Trụ sở TAND Tối cao. Ảnh: ND

Thanh tra để chủ động phát hiện sai phạm, tham nhũng, tiêu cực

Theo Quyết định số 29/QĐ-TANDTC ngày 10/2/2026, việc thanh tra, kiểm tra nhằm mục đích thực hiện chủ trương, quy định của Đảng và Nhà nước về công tác thanh tra, kiểm tra, nâng cao hiệu quả, chất lượng công tác thanh tra, kiểm tra theo hướng gần thanh tra công vụ với kiểm tra nghiệp vụ.

Bên cạnh đó, tăng cường kỷ cương, kỷ luật trong thực thi công vụ, nhiệm vụ, xác định thanh tra, kiểm tra là một trong các biện pháp quan trọng trong quản lý, điều hành của người đứng đầu.

Chủ động phát hiện sai phạm của công chức, người lao động trong đơn vị, nhất là hành vi lợi dụng nhiệm vụ để tham nhũng, tiêu cực phải xử lý nghiêm để làm gương, đồng thời chủ động rà soát, kiến nghị bổ sung, điều chỉnh các quy định chưa phù hợp đối với cấp có thẩm quyền tạo điều kiện cho cán bộ yên tâm thực hiện nhiệm vụ; bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Kế hoạch cho biết thêm, qua thanh tra, kiểm tra, góp phần nâng cao nhận thức và ý thức trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị, cán bộ, công chức trong việc chấp hành các quy định của pháp luật trong thực thi công vụ; thực hiện nghiêm Quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức trong Tòa án; kịp thời có các giải pháp khắc phục những hạn chế, thiếu sót, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác.

Thông qua Kế hoạch, Chánh án TAND Tối cao yêu cầu hoạt động thanh tra phải tuân thủ pháp luật, dân chủ, công khai, khách quan, kịp thời, chính xác. Kế hoạch thanh tra phải bảo đảm tính khả thi, đáp ứng mục đích, yêu cầu đề ra; bảo đảm sự phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị trong TAND, tránh chồng chéo, trùng lặp, gây khó khăn cho đối tượng thanh tra; bảo đảm thường xuyên theo dõi, tổng hợp, nhận định tình hình thực tiễn, đề ra những biện pháp nhằm đẩy mạnh và nâng cao chất lượng công tác thanh tra trong TAND.

Và việc triển khai thực hiện thanh tra, kiểm tra phải có nội dung, đề cương cụ thể, rõ ràng, có trọng tâm, trọng điểm; không làm cản trở đến hoạt động bình thường của đối tượng thanh tra, kiểm tra và cơ quan, đơn vị, cá nhân có liên quan.

Kết thúc thanh tra, kiểm tra phải có báo cáo, kết luận một cách khách quan, toàn diện và công khai kết luận thanh tra theo quy định của pháp luật để đối tượng thanh tra, kiểm tra và các đơn vị có liên quan khắc phục hậu quả, xử lý các sai phạm (nếu có) và có biện pháp chấn chỉnh, rút kinh nghiệm, nâng cao hiệu quả công tác.

Những đơn vị sẽ được thanh tra và nội dung thanh tra trong năm 2026

Kế hoạch cũng cho biết thêm, trong năm 2026, TAND Tối cao sẽ tiến hành thanh tra trực tiếp đối với 6 đơn vị Tòa án cấp tỉnh (tại mỗi đơn vị Tòa án cấp tỉnh kiểm tra 2 đơn vị Tòa án khu vực), cụ thể: TAND thành phố Hà Nội và 2 đơn vị TAND khu vực thuộc thành phố Hà Nội; TAND tỉnh Ninh Bình và 2 đơn vị TAND khu vực thuộc TAND tỉnh Ninh Bình; TAND tỉnh Nghệ An và 2 đơn vị TAND khu vực thuộc tỉnh Nghệ An; TAND tỉnh Khánh Hòa và 2 đơn vị TAND khu vực thuộc tỉnh Khánh Hòa; TAND tỉnh Đồng Nai và 2 đơn vị TAND khu vực thuộc tỉnh Đồng Nai; TAND tỉnh An Giang và 2 đơn vị TAND khu vực thuộc tỉnh An Giang; TAND Thành phố Hồ Chí Minh và 2 đơn vị TAND khu vực và Tòa Phúc thẩm TAND Tối cao tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Cũng theo kế hoạch, nội dung thanh tra sẽ là thanh tra công vụ gắn với kiểm tra nghiệp vụ, gồm: Việc thực hiện chủ trương sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy theo Kế hoạch 16-KH/ĐU của Đảng ủy TAND Tối cao; việc chấp hành pháp luật trong công tác đầu tư xây dựng, sắp xếp, bố trí, quản lý, sử dụng, vận hành, bảo trì, bảo dưỡng, sửa chữa tài sản công; việc chấp hành kỷ cương, kỷ luật công vụ của đội ngũ công chức, thẩm phán và người lao động; công tác nghiệp vụ giải quyết, xét xử các vụ án vụ việc và công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Bên cạnh đó, qua theo dõi, quản lý, chỉ đạo điều hành của TAND Tối cao đối với tình hình hoạt động của các tòa án, các khâu, lĩnh vực công tác phát hiện những vụ việc, vấn đề có dấu hiệu vi phạm, tồn tại, thiếu sót hoặc thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo TAND Tối cao, Thanh tra phối hợp các đơn vị thuộc TAND Tối cao kịp thời đề xuất thanh tra, kiểm tra đột xuất phục vụ công tác quản lý, xây dựng ngành.

Về vấn đề thanh tra lại, TAND Tối cao sẽ tiến hành thanh tra lại, kiểm tra tính chính xác, khách quan của các kết luận thanh tra của các TAND cấp tỉnh theo quy định của pháp luật.

Chánh án TAND Tối cao giao cơ quan Thanh tra chủ trì, phối hợp với các đơn vị có liên quan tham mưu Chánh án TAND Tối cao quyết định thành lập các đoàn thanh tra, đoàn kiểm tra để triển khai thực hiện thanh tra, kiểm tra phù hợp với tình hình thực hiện nhiệm vụ của các đơn vị, TAND; thường xuyên bảo cáo Chánh án TAND Tối cao về tình hình thực hiện, những khó khăn, vướng mắc phát sinh để kịp thời điều chỉnh phù hợp.

Chánh Thanh tra, Vụ trưởng các Vụ Giám đốc, kiểm tra và Thủ trưởng các đơn vị thuộc TAND Tối cao liên quan có trách nhiệm cử công chức tham gia các đoàn thanh tra, đoàn kiểm tra theo yêu cầu, bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ nêu tại kế hoạch này.

Ngoài ra, Chánh án TAND Tối cao còn giao Thủ trưởng các đơn vị, Tòa án là đối tượng thanh tra, kiểm tra có trách nhiệm thực hiện các nhiệm vụ theo đúng quy định của pháp luật; phối hợp với đơn vị, tòa án chủ trì việc thanh tra, kiểm tra tổ chức triển khai thực hiện có hiệu quả các nội dung thanh tra, kiểm tra bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Cơ quan Thanh tra TAND Tối cao có trách nhiệm phối hợp với các Vụ Giám đốc, kiểm tra theo dõi, đôn đốc, kiểm tra các đơn vị, Tòa án thuộc đối tượng tự kiểm tra thực hiện nhiệm vụ kiểm tra bảo đảm đúng mục đích, yêu cầu, tiến độ đề ra, báo cáo Chánh án TAND Tối cao kết quả thực hiện.

Văn phòng TAND Tối cao có trách nhiệm bố trí phương tiện đi lại, cơ sở vật chất làm việc, kinh phí hoạt động và các điều kiện khác đảm bảo cho hoạt động thanh tra theo quy định.