(Thanh tra) - Trao đổi kinh nghiệm, đào tạo chuyên sâu và chia sẻ công cụ nhận diện, kiểm soát rủi ro tham nhũng là những nội dung trọng tâm được Thanh tra Chính phủ Việt Nam và Cơ quan Chống tham nhũng Cộng hòa Pháp (AFA) thống nhất thúc đẩy. Hợp tác hướng tới nâng cao hiệu quả phòng ngừa tham nhũng, xây dựng văn hóa liêm chính trong khu vực công và tư.
Chiều 9/11/2026, tại trụ sở Cơ quan Chống tham nhũng Cộng hòa Pháp (AFA), Đoàn công tác Thanh tra Chính phủ Việt Nam do Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Văn Cường làm Trưởng đoàn đã làm việc với bà Isabelle Jegouzo, Giám đốc AFA.
Tại buổi làm việc, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Văn Cường đánh giá cao vai trò và kết quả hoạt động của AFA kể từ khi thành lập theo Luật Sapin II năm 2016, đặc biệt là cách tiếp cận chuyển từ chú trọng phát hiện, xử lý sang chủ động phòng ngừa tham nhũng trên cơ sở quản trị rủi ro.
Đáng chú ý, AFA đã xây dựng Bộ Tiêu chuẩn tuân thủ cùng hệ thống công cụ hướng dẫn dành cho khu vực công và tư, trong đó có bản đồ rủi ro tham nhũng, cẩm nang điều tra nội bộ và hướng dẫn về đấu thầu, mua sắm công. Những công cụ này hỗ trợ các tổ chức nhận diện nguy cơ, đánh giá lỗ hổng trong quản trị và thiết lập cơ chế kiểm soát phù hợp.
Theo Phó Tổng Thanh tra Chính phủ, Việt Nam đang thúc đẩy xây dựng văn hóa liêm chính, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật trong hoạt động của doanh nghiệp tư nhân. Vì vậy, kinh nghiệm, phương pháp nhận diện rủi ro, quy tắc ứng xử và các tài liệu hướng dẫn của AFA là nguồn tham khảo có giá trị trong quá trình nghiên cứu, hoàn thiện chính sách, pháp luật về phòng, chống tham nhũng.
Thông tin về công tác phòng, chống tham nhũng tại Việt Nam, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Văn Cường nhấn mạnh, Đảng và Nhà nước xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, được triển khai quyết liệt, đồng bộ với phương châm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”. Cùng với phát hiện, xử lý các vụ việc, vụ án nghiêm trọng, công tác thanh tra chú trọng kiến nghị khắc phục bất cập về cơ chế, chính sách, pháp luật, tăng cường thu hồi tài sản Nhà nước bị thất thoát, chiếm đoạt.
Đặc biệt, phòng, chống lãng phí được xác định là nhiệm vụ có tầm quan trọng không kém phòng, chống tham nhũng. Năm 2025, Thanh tra Chính phủ đã tiến hành thanh tra một số công trình, dự án, trong đó có Dự án Đầu tư xây dựng mới cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức tại Hà Nam (nay là tỉnh Ninh Bình), qua đó phát hiện sai phạm, làm rõ trách nhiệm và kiến nghị xử lý các tổ chức, cá nhân liên quan. Thanh tra chuyên đề về quản lý, sử dụng nhà, đất cũng phát hiện nhiều cơ sở bị bỏ hoang, sử dụng sai mục đích hoặc kém hiệu quả, góp phần chấn chỉnh công tác quản lý tài sản công.
Trao đổi về phương thức hoạt động, bà Isabelle Jegouzo cho biết, AFA thực hiện chức năng kiểm tra, đánh giá việc xây dựng và triển khai các biện pháp phòng ngừa, phát hiện tham nhũng trong cả khu vực công và khu vực tư. Đối tượng kiểm tra bao gồm cơ quan hành chính nhà nước, chính quyền địa phương, đơn vị sự nghiệp công lập và doanh nghiệp thuộc diện điều chỉnh của pháp luật.
Đối với doanh nghiệp, hoạt động kiểm tra có thể mở rộng từ công ty mẹ đến các công ty con và đơn vị trực thuộc, nhằm đánh giá tính đồng bộ, hiệu quả của hệ thống kiểm soát và tuân thủ trong toàn tổ chức.
AFA chú trọng phương pháp tiếp cận dựa trên đánh giá rủi ro, kết hợp kiểm tra chuyên đề tại những lĩnh vực có nguy cơ tham nhũng cao như mua sắm công, đấu thầu, hoạt động cảng biển, quản lý nhà tù và một số lĩnh vực kinh tế, xã hội khác. Qua phân tích đặc điểm hoạt động, cơ chế quản lý và nguy cơ phát sinh, AFA nhận diện những lỗ hổng trong quản trị, từ đó đưa ra khuyến nghị và giải pháp phòng ngừa phù hợp.
Chia sẻ về định hướng phòng, chống tham nhũng của Pháp, bà Isabelle Jegouzo cho biết, tháng 11/2025, Chính phủ Pháp đã thông qua Kế hoạch quốc gia phòng, chống tham nhũng giai đoạn 2025 - 2029 với 36 biện pháp, tập trung vào 4 nhóm nhiệm vụ: Tăng cường phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi xâm phạm tính liêm chính trong bộ máy Nhà nước; hỗ trợ chính quyền địa phương; nâng cao trách nhiệm phòng, chống tham nhũng của khu vực kinh tế tư nhân; đẩy mạnh hợp tác quốc tế.
Kế hoạch cũng chú trọng mối liên hệ giữa tham nhũng và tội phạm có tổ chức, nhất là những nguy cơ phát sinh từ hoạt động của các mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia.
Để phục vụ công tác hoạch định chính sách, AFA đã xây dựng và vận hành Trung tâm Quan sát về các hành vi xâm phạm tính liêm chính (Observatoire des atteintes à la probité). Trung tâm thu thập, tổng hợp và phân tích dữ liệu từ các cơ quan chức năng, trong đó có lực lượng cảnh sát, hiến binh và hệ thống tư pháp. Kết quả phân tích là căn cứ để nhận diện xu hướng, đánh giá mức độ rủi ro tham nhũng theo địa bàn, lĩnh vực, từ đó xác định trọng tâm và phân bổ nguồn lực cho công tác phòng ngừa.
Trong các lĩnh vực hai bên cùng quan tâm, mua sắm công và đấu thầu được Giám đốc AFA đặc biệt nhấn mạnh. Theo thông tin bà Isabelle Jegouzo chia sẻ, khoảng 40% vụ việc tham nhũng tại Pháp liên quan đến lĩnh vực này. Tháng 9/2026, AFA đã ban hành cẩm nang phân tích rủi ro và biện pháp phòng ngừa theo từng giai đoạn của quy trình đấu thầu công.
Đối với lĩnh vực y tế, AFA chú trọng kiểm tra các khoản chi trả cho bên trung gian nhằm giành hợp đồng, đồng thời phối hợp với bệnh viện phòng ngừa tình trạng doanh nghiệp chi tiền, tặng quà cho bác sĩ, dược sĩ để thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm.
Từ thực tiễn này, hai bên có thêm cơ sở trao đổi kinh nghiệm trong kiểm soát rủi ro tham nhũng tại những lĩnh vực nhạy cảm, nhất là đấu thầu, mua sắm công, quản lý dược và trang thiết bị y tế.
Đánh giá quan hệ hợp tác giữa hai cơ quan trong những năm qua còn nhiều dư địa phát triển, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Văn Cường đề xuất đẩy mạnh trao đổi đoàn, phối hợp tổ chức các chương trình đào tạo, tập huấn chuyên sâu theo hình thức trực tiếp và trực tuyến. Trong đó, tạo điều kiện để cán bộ Thanh tra Chính phủ sang Pháp học tập kinh nghiệm, đồng thời mời chuyên gia AFA chia sẻ, đào tạo tại Trường Cán bộ Thanh tra.
Bên cạnh đó, hai cơ quan cần duy trì trao đổi thông tin, kinh nghiệm và mô hình hay trong các lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ tham nhũng; tăng cường tham vấn, phối hợp và ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn đa phương, nhất là cơ chế thực thi Công ước Liên hợp quốc về chống tham nhũng (UNCAC) và các mạng lưới hợp tác chuyên môn quốc tế.
Bà Isabelle Jegouzo nhất trí với các đề xuất, đồng thời khẳng định AFA sẵn sàng phối hợp xây dựng chương trình hợp tác cụ thể, kết hợp đào tạo trực tiếp và trực tuyến; tiếp đón cán bộ Thanh tra Chính phủ sang trao đổi kinh nghiệm và chia sẻ các công cụ đào tạo như tình huống thực tiễn, phim ngắn, tài liệu trực tuyến về phòng, chống tham nhũng và tội phạm có tổ chức.
Kết thúc buổi làm việc, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Văn Cường trân trọng chuyển lời mời của Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Quốc Đoàn tới bà Isabelle Jegouzo sang thăm và làm việc với Thanh tra Chính phủ Việt Nam. Bà Isabelle Jegouzo cảm ơn lời mời và cho biết sẽ thu xếp chuyến thăm vào thời gian thích hợp.
Việc hai cơ quan thống nhất thúc đẩy trao đổi chuyên môn, đào tạo và chia sẻ công cụ phòng ngừa tham nhũng là bước cụ thể trong tăng cường hợp tác song phương. Qua đó, kinh nghiệm quốc tế có thêm điều kiện được nghiên cứu, tham khảo, phục vụ yêu cầu nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng, xây dựng nền hành chính liêm chính tại Việt Nam.
