(Thanh tra) - Nếu trên mặt bằng, chuyển đổi số là lời giải cho bài toán tối ưu hóa quản trị và chuỗi tiêu thụ, thì dưới hàng trăm mét hầm lò, công nghệ số đóng vai trò là lá chắn bảo vệ sinh mệnh người thợ và giải phóng sức lao động thủ công. Sự kết hợp giữa mạng lưới truyền tải dữ liệu thời gian thực cùng tư duy làm chủ công nghệ đang định hình diện mạo những mỏ thông minh hiện đại.
Thực hiện định hướng tại Nghị quyết số 22-NQ/ĐU và Nghị quyết số 09-NQ/ĐU, TKV đặc biệt chú trọng nâng cấp hạ tầng mạng truyền tải dữ liệu thời gian thực tại các khu vực mỏ hầm lò và khai trường sản xuất.
Vị thế đột phá của Tập đoàn trong lĩnh vực sản xuất đã được khẳng định thông qua việc thử nghiệm thành công mô hình “Mỏ thông minh” tại Công ty Than Khe Chàm - TKV, thử nghiệm mạng 5G tại khai trường Công ty Cổ phần Than Cao Sơn - TKV, cùng hàng loạt hệ thống SCADA, IoT, quan trắc môi trường tự động, quản lý bảo trì thiết bị hiện đại và công nghệ định vị quản lý vị trí thợ lò dưới lòng đất nhằm tối ưu hóa công tác cứu hộ, an toàn lao động. Các mô hình tiên tiến này đã giúp cắt giảm tối đa lao động thủ công, giảm thiểu rủi ro và đang được nhân rộng trên toàn Tập đoàn.
Tại Công ty Than Thống Nhất - TKV, theo Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Công ty Vương Minh Thu, biểu tượng rõ nét nhất cho thành tựu chuyển đổi số của doanh nghiệp là Trung tâm điều hành sản xuất tập trung, nơi được ví như “trái tim” của mỏ. Hơn 100 camera quan sát được kết nối từ mặt bằng xuống sâu dưới lòng đất, truyền hình ảnh trực tiếp theo thời gian thực về phòng điều khiển.
Hàng nghìn thông số kỹ thuật sống còn như áp suất khí mỏ, nhiệt độ, độ ẩm, tốc độ băng tải, lưu lượng gió và nước được các cảm biến tự động ghi nhận liên tục. Dưới hầm lò, hệ thống giám sát băng tải tự động và trạm bơm điều khiển tập trung hoạt động nhịp nhàng, giúp ban lãnh đạo nắm bắt chính xác diễn biến tại hiện trường và đưa ra quyết định chỉ đạo nhanh chóng, bảo đảm an toàn tối đa cho công nhân.
Bám sát Đề án 243 của Tập đoàn và Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, việc thành lập Ban Chỉ đạo chuyển đổi số và phân công rõ trách nhiệm tại Than Thống Nhất đã làm thay đổi toàn diện mô hình làm việc tại các phòng chuyên môn.
Tại Phòng Kỹ thuật - Công nghệ mỏ, dữ liệu được số hóa hoàn toàn để thay thế hệ thống hồ sơ giấy cồng kềnh. Trong quản lý vật tư, hơn 1 năm qua, việc áp dụng phần mềm chuyên dụng kết hợp chữ ký số đã rút ngắn quy trình cấp phát từ 2-3 ngày xuống còn vài giờ.
Khâu giao ca và viết nhật lệnh sản xuất vốn tốn 60 - 120 phút trước đây, nay chỉ còn khoảng 20 phút. Đơn vị đang tiếp tục phủ sóng wifi tại khu vực sản xuất và tăng cường bảo mật dữ liệu để thực hiện thắng lợi Đề án chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030.
Trên lộ trình trở thành doanh nghiệp số trước năm 2030 và trở thành mỏ khai thác than hầm lò thông minh, hiện đại sau năm 2030, Công ty Than Dương Huy - TKV cũng là điểm sáng tiêu biểu của TKV trong việc đồng bộ hóa hạ tầng tự động hóa và tin học hóa.
Công ty đã phát triển dịch vụ truyền thông trong hầm lò gồm hệ thống điện thoại di động và camera sử dụng sóng wifi; lắp đặt hệ thống điều khiển tập trung dây chuyền sàng tuyển, vận tải than, quan trắc khí mỏ và trạm quạt gió chính.
Hiện đơn vị duy trì vận hành 135 camera IP tại các vị trí sản xuất quan trọng, mở rộng hệ thống quan trắc khí KSP-3 lên 160 kênh đo cùng nhiều hệ thống SCADA điều khiển tập trung.
Hệ sinh thái phần mềm tại Than Dương Huy được triển khai sâu rộng với phần mềm quản lý văn bản E-office tích hợp chữ ký số, kế toán Esoft Financial, quản lý vật tư và nhân sự Esoft Salary, giám sát GPS, cùng phần mềm quan trắc khí mỏ Metan 8 và Solaris kiểm soát các vị trí đầu đo khí CO, CH4.
Ông Bùi Xuân Phương, Phó Giám đốc Công ty Than Dương Huy - TKV cho biết, thời gian tới đơn vị tiếp tục hoàn thiện hệ thống tự động hóa, giám sát tập trung tại các khâu điện, vận tải, băng tải, thông gió, thoát nước để cảnh báo sớm nguy cơ mất an toàn; đồng thời xây dựng kho dữ liệu tập trung, triển khai hệ thống BI và từng bước ứng dụng Camera AI, IoT, Big Data vào phân tích dữ liệu, kết nối xuyên suốt từ sản xuất, kỹ thuật, an toàn đến nhân sự, tài chính.
Phó Giám đốc Công ty khẳng định, đơn vị sẽ có chiến lược tổng thể và kế hoạch chi tiết để liên thông, đồng bộ hạ tầng cơ sở với các phần mềm quản lý, đồng thời đầu tư đào tạo chuyên sâu cho cả cán bộ và công nhân kỹ thuật.
Mặc dù vẫn còn đối mặt với những thách thức về hạ tầng địa hình phức tạp, sự thiếu hụt nhân lực công nghệ cao hay bài toán bảo mật hệ thống vận hành (OT), song thành tựu lớn nhất mà TKV gặt hái được chính là sự chuyển biến sâu sắc trong tư duy của gần 10 vạn người lao động.
Công tác tuyên truyền được thực hiện qua hàng trăm hội nghị, hàng nghìn tin bài trên trang thông tin điện tử Vinacomin.vn và các trang Fanpage, đi kèm các phong trào thi đua sôi nổi với 3.400 sáng kiến có tổng giá trị làm lợi trên 151,4 tỷ đồng và 92 đề tài nghiên cứu khoa học của tuổi trẻ TKV.
Những người thợ mỏ vốn quen làm việc chân tay nay đã thao tác thành thạo trên điện thoại thông minh, làm chủ phần mềm ca lệnh và thiết bị điều khiển tự động ngay dưới lò sâu.
Để khơi thông nguồn lực con người theo tinh thần Nghị quyết số 09-NQ/ĐU, TKV chủ trương nghiên cứu chính sách tiền lương đặc thù thu hút, giữ chân nhân lực số; đẩy mạnh hợp tác với các viện nghiên cứu, trường đại học trong và ngoài nước; đặc biệt là xây dựng khung pháp lý nội bộ cho việc thử nghiệm công nghệ mới.
Phong trào “Bình dân học vụ số” và “Cả nước thi đua đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” được triển khai mạnh mẽ tại Than Thống Nhất, Than Dương Huy cùng toàn thể các đơn vị, giúp phổ cập kỹ năng số và phủ sóng kiến thức trí tuệ nhân tạo (AI) từ đội ngũ lãnh đạo đến 100% người lao động.
Bên cạnh đó, công tác số hóa còn được TKV gắn kết chặt chẽ với mục tiêu chế biến sâu, giảm phát thải khí nhà kính, ứng dụng công nghệ thu giữ carbon, năng lượng tái tạo, hoàn nguyên môi trường mỏ và chủ động tham gia thị trường tín chỉ carbon.
Từ tầm nhìn chiến lược của Đảng ủy Tập đoàn, lan tỏa đến từng gương lò, tầng than, cuộc cách mạng chuyển đổi số tại TKV đã thực sự đi vào chiều sâu thực chất. Phát huy truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm” cùng nền tảng công nghệ hiện đại, TKV đang vững bước hiện thực hóa khát vọng trở thành doanh nghiệp số vào năm 2030 và vươn tầm Tập đoàn kinh tế quy mô lớn trong khu vực vào năm 2045, phát triển xanh, bền vững, giữ vững vai trò trụ cột bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong kỷ nguyên số.
