Trụ sở làm việc của Viện KSND Tối cao tại 32 Tô Hiệu (phường Hà Đông) nhiều năm qua bỏ không, nhiều hạng mục xuống cấp, gây lãng phí. Ảnh: HH

Nhằm siết chặt kỷ cương tài chính và tối ưu hóa nguồn lực cho các mục tiêu phát triển, UBND thành phố Hà Nội vừa ban hành Chương trình thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2026.

Siết chặt kỷ cương tài chính

Bước vào năm 2026, thành phố Hà Nội phấn đấu tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) đạt từ 11% trở lên và GRDP bình quân đầu người đạt mức trên 198 triệu đồng.

Để hiện thực hóa những con số này, Chương trình thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2026 của UBND thành phố Hà Nội đã đưa ra những giải pháp dành nguồn lực cho đầu tư phát triển và an sinh xã hội.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là chủ trương "tiết kiệm kép". Bên cạnh việc tiết kiệm 10% chi thường xuyên để tạo nguồn cải cách tiền lương theo quy định chung, Hà Nội tiết kiệm thêm 10% chi thường xuyên khác để ưu tiên cho các chính sách an sinh xã hội.

Đặc biệt, kỷ luật đầu tư công sẽ được siết chặt hơn. Thành phố kiên quyết loại bỏ các dự án kém hiệu quả, chưa thật sự cấp bách để dồn vốn cho các công trình trọng điểm, mang tính kết nối liên vùng.

Ngay từ khâu phân bổ, 5% dự toán chi đầu tư ngân sách sẽ được tiết kiệm để tập trung nguồn lực cho các công trình chiến lược như đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Đáng chú ý, trách nhiệm của người đứng đầu sẽ được cá thể hóa rõ ràng; nếu để xảy ra tình trạng chậm giải ngân hoặc cản trở tiến độ giao vốn, lãnh đạo đơn vị đó sẽ bị xử lý nghiêm.

Bên cạnh nguồn lực tài chính, quản lý tài sản công và đất đai cũng được siết chặt. Thành phố Hà Nội đặt hạn định đến hết năm 2026 phải hoàn thiện và kết nối liên thông hệ thống thông tin đất đai quốc gia, công khai, minh bạch quy hoạch đến từng thửa đất.

Việc số hóa này được kỳ vọng sẽ là "liều thuốc đặc trị" cho căn bệnh lãng phí đất đai, giúp người dân và doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận thông tin, đồng thời ngăn chặn các hành vi sử dụng đất sai mục đích hay để hoang hóa.

Các trụ sở làm việc, nhà đất công sản không sử dụng hoặc sử dụng kém hiệu quả sẽ bị rà soát để thu hồi và xử lý dứt điểm, kiên quyết không để tài sản Nhà nước bị thất thoát.

Xử lý với tinh thần "không vùng cấm"

Để các chủ trương tiết kiệm, chống lãng phí không nằm trên giấy, năm 2026 Hà Nội xác định tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, xử lý nghiêm các vi phạm về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.

Thay vì kiểm tra dàn trải, hoạt động thanh tra sẽ được thực hiện có trọng tâm, trọng điểm với phương châm xuyên suốt là "xử lý một vụ cảnh tỉnh cả vùng, cả lĩnh vực".

Theo kế hoạch, các lĩnh vực "nóng" thường xuyên phát sinh tiêu cực như đất đai, đầu tư xây dựng, tài chính công, tài sản công và tài nguyên khoáng sản sẽ được đưa vào "tầm ngắm".

Thanh tra thành phố được giao nhiệm vụ trực tiếp tiến hành các cuộc thanh tra theo kế hoạch đã được phê duyệt, đồng thời sẵn sàng thực hiện các cuộc thanh tra đột xuất khi phát hiện dấu hiệu vi phạm.

Mục tiêu không chỉ là phát hiện sai phạm mà là thu hồi triệt để tiền và tài sản bị chiếm đoạt, sử dụng sai quy định về cho ngân sách Nhà nước.

Ngoài ra, thành phố yêu cầu thủ trưởng các đơn vị phải chủ động xây dựng kế hoạch kiểm tra nội bộ, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi lãng phí ngay trong phạm vi quản lý của mình.

Thành phố nhấn mạnh, đối với những vi phạm được phát hiện qua công tác thanh tra, kiểm toán, người đứng đầu đơn vị phải chịu trách nhiệm trực tiếp trong việc khắc phục hậu quả.

Các kết luận, kiến nghị của cơ quan thanh tra sẽ được giám sát chặt chẽ việc thực hiện, đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật.

Bên cạnh các biện pháp hành chính, Hà Nội cũng chú trọng đến vai trò giám sát của cộng đồng. Các biện pháp bảo vệ người cung cấp thông tin phát hiện lãng phí sẽ được thực hiện nghiêm túc, khuyến khích người dân tham gia vào công cuộc giám sát việc sử dụng ngân sách và tài sản công.

Công khai, minh bạch các hành vi lãng phí và kết quả xử lý trên các phương tiện thông tin đại chúng là cách để Hà Nội buộc các cơ quan, đơn vị phải thận trọng và trách nhiệm hơn trong từng quyết định xử lý công việc.