Việc điều chỉnh cách tính tỷ lệ LDR được kỳ vọng tạo thêm dư địa tín dụng cho một số ngân hàng. Ảnh: VGP

Nâng tỷ lệ khấu trừ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước

Ngày 30/7/2026, Ngân hàng Nhà nước ban hành Quyết định số 1743/QĐ-NHNN quy định tỷ lệ khấu trừ số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước khi tính tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR) theo Thông tư số 22/2019/TT-NHNN, được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 25/2026/TT-NHNN.

Theo quyết định, từ ngày 1/8/2026 đến hết ngày 31/7/2028, tỷ lệ khấu trừ được nâng từ 20% lên 50% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước.

Quy định mới được đánh giá sẽ tác động trực tiếp đến nhóm ngân hàng đang nắm giữ lượng lớn tiền gửi của Kho bạc Nhà nước. Báo cáo tài chính quý II/2026 cho thấy, đến ngày 30/6, Kho bạc Nhà nước đang gửi hơn 700.000 tỷ đồng tại nhóm Big4. Trong đó, Agribank chủ yếu là tiền gửi không kỳ hạn, còn gần 554.000 tỷ đồng tiền gửi có kỳ hạn tập trung tại Vietcombank, BIDV và VietinBank.

Trước khi quy định mới có hiệu lực, các ngân hàng chỉ được tính 20% khoản tiền gửi có kỳ hạn này vào nguồn vốn huy động khi xác định tỷ lệ LDR. Với quy mô gần 554.000 tỷ đồng, phần được ghi nhận chỉ khoảng 110.800 tỷ đồng. Khi tỷ lệ khấu trừ tăng lên 50%, số vốn được tính vào nguồn huy động tăng lên khoảng 277.000 tỷ đồng.

Điều này giúp Vietcombank, BIDV và VietinBank có thêm dư địa về mặt kỹ thuật để mở rộng cho vay, đồng thời giảm áp lực phải đẩy mạnh huy động vốn nhằm đáp ứng quy định về tỷ lệ LDR.

Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Đại học Nguyễn Trãi cho rằng, việc điều chỉnh tỷ lệ khấu trừ khi tính LDR là thay đổi mang tính kỹ thuật nhưng có ý nghĩa đối với việc hoàn thiện khuôn khổ điều hành chính sách tiền tệ và nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống ngân hàng.

Theo ông Huy, đây không phải là biện pháp nới lỏng tiền tệ hay mở rộng tín dụng bằng mệnh lệnh hành chính. Bản chất của chính sách là điều chỉnh phương pháp đánh giá năng lực thanh khoản của các tổ chức tín dụng theo hướng phản ánh đầy đủ hơn chất lượng và tính ổn định của nguồn vốn, qua đó tạo thêm không gian để dòng vốn được luân chuyển hiệu quả hơn nhưng vẫn bảo đảm an toàn hệ thống.

Tăng dư địa cho vay nhưng vẫn bảo đảm an toàn hệ thống

Ông Huy nhận định quy định mới giúp một số ngân hàng, nhất là nhóm ngân hàng thương mại Nhà nước đang nắm giữ phần lớn tiền gửi Kho bạc Nhà nước, có thêm dư địa cho vay về mặt kỹ thuật. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa tăng trưởng tín dụng sẽ tăng tương ứng.

Ông cho rằng cần phân biệt giữa dư địa tín dụng và tăng trưởng tín dụng thực tế. Dòng vốn chỉ được giải ngân khi doanh nghiệp và người dân có nhu cầu vay vốn khả thi, đáp ứng các điều kiện tín dụng và được ngân hàng đánh giá rủi ro ở mức phù hợp. Vì vậy, đây là điều kiện cần để mở rộng tín dụng nhưng không phải điều kiện đủ.

Chuyên gia cũng nhận định tác động lớn hơn của chính sách là nâng cao hiệu quả phân bổ dòng vốn. Khi áp lực về tỷ lệ LDR giảm bớt, các tổ chức tín dụng sẽ có thêm dư địa để lựa chọn khách hàng và ưu tiên vốn cho các lĩnh vực tạo giá trị gia tăng, thay vì chỉ tập trung mở rộng quy mô tín dụng. Đồng thời, thanh khoản của hệ thống ngân hàng được cải thiện sẽ góp phần tăng nguồn cung vốn trên thị trường liên ngân hàng và giảm biến động chi phí vốn ngắn hạn. Tuy nhiên, chính sách không làm gia tăng lượng tiền trong lưu thông mà chủ yếu nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn hiện có.

Đối với mặt bằng lãi suất, ông Huy cho rằng quy định mới tạo điều kiện để lãi suất huy động tiếp tục ổn định, thậm chí có thể giảm nhẹ tại một số ngân hàng có thanh khoản dồi dào. Trong khi đó, lãi suất cho vay có thể giảm theo hướng chọn lọc đối với các lĩnh vực ưu tiên, song khó kỳ vọng sẽ có một đợt giảm mạnh trên diện rộng do còn phụ thuộc vào nhu cầu tín dụng, lạm phát, tỷ giá và diễn biến lãi suất quốc tế.

Về dài hạn, ý nghĩa của chính sách không chỉ là tạo thêm dư địa tín dụng mà còn hướng tới nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực tài chính. Để phát huy hiệu quả, các tổ chức tín dụng cần sử dụng dư địa thanh khoản mới để giảm chi phí vốn, nâng cao chất lượng tín dụng và ưu tiên dòng vốn cho các lĩnh vực tạo giá trị gia tăng cao.