Tỷ giá giảm trong tháng đầu năm, áp lực ngắn hạn dịu bớt

Báo cáo thị trường tiền tệ mới công bố của Công ty Cổ phần Chứng khoán MB (MBS) cho thấy tỷ giá USD/VND khởi đầu năm theo hướng hạ nhiệt, trái với áp lực tăng kéo dài trong nhiều tháng trước đó. Diễn biến này gắn liền với xu hướng suy yếu của đồng USD trên thị trường quốc tế, khi kỳ vọng chính sách tiền tệ toàn cầu có sự điều chỉnh và mức độ bất định vĩ mô gia tăng.

Chỉ số USD Index (DXY) giảm về vùng thấp so với giai đoạn cuối năm trước, phản ánh việc đồng bạc xanh mất bớt lợi thế tương đối so với rổ tiền tệ mạnh. Một số tín hiệu chính sách từ phía Mỹ liên quan định hướng tỷ giá và thương mại cũng góp phần làm thay đổi kỳ vọng thị trường, thúc đẩy hoạt động điều chỉnh vị thế nắm giữ USD trên phạm vi toàn cầu.

Trong nước, tỷ giá USD/VND đồng loạt giảm trên cả thị trường chính thức và thị trường tự do. Tỷ giá liên ngân hàng đến cuối tháng 1 giảm xấp xỉ 0,9% so với đầu tháng, về mức 26.025 VND/USD - mức thấp nhất trong nhiều tháng.

Tỷ giá trung tâm cũng giảm 0,2% so với đầu năm về mức 25.074 VND/USD; trong khi tỷ giá tự do giảm mạnh 2.6% so với đầu năm, hiện ở mức 26.225 VND/USD.

Tỷ giá USD/VND.

Theo phân tích, yếu tố hỗ trợ cho tỷ giá chủ yếu nhờ xu hướng suy yếu của USD, được dự báo sẽ tiếp tục do chịu tác động của sự phân hóa chính sách tiền tệ giữa các nước.

Chỉ số DXY được dự báo sẽ giảm xuống ngưỡng 95 từ giữa năm 2026, trong khi phần lớn các đồng tiền chủ chốt như Yên Nhật, Bảng Anh và EUR đều được kỳ vọng tăng giá. Đồng tiền của các nền kinh tế mới nổi, bao gồm cả Việt Nam, cũng sẽ được hưởng lợi khi chênh lệch lãi giữa Mỹ và các nước này thu hẹp.

Tuy vậy, báo cáo lưu ý xu hướng giảm của tỷ giá trong giai đoạn đầu năm không đồng nghĩa áp lực đã hoàn toàn biến mất. Cấu trúc thương mại vẫn cho thấy khu vực doanh nghiệp trong nước duy trì nhập siêu đáng kể, trong khi khu vực FDI xuất siêu lớn. Điều này khiến cán cân ngoại tệ phụ thuộc nhiều vào dòng vốn đầu tư nước ngoài.

Bên cạnh đó, triển vọng nhập khẩu tăng theo chu kỳ phục hồi sản xuất, cùng khả năng giá hàng hóa và vàng thế giới neo cao, có thể kéo theo nhu cầu ngoại tệ gia tăng trở lại trong các quý tới. Trên cơ sở đó, kịch bản cơ sở được đưa ra là tỷ giá sẽ ổn định hơn trong năm 2026 với mức tăng 2.5% - 3%.

Lãi suất liên ngân hàng dao động mạnh do yếu tố mùa vụ và thanh khoản

Lãi suất qua đêm liên ngân hàng tăng mạnh đầu tháng 2 sau khi giảm sâu trong tháng 1, phản ánh biến động thanh khoản mang tính mùa vụ. Đầu tháng 1, lãi suất qua đêm ở mức 8,15%, sau đó giảm liên tục và chạm đáy khoảng 2,6% vào ngày 22/1. Tuy nhiên, đến cuối tháng đã tăng lại quanh 5% và bật lên trên 17% vào đầu tháng 2 - mức cao nhất trong hơn một thập kỷ.

Theo MBS, diễn biến này chủ yếu do nhu cầu thanh toán dịp cận Tết tăng cao, các ngân hàng đẩy tín dụng sớm để bù cho giai đoạn nghỉ lễ, đồng thời trùng thời điểm doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế khiến thanh khoản hệ thống thu hẹp.

Trước áp lực đó, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chuyển sang bơm ròng mạnh từ ngày 23/1, đưa dư nợ trên kênh OMO đến 9/2 lên gần 489,5 nghìn tỷ đồng, vượt đỉnh cuối năm trước. Cơ quan này cũng tái kích hoạt FX Swap USD/VND với hạn mức tối đa 2 tỷ USD trong hai phiên 4 - 5/2.

Diễn biến lãi suất liên ngân hàng (%).

Nhờ vậy, lãi suất qua đêm giảm về khoảng 3,8% vào ngày 11/2; các kỳ hạn 1 tuần - 1 tháng dao động từ 6,9% - 7,3% và kỳ hạn 6 tháng khoảng 7,7%.

Trong tháng 1, nhà điều hành bơm gần 154,7 nghìn tỷ đồng qua OMO (kỳ hạn 7 - 56 ngày, lãi suất 4,5%), trong khi lượng đáo hạn hơn 242,9 nghìn tỷ đồng, tương ứng trạng thái hút ròng khoảng 88,2 nghìn tỷ sau chuỗi bốn tháng bơm ròng liên tiếp.

Về huy động, lãi suất tiền gửi tiếp tục tăng tại nhiều ngân hàng. Trong 16 ngân hàng theo dõi có 9 đơn vị điều chỉnh tăng 0,1 - 1,2% ở nhiều kỳ hạn. Lãi suất dưới 12 tháng cao nhất khoảng 6,5%; kỳ hạn 12 tháng cao nhất đạt 7,2%/năm.

Trung bình lãi suất 12 tháng của nhóm ngân hàng Tier 1 lên 5,69%, nhóm Tier 2 lên 5,9%, kéo mặt bằng chung khoảng 5,8%. Áp lực tăng đến từ nhu cầu đẩy tín dụng đầu năm và nhu cầu vốn trung dài hạn cho đầu tư công, hạ tầng, dù lãi suất huy động năm trước đã tăng 100–150 điểm cơ bản.