(Thanh tra) - Tín dụng nông nghiệp cần được định hướng vào chế biến sâu và sản xuất xanh, giúp nâng cao giá trị nông sản, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và mở rộng thị trường xuất khẩu bền vững.
Gỡ “cục máu đông” vốn để mở đường cho tăng trưởng hai con số
Tại Hội thảo “Động lực cho tăng trưởng kinh tế hai con số và triển vọng nông nghiệp 2026” do Báo Dân Việt tổ chức ngày 31/3, TS. Nguyễn Quốc Hùng – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam chỉ ra, nếu không xử lý triệt để các điểm nghẽn về vốn, nền kinh tế sẽ khó có thể bứt phá như kỳ vọng.
Thực tế hiện nay cho thấy tăng trưởng vẫn phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng và vốn đầu tư công. Một nghịch lý đáng chú ý là dư nợ tín dụng tăng khoảng 19% nhưng GDP chỉ đạt khoảng 8%, phản ánh hiệu quả sử dụng vốn chưa tương xứng.
Thị trường vốn dù đã hình thành từ lâu nhưng chưa phát triển đủ chiều sâu, chưa tạo được niềm tin để thu hút dòng tiền nhàn rỗi trong xã hội.
Một trong những “điểm nghẽn” lớn nhất là khối lượng nợ xấu và các dự án tồn đọng. Ước tính quy mô nợ xấu, bao gồm cả nợ nội bảng, nợ tại VAMC và nợ tiềm ẩn, có thể lên tới khoảng 1 triệu tỷ đồng.
Bên cạnh đó, hàng loạt dự án vướng mắc pháp lý đang bị đình trệ cũng khiến một lượng lớn nguồn lực bị “đóng băng”. Theo TS. Nguyễn Quốc Hùng, để khơi thông nguồn lực tài chính, cần phát triển đồng bộ cả thị trường vốn và thị trường tiền tệ. Trong đó, thị trường vốn phải trở thành kênh huy động trung và dài hạn hiệu quả, giảm tải cho hệ thống ngân hàng.
Đồng thời, cần có các chính sách mạnh mẽ để huy động nguồn tiền nhàn rỗi trong dân cư, từ tiền gửi, vàng đến ngoại tệ, đưa vào sản xuất kinh doanh thay vì tích trữ.
Đáng chú ý, khu vực nông nghiệp nông thôn vẫn còn nhiều dư địa nhưng chưa được đầu tư tương xứng. Tín dụng dành cho lĩnh vực này hiện chỉ chiếm khoảng 11% tổng dư nợ, chưa bằng một nửa so với mức tăng trưởng vốn vào bất động sản (25%), chủ yếu do hạn chế về tài sản đảm bảo.
Do đó, cần có cơ chế tín dụng linh hoạt hơn, đồng thời định hướng dòng vốn vào chế biến sâu, ứng dụng công nghệ cao và sản xuất xanh - những yếu tố quyết định để nâng cao giá trị nông sản và khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
“Tín dụng cho nông nghiệp nông thôn cần hướng tới chế biến sâu và tiêu chuẩn xanh. Ngân hàng Nhà nước cần tiếp tục có các cơ chế chỉ đạo sát sao, dành riêng các chỉ tiêu tín dụng ưu tiên cho khu vực này. Trọng tâm dòng vốn cần được rót thẳng vào khâu chế biến sâu nhằm nâng tầm giá trị nông sản”, ông Hùng chia sẻ.
Trong bối cảnh chuyển đổi số, dòng vốn không chỉ hỗ trợ sản xuất mà còn giúp doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân đáp ứng các tiêu chuẩn “sản xuất xanh” - điều kiện bắt buộc để nông sản Việt Nam mở rộng và thâm nhập sâu vào các thị trường quốc tế.
Động lực tăng trưởng không chỉ là vốn mà còn là năng suất và thể chế
Ở góc độ tổng thể, TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách Tài chính Tiền tệ quốc gia cho rằng tăng trưởng hai con số không chỉ là bài toán về vốn mà là bài toán tổng hợp, từ mô hình tăng trưởng, năng suất, khoa học công nghệ đến năng lực chống chịu trước các cú sốc bên ngoài.
Trong bối cảnh thế giới biến động mạnh, việc duy trì tăng trưởng cao phải đi kèm với ổn định vĩ mô. Đây là yêu cầu xuyên suốt để đảm bảo nền kinh tế không đánh đổi dài hạn lấy tăng trưởng ngắn hạn.
Theo TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh, Thành viên Hội đồng tư vấn chính sách của Thủ tướng, nền kinh tế Việt Nam đã bước qua giai đoạn “bình thường mới” và đang chuyển sang giai đoạn phục hồi và phát triển với yêu cầu hành động cao hơn. Ngay cả kịch bản tăng trưởng thấp nhất khoảng 8% cũng đã là mức rất cao trong bối cảnh toàn cầu hiện nay.
Động lực tăng trưởng không chỉ đến từ các con số mà còn từ khát vọng phát triển, năng lực đổi mới sáng tạo và khả năng làm chủ công nghệ. Đặc biệt, cách mạng công nghiệp 4.0 mở ra cơ hội hiếm có để Việt Nam bứt phá.
Tuy nhiên, đi cùng cơ hội là không ít thách thức như phân mảnh thương mại, áp lực lạm phát, tỷ giá và lãi suất. Do đó, các chuyên gia nhấn mạnh cần tập trung vào các trụ cột như ổn định vĩ mô, linh hoạt trong ngoại giao kinh tế, hỗ trợ doanh nghiệp và đột phá thể chế.
TS. Cấn Văn Lực cũng nhấn mạnh rằng chìa khóa của tăng trưởng hai con số nằm ở việc nâng cao năng suất tổng thể, bao gồm năng suất lao động, hiệu quả sử dụng vốn và chất lượng đầu tư.
Đối với lĩnh vực nông nghiệp, quá trình chuyển đổi cần gắn với nâng cao tri thức, ứng dụng công nghệ, tăng cường liên kết “4 nhà” và tối ưu hóa phân bổ nguồn lực. Khi các điểm nghẽn về vốn được tháo gỡ, kết hợp với cải cách thể chế và đổi mới sáng tạo, nền kinh tế sẽ có đủ điều kiện để bứt phá, hướng tới mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững trong dài hạn.
