Ông Hoàng Ngọc Tú, Người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số xã Lâm Thượng, Lào Cai. Ảnh: TM

Lào Cai là tỉnh miền núi, biên giới phía Bắc của Tổ quốc, có vị trí chiến lược quan trọng về quốc phòng, an ninh, đối ngoại và phát triển kinh tế - xã hội.

Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh Lào Cai mới có quy mô diện tích tự nhiên, dân số và địa bàn quản lý lớn, với 34 thành phần dân tộc cùng sinh sống; đồng bào dân tộc thiểu số chiếm khoảng 62% dân số toàn tỉnh.

Đời sống của Nhân dân cơ bản ổn định, khối đại đoàn kết toàn dân tộc tiếp tục được củng cố; đồng bào các dân tộc luôn tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, chấp hành tốt chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước và các cuộc vận động do Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phát động.

Báo cáo tại Hội nghị biểu dương, tôn vinh điển hình tiên tiến, phát huy vai trò người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số năm 2026 do Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Lào Cai tổ chức vào tháng 10/2026 cho thấy, toàn tỉnh có 2.286 người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số.

Đây là lực lượng nòng cốt, có vai trò quan trọng trong công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tham gia giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, hòa giải ở cơ sở, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh và phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.

Đánh thức tiềm năng du lịch cộng đồng, thay đổi nhận thức từ cơ sở

Tại Hội nghị, đại biểu Hoàng Ngọc Tú - Người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số xã Lâm Thượng, tỉnh Lào Cai đã trình bày tham luận với chủ đề "Người có uy tín đồng hành cùng Nhân dân phát triển du lịch cộng đồng, giữ gìn bản sắc văn hóa ở xã Lâm Thượng", thu hút sự quan tâm đặc biệt của các đại biểu.

Theo ông Hoàng Ngọc Tú, Lâm Thượng sở hữu tiềm năng lớn về du lịch sinh thái, cộng đồng và trải nghiệm nhờ cảnh quan hoang sơ như hang Thẳm Dường, thác Nặm Chắn, đồi Lung Trạng-Đồi 700, thung lũng Tùng Lâm cùng hệ thống ruộng đồng, núi rừng đặc trưng.

Bên cạnh đó, đồng bào các dân tộc nơi đây còn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa quý báu từ hát Then, đàn Tính, trang phục truyền thống, nghề dệt thổ cẩm, đan lát cho đến các lễ hội, trò chơi dân gian, sinh hoạt văn hóa cộng đồng và kho tàng ẩm thực độc đáo (gạo nếp, vịt bầu, cá bỗng, cá suối, măng mai, rêu đá...). Đây vừa là tài sản tinh thần, vừa là nguồn lực tạo sinh kế, nâng cao thu nhập nếu biết khai thác phù hợp.

Thời gian qua, trên địa bàn xã đã hình thành các mô hình du lịch cộng đồng hiệu quả như Xới Farmstay, Dũng Phiêu Homestay, Jack Ecolodge, Ngọt's House, điểm trải nghiệm Cát Sỏi... Riêng trong 6 tháng đầu năm 2026, xã Lâm Thượng đã đón khoảng 24.630 lượt khách, tổng doanh thu du lịch đạt hơn 22 tỷ đồng, khẳng định hướng đi đúng đắn trong phát triển kinh tế địa phương.

Tuy nhiên, để du lịch phát triển bền vững, mang lại lợi ích thiết thực mà không làm mai một bản sắc, lực lượng người có uy tín đã phát huy vai trò đặc biệt thông qua các hoạt động dựa trên lợi thế gần dân, hiểu dân, nói dân nghe và làm dân tin.

Thay đổi nhận thức của Nhân dân: Người có uy tín trực tiếp tuyên truyền qua các buổi họp thôn, sinh hoạt cộng đồng để bà con hiểu rằng làm du lịch không chỉ là xây nhà đẹp hay mở homestay, mà là sự tham gia của cả cộng đồng: giữ gìn đường làng ngõ xóm sạch đẹp, bảo vệ cảnh quan, giữ tiếng nói, trang phục, ẩm thực và ứng dụng văn hóa thân thiện.

Gìn giữ bản sắc gắn với phát triển: Vận động Nhân dân bảo tồn các giá trị truyền thống qua sự trao truyền của người cao tuổi và nghệ nhân. Quan điểm xuyên suốt là không "sân khấu hóa" văn hóa mà để văn hóa sống trong đời sống cộng đồng, từ đó tạo sức hút bền vững với du khách.

Làm cầu nối vững chắc: Giải quyết các vấn đề phát sinh về chia sẻ lợi ích, vệ sinh môi trường, tổ chức dịch vụ và mở rộng đối tượng hưởng lợi, tạo sự đồng thuận tuyệt đối giữa chính quyền, doanh nghiệp, hộ kinh doanh du lịch và Nhân dân.

Kinh nghiệm thực tiễn, khát vọng phát triển du lịch xanh, bền vững

Từ thực tiễn triển khai tại cơ sở, ông Hoàng Ngọc Tú cho biết xã Lâm Thượng đã không chỉ dựa vào đầu tư của Nhà nước mà chủ động khơi dậy nội lực thông qua việc thành lập Ban Chỉ đạo phát triển du lịch, Ban Quản lý du lịch cộng đồng; phối hợp khảo sát, xây dựng ý tưởng hướng tới Làng du lịch cộng đồng theo tiêu chuẩn ASEAN tại các thôn Khéo Lẹng, Tông Pinh Cại và Tông Pắng. Người dân được tham gia tập huấn, hướng dẫn về ẩm thực, cải tạo cơ sở lưu trú, xây dựng sản phẩm trải nghiệm trekking rừng, tắm suối..., qua đó nhận thức rõ giá trị kinh tế từ chính nông sản, cảnh quan và văn hóa bản địa.

Từ những kết quả bước đầu, địa phương đã đúc rút bốn bài học kinh nghiệm sâu sắc.

Một là, phải tạo đồng thuận trong Nhân dân và phát huy vai trò người có uy tín.

Hai là, phát triển du lịch phải đi đôi với bảo tồn văn hóa, không đánh đổi bản sắc và môi trường lấy lợi ích trước mắt.

Ba là, người dân phải là chủ thể, được tham gia và hưởng lợi trong chuỗi lưu trú, ẩm thực, nông sản, văn nghệ, hướng dẫn trải nghiệm, nghề thủ công, vận chuyển và các dịch vụ khác.

Bốn là, người có uy tín phải gương mẫu, hiểu chủ trương, nắm cách làm; vì vậy cần được cung cấp thông tin, tập huấn, tham quan mô hình hiệu quả để trở thành những “tuyên truyền viên đặc biệt” tại cộng đồng.

Ông Hoàng Ngọc Tú mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ trong việc hoàn thiện hạ tầng, đào tạo nhân lực, quảng bá điểm đến, hoàn thiện tiêu chí Làng du lịch cộng đồng theo tiêu chuẩn ASEAN.

Đồng thời tin tưởng, với sự đồng lòng từ cấp ủy, chính quyền đến người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số làm nòng cốt và Nhân dân là chủ thể, du lịch cộng đồng Lâm Thượng, Lào Cai chắc chắn sẽ phát triển bền vững, tạo sinh kế, nâng cao thu nhập, đồng thời giữ gìn cảnh quan và văn hóa tốt đẹp; để mỗi du khách không chỉ nhớ một cảnh đẹp, một món ăn ngon mà còn nhớ một cộng đồng đoàn kết, thân thiện, mến khách và giàu bản sắc.