nghe ý kiến, kiến nghị của công dân, nhưng đồng thời giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương hành chính.

Người đứng đầu các đơn vị có trách nhiệm bảo đảm điều kiện cần thiết để công tác tiếp công dân được thực hiện hiệu quả, tránh hình thức, Thông tư nêu rõ.

Việc nhấn mạnh trách nhiệm của người đứng đầu được đánh giá là bước đi cần thiết, nhằm khắc phục tình trạng né tránh tiếp công dân, giao khoán cho bộ phận tham mưu hoặc để tồn tại kéo dài các vụ việc khiếu nại, tố cáo. Qua đó, nâng cao vai trò chỉ đạo, điều hành của lãnh đạo trong việc giải quyết kiến nghị, phản ánh của công dân ngay từ cơ sở.

Chặt chẽ quy trình xử lý đơn thư, tăng cường kiểm tra, giám sát

Bên cạnh công tác tiếp công dân, Thông tư 46 quy định cụ thể quy trình tiếp nhận, phân loại, xử lý và giải quyết đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh.

Theo Thông tư, các đơn vị thuộc Bộ có trách nhiệm tiếp nhận đầy đủ đơn thư của công dân; thực hiện phân loại, xác định rõ thẩm quyền giải quyết để xử lý kịp thời, đúng quy định pháp luật.

Đối với các vụ việc thuộc thẩm quyền, cơ quan, đơn vị phải thụ lý và giải quyết theo đúng trình tự, thủ tục và thời hạn quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo; trường hợp đơn không thuộc thẩm quyền, phải hướng dẫn hoặc chuyển đơn đến cơ quan có thẩm quyền giải quyết, đồng thời thông báo cho công dân biết; quy định này nhằm hạn chế tình trạng chuyển đơn lòng vòng, gây bức xúc cho người dân.

Ngoài ra, Thông tư cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về trách nhiệm theo dõi, đôn đốc và báo cáo công tác tiếp công dân, giải quyết đơn thư. Theo đó, các đơn vị trực thuộc Bộ phải thực hiện chế độ báo cáo định kỳ, đột xuất theo yêu cầu; phản ánh đầy đủ tình hình, kết quả tiếp công dân và xử lý khiếu nại, tố cáo, phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của lãnh đạo Bộ.

Đáng chú ý, Thông tư 46 nhấn mạnh vai trò kiểm tra, giám sát trong công tác tiếp công dân và xử lý đơn thư. Thông qua kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện những tồn tại, hạn chế, vi phạm; từ đó chấn chỉnh, xử lý trách nhiệm đối với các tập thể, cá nhân không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ quy định về tiếp công dân.

Việc ban hành Thông tư mới được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, đồng thời bảo đảm tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của công dân.

Trong bối cảnh yêu cầu tăng cường kỷ cương hành chính, đề cao trách nhiệm người đứng đầu ngày càng được đặt ra rõ nét, Thông tư 46 được ban hành ngày 19/12/2025 của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ được xem là cơ sở quan trọng để chấn chỉnh, nâng cao chất lượng công tác tiếp công dân, phòng ngừa khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài.