Phó Tổng Thanh tra Nguyễn Văn Cường làm việc Cục VIII về tình hình triển khai một số nhiệm vụ công tác năm 2026 vào ngày 13/5/2026. Ảnh: TH

Cụ thể hóa trong từng nhiệm vụ

Cục VIII được thành lập từ tháng 6/2025, sau thời điểm các Nghị quyết số 45-NQ/BCSĐ, Nghị quyết 38-NQ/ĐU.23, Nghị quyết 76-NQ/BCSĐ và Nghị quyết 122-NQ/BCSĐ được ban hành. Ngay sau khi thành lập, Đảng ủy xác định việc kế thừa và tiếp tục thực hiện các chủ trương, nhiệm vụ, giải pháp của các nghị quyết là yêu cầu quan trọng, bảo đảm hoạt động thanh tra không bị gián đoạn trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy.

Các nghị quyết về công tác thanh tra được Cục VIII tiếp cận không chỉ ở khâu tuyên truyền, quán triệt mà được chuyển hóa thành những yêu cầu cụ thể trong từng nhiệm vụ như: Nâng cao chất lượng chuẩn bị thanh tra; xây dựng báo cáo kết quả và dự thảo kết luận ngay trong quá trình thanh tra trực tiếp; tăng cường kỷ luật, kỷ cương; đẩy nhanh thẩm định, ban hành kết luận; kịp thời chuyển thông tin có dấu hiệu vi phạm sang cơ quan có thẩm quyền; đồng thời kiểm soát quyền lực, phòng ngừa tham nhũng, tiêu cực trong hoạt động thanh tra.

Đồng thời, đổi mới phương pháp làm việc theo hướng chủ động, chú trọng nghiên cứu hồ sơ, thu thập thông tin từ sớm, nhận diện các nguy cơ, rủi ro trong lĩnh vực quản lý để nâng cao chất lượng tham mưu, rút ngắn thời gian thanh tra trực tiếp nhưng vẫn bảo đảm chất lượng kết luận thanh tra.

 “Đây cũng là cách Cục cụ thể hóa yêu cầu nâng cao chất lượng tham mưu và rút ngắn thời gian thanh tra trực tiếp nhưng vẫn bảo đảm chất lượng kết luận”, Cục trưởng Lê Vũ Tuấn Anh nói.

Cùng với đó, nguyên tắc 6 rõ gồm “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền” được đưa vào điều hành nhiệm vụ. Cục trưởng trực tiếp theo dõi, đôn đốc các đoàn thanh tra; yêu cầu xác định những mốc thời gian cụ thể trong quá trình hoàn thiện dự thảo kết luận, xử lý ngay những nội dung còn vướng mắc hoặc xin ý kiến cấp có thẩm quyền khi cần thiết.

Kết quả đo bằng tiến độ và chất lượng

Từ tháng 6/2025 đến tháng 3/2026, Cục VIII đã triển khai 5 cuộc thanh tra, gồm 1 cuộc theo kế hoạch và 4 cuộc đột xuất theo chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và Thủ tướng Chính phủ.

Trong đó có cuộc thanh tra các dự án có khó khăn, vướng mắc tại Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tỉnh Thái Nguyên và tỉnh Lào Cai; 2 cuộc thanh tra trách nhiệm trong chống khai thác IUU tại An Giang và TP Hồ Chí Minh; cuộc thanh tra về quản lý, cấp phép, khai thác khoáng sản tại Bộ Nông nghiệp và Môi trường và tỉnh Nghệ An; cùng cuộc thanh tra trách nhiệm của UBND tỉnh Cà Mau trong chống khai thác IUU.

Ngoài ra, Cục còn được giao 2 cuộc thanh tra đột xuất, đó là cuộc thanh tra chuyên đề cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại Bộ Tài nguyên và Môi trường và cuộc thanh tra công tác cấp, quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói tại các tỉnh Đồng Tháp, Lâm Đồng và Đắk Lắk.

Kết quả cho thấy yêu cầu về tiến độ và chất lượng được đảm bảo, đến thời điểm báo cáo, các đoàn thanh tra do Cục chủ trì đều tuân thủ trình tự, thủ tục, đúng phạm vi, nội dung, đối tượng, thời kỳ thanh tra; bảo đảm mục đích, yêu cầu đề ra. Không có cuộc thanh tra nào chậm báo cáo kết quả hoặc chậm ban hành kết luận thanh tra.

Không chỉ dừng ở tiến độ, sản phẩm sau thanh tra cũng cho thấy yêu cầu “thanh tra phải đi đến kết quả” được chú trọng. Cục VIII đã có 3 cuộc thanh tra ban hành kết luận, tương ứng 5 kết luận thanh tra. Qua thanh tra, đã kiến nghị thu hồi về ngân sách Nhà nước hơn 5,063 tỷ đồng, kiến nghị xử lý khác hơn 4,596 tỷ đồng.

Cùng với xử lý về kinh tế, kết quả thanh tra còn dẫn đến những kiến nghị xử lý trách nhiệm đối với tập thể, cá nhân có liên quan đến tồn tại, hạn chế; chuyển hồ sơ, tài liệu của 5 vụ việc có dấu hiệu tội phạm đến Bộ Công an để xem xét điều tra, xử lý và chuyển thông tin đối với 4 nội dung khác.

Ngoài ra, trong năm 2026, Cục VIII tiếp tục được giao 7 cuộc thanh tra chính thức và 2 cuộc dự phòng. Tuy nhiên, trước yêu cầu thực hiện nhiều cuộc thanh tra đột xuất theo chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương, Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo 236 của Thanh tra Chính phủ, Cục đã chủ động rà soát nguồn lực. Cục đề xuất điều chỉnh kế hoạch, trong đó đưa 5 cuộc chính thức và 2 cuộc dự phòng ra khỏi kế hoạch năm, đồng thời điều chỉnh thời gian đối với 2 cuộc.

Siết kỷ luật, kiểm soát quyền lực để bảo đảm chất lượng thanh tra

Nếu Nghị quyết số 45-NQ/BCSĐ và Nghị quyết số 122-NQ/BCSĐ đặt trọng tâm vào chất lượng, tiến độ, hiệu quả thì Nghị quyết số 76-NQ/BCSĐ bổ sung một yêu cầu quan trọng: Kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và xử lý trách nhiệm trong hoạt động thanh tra.

Tại Cục VIII, yêu cầu này được gắn với việc xây dựng quy chế làm việc, phân công nhiệm vụ rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm; tăng cường giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức công vụ và quán triệt các quy định về những điều đảng viên không được làm, trách nhiệm nêu gương, quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức ngành Thanh tra. Nội dung phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và kiểm soát quyền lực được đưa vào các cuộc họp giao ban, sinh hoạt cấp ủy, chi bộ và sinh hoạt chuyên đề.

Đoàn thanh tra Cục VIII tại buổi công bố quyết định thanh tra công tác cấp, quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói tại các tỉnh Đồng Tháp, Lâm Đồng và Đắk Lắk. Ảnh: TH

Kết quả từ tháng 6/2025 đến tháng 3/2026 cho thấy không phát hiện trường hợp đảng viên, công chức vi phạm các quy định về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, kiểm soát quyền lực trong hoạt động thanh tra; không có trường hợp bị xem xét xử lý kỷ luật liên quan đến hoạt động thanh tra.

Thời gian tới, Cục VIII xác định tiếp tục hoàn thiện quy trình nghiệp vụ, tăng cường đào tạo chuyên sâu về thu thập, phân tích chứng cứ, xây dựng báo cáo và kết luận thanh tra; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, hoàn thiện cơ sở dữ liệu dùng chung và tăng cường chia sẻ thông tin giữa các đơn vị.