(Thanh tra) - Dòng vốn tín dụng cho nhà ở xã hội đang được các ngân hàng đẩy mạnh với nhiều gói vay ưu đãi. Tuy vậy, để đạt mục tiêu 1 triệu căn vào năm 2030, cần thêm cơ chế vốn dài hạn và ổn định.
Bên cạnh những tín hiệu tích cực về nguồn cung, bài toán nguồn vốn vẫn đang là một trong những rào cản lớn đối với chương trình phát triển nhà ở xã hội (NOXH). Nhiều doanh nghiệp cho biết năng lực tài chính còn hạn chế và khó tiếp cận tín dụng, trong khi ngành ngân hàng thông tin đã và đang triển khai nhiều cơ chế nhằm thúc đẩy dòng vốn cho lĩnh vực này.
Doanh nghiệp “khát vốn” cho dự án NOXH
Tại hội thảo với chủ đề “Nhà ở xã hội: Bứt tốc nguồn cung, đảm bảo công bằng thụ hưởng”, ông Nguyễn Tuấn Anh – Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Đầu tư phát triển nhà và đô thị (HUD) cho biết một trong những trở ngại lớn nhất đối với doanh nghiệp hiện nay là hạn chế về nguồn vốn để triển khai các dự án mới.
Hiện vốn chủ sở hữu của đơn vị này chỉ khoảng 2.900 tỷ đồng, trong khi doanh nghiệp đang triển khai nhiều dự án trên quỹ đất gần 1.000ha trên cả nước. Việc phải phân bổ nguồn lực cho nhiều dự án khiến khả năng đầu tư vào các dự án mới gần như không còn dư địa.
Không chỉ vậy, việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng cũng là rào cản đáng kể khi nhiều ngân hàng thương mại chưa thực sự mặn mà với các dự án NOXH do biên lợi nhuận thấp và thời gian thu hồi vốn dài, khiến nhiều doanh nghiệp dù có quỹ đất và kế hoạch đầu tư vẫn gặp khó khăn khi triển khai dự án.
Đối với người mua nhà, chi phí vay vốn cũng là gánh nặng lớn. Mức lãi suất khoảng 12%/năm vẫn còn khá cao so với thu nhập của phần lớn người có nhu cầu mua NOXH.
Đại diện HUD kiến nghị cần xây dựng chính sách tín dụng đặc thù dành cho chương trình phát triển NOXH, áp dụng đồng thời cho ngân hàng, doanh nghiệp và người mua nhà, hướng tới lãi suất ổn định trong dài hạn. Đồng thời hoàn thiện các quy định liên quan đến xử lý tài sản thế chấp để tạo sự an tâm cho các tổ chức tín dụng khi tham gia cho vay.
Ngân hàng mở rộng tín dụng, ưu đãi lãi suất
Ở góc độ quản lý, ông Nguyễn Ngọc Cảnh – Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước cho biết thời gian qua ngành ngân hàng đã ưu tiên nguồn vốn tín dụng cho lĩnh vực NOXH, đồng thời phối hợp với Bộ Xây dựng và các đơn vị liên quan để hoàn thiện cơ chế, chính sách, tháo gỡ khó khăn cho các dự án.
Theo số liệu của NHNN, tổng dư nợ cho vay nhà ở xã hội hiện đạt khoảng 41.000 tỷ đồng. Trong đó, Ngân hàng Chính sách xã hội cho vay hơn 25.000 tỷ đồng.
Trong khi tổng dư nợ cho vay NOXH tại các ngân hàng thương mại đạt khoảng 16.000 tỷ đồng, bao gồm khoảng 9.000 tỷ đồng cho vay theo cơ chế tín dụng thông thường và gần 7.000 tỷ đồng thuộc chương trình tín dụng theo Nghị quyết 33. Doanh số giải ngân thực tế của chương trình này đã đạt hơn 8.200 tỷ đồng, trong khi các ngân hàng đã ký cam kết cho vay khoảng 20.500 tỷ đồng đối với các dự án NOXH.
Ông Nguyễn Xuân Bắc – Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế Ngân hàng Nhà nước cũng cho biết ngành ngân hàng đã triển khai nhiều cơ chế tín dụng đặc thù nhằm hỗ trợ cả chủ đầu tư và người dân có nhu cầu mua nhà.
Một trong những chính sách quan trọng là quy định hệ số rủi ro thấp hơn đối với các khoản vay mua NOXH so với cho vay bất động sản thương mại. Bên cạnh đó, nhiều chương trình tín dụng ưu đãi cũng đang được triển khai như chương trình cho vay theo Nghị định 100 được thực hiện tại Ngân hàng Chính sách xã hội với lãi suất khoảng 5,4%/năm và thời hạn cho vay tối đa 25 năm.
Ngoài ra, gói tín dụng 120.000 tỷ đồng cho vay NOXH đang được triển khai thông qua các ngân hàng thương mại với mức lãi suất thấp hơn khoảng 1,5 - 2% so với mức trung bình của thị trường. Đặc biệt, nhóm người dưới 35 tuổi còn được hỗ trợ thêm 10 năm tiếp theo với mức lãi suất thấp hơn khoảng 1% so với lãi suất cho vay của các ngân hàng thương mại nhà nước với kỳ vọng sẽ giúp nhiều người trẻ có cơ hội tiếp cận nhà ở sớm hơn.
Nhờ các giải pháp đồng bộ, đến cuối tháng 1 năm nay, các ngân hàng thương mại đã đồng ý cho vay hơn 20.500 tỷ đồng, tăng hơn 200% so với cuối năm 2024, đạt khoảng 17% quy mô gói tín dụng 120.000 tỷ đồng. Trong bối cảnh nhu cầu nhà ở giá rẻ tiếp tục gia tăng, việc tăng cường nguồn lực tín dụng, hoàn thiện cơ chế lãi suất ưu đãi và tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp sẽ là yếu tố quan trọng để chương trình phát triển 1 triệu căn NOXH đạt được mục tiêu đề ra trong những năm tới.
