Toàn cảnh buổi công bố quyết định thanh tra nhà, đất dôi dư sau sắp xếp của Bộ Tài nguyên và Môi trường do Cục VIII triển khai. Ảnh: TH

Bảo đảm tiến độ các cuộc thanh tra trọng điểm

5 tháng đầu năm 2026 ghi nhận khối lượng công việc lớn mà Cục VIII được giao chủ trì thực hiện, trải rộng trên nhiều lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Nổi bật là việc triển khai 2 cuộc thanh tra trách nhiệm của địa phương trong công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Trên cơ sở kết quả thanh tra tại tỉnh An Giang và TP Hồ Chí Minh, Tổng Thanh tra đã ban hành các kết luận thanh tra vào đầu tháng 4/2026.

Sau khi kết luận được công bố, các cơ quan chức năng đã khẩn trương triển khai các biện pháp thực hiện kiến nghị thanh tra; đồng thời Thanh tra Chính phủ chuyển hồ sơ, tài liệu có dấu hiệu vi phạm sang cơ quan điều tra để xem xét, xử lý theo quy định.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm khác là cuộc thanh tra chuyên đề về công tác quản lý, cấp phép và khai thác khoáng sản theo chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Theo đó, Cục VIII đã tham mưu xây dựng Kế hoạch số 499 về công tác quản lý, cấp phép, khai thác khoáng sản và trực tiếp chủ trì đoàn thanh tra tại Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng một số tổ chức khai thác khoáng sản tại tỉnh Nghệ An. Đoàn thanh tra đã kiểm tra hàng chục hồ sơ liên quan đến đấu giá, thăm dò và cấp phép khai thác khoáng sản; đồng thời kiểm tra thực địa đối với các doanh nghiệp được cấp phép khai thác.

Đáng chú ý, quá trình thanh tra đã phát hiện trường hợp khai thác vượt ranh giới được cấp phép và đề xuất trưng cầu giám định để xác định cụ thể mức độ vi phạm. Đến nay, kết quả giám định đã hoàn tất, tạo cơ sở quan trọng cho việc hoàn thiện dự thảo kết luận thanh tra.

Song song với hoạt động của đoàn thanh tra, Cục VIII còn tham mưu thành lập tổ công tác hướng dẫn, đôn đốc và tổng hợp kết quả thanh tra khoáng sản trên phạm vi toàn quốc. Tổ công tác đã làm việc trực tiếp với nhiều địa phương, kịp thời tháo gỡ khó khăn, hướng dẫn nghiệp vụ và đôn đốc tiến độ triển khai các cuộc thanh tra theo kế hoạch.

Đến nay, Thanh tra Chính phủ và thanh tra các địa phương đã triển khai 58 đoàn thanh tra liên quan đến lĩnh vực khoáng sản, tạo nên đợt rà soát quy mô lớn, góp phần tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực tài nguyên.

Chủ động tham mưu xử lý các vấn đề lớn, phức tạp

Bên cạnh nhiệm vụ thanh tra trực tiếp, Cục VIII còn thể hiện vai trò tham mưu tích cực trong việc thực hiện các nhiệm vụ do lãnh đạo Thanh tra Chính phủ giao.

Thực hiện Kế hoạch số 52 và Kế hoạch số 127 của Thanh tra Chính phủ, đơn vị đã tham gia rà soát các dự án có khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài thuộc lĩnh vực quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Cục VIII đã tổ chức làm việc trực tiếp với lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, thành lập các tổ công tác chuyên trách để rà soát hồ sơ, đánh giá thực trạng và tổng hợp báo cáo gửi Tổng Thanh tra Chính phủ, phục vụ hoạt động của Ban Chỉ đạo 236.

Đồng thời, đơn vị còn tham gia các đoàn thanh tra về lĩnh vực xăng dầu; triển khai nhiệm vụ rà soát, thanh tra, kiểm tra việc quản lý, khai thác, sử dụng khoáng sản, đất hiếm và công tác bảo vệ môi trường theo chỉ đạo của Chính phủ.

Một nhiệm vụ mới được giao trong tháng 5/2026 là thanh tra việc quản lý, sử dụng, sắp xếp và xử lý cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy tại Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Sau khi công bố quyết định thanh tra, đoàn công tác đã lựa chọn 42 cơ sở nhà, đất để tiến hành kiểm tra trực tiếp, bảo đảm đáp ứng yêu cầu về tiến độ theo kế hoạch chung của Thanh tra Chính phủ.

Cục VIII đang khẩn trương thu thập thông tin, tài liệu để tham mưu triển khai cuộc thanh tra công tác cấp và quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói tại một số địa phương trọng điểm.

Tập trung hoàn thành các nhiệm vụ trọng tâm

Trong thời gian tới, Cục VIII sẽ tập trung vào nhiệm vụ trọng tâm, trước mắt là hoàn thiện dự thảo kết luận thanh tra về công tác quản lý, cấp phép và khai thác khoáng sản; đồng thời tổng hợp kết quả thanh tra trên phạm vi cả nước để xây dựng báo cáo trình Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trước ngày 15/7/2026.

Tiếp tục triển khai cuộc thanh tra chuyên đề về cơ sở nhà, đất dôi dư tại Bộ Nông nghiệp và Môi trường, bảo đảm hoàn thành đúng thời hạn theo kế hoạch đã được phê duyệt.

Chuẩn bị các điều kiện cần thiết để triển khai thanh tra chuyên đề về bảo vệ môi trường sau khi được Tổng Thanh tra Chính phủ phê duyệt; đồng thời tham mưu thực hiện chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ về thanh tra công tác cấp và quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói.

Theo Kế hoạch thanh tra năm 2026, Cục VIII còn được giao chủ trì 7 cuộc thanh tra chính thức và 2 cuộc thanh tra dự phòng. Hiện đơn vị đã hoàn thành bước thu thập thông tin đối với nhiều cuộc thanh tra liên quan đến thủy lợi, đê điều, phòng chống thiên tai, cảng cá, khu neo đậu tránh trú bão, bảo vệ môi trường, đất đai, lâm nghiệp và quản lý biển, hải đảo.

Cùng với việc triển khai các cuộc thanh tra theo kế hoạch, Cục VIII xác định tiếp tục nâng cao chất lượng công tác nắm tình hình, chủ động phát hiện các dấu hiệu vi phạm trong lĩnh vực được giao phụ trách để tham mưu lãnh đạo Thanh tra Chính phủ chỉ đạo, xử lý kịp thời.