(Thanh tra) - Trong năm 2026, Ninh Bình triển khai nhiều biện pháp phòng ngừa tham nhũng, từ kê khai, công khai tài sản, thu nhập đến xác minh, thanh tra trách nhiệm, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, công chức, viên chức và toàn xã hội đối với công tác phòng, chống tham nhũng (PCTN), lãng phí, tiêu cực.
Phòng ngừa từ những lĩnh vực dễ phát sinh tiêu cực
Năm 2026, UBND tỉnh Ninh Bình tập trung chỉ đạo công tác PCTN, lãng phí, tiêu cực gắn với xây dựng chính quyền liêm chính, tăng cường kỷ luật, kỷ cương và trách nhiệm giải trình. Trọng tâm kiểm soát là những lĩnh vực nhạy cảm như đất đai, tài nguyên, đầu tư công, đấu thầu, mua sắm công, tài chính - ngân sách, giải phóng mặt bằng, quản lý tài sản công, công tác cán bộ và giải quyết thủ tục hành chính.
Đáng chú ý, toàn tỉnh xác định 357 dự án chậm tiến độ, tồn đọng, có nguy cơ gây thất thoát, lãng phí cần tập trung giải quyết, gồm 124 dự án đầu tư công và 233 dự án ngoài ngân sách Nhà nước. Trong số 321 dự án thuộc thẩm quyền địa phương, đã có 94 dự án hoàn thành xử lý, tháo gỡ; 157 dự án có phương án xử lý và 70 dự án đang tiếp tục được rà soát, xây dựng phương án. Đối với các dự án cần cơ chế đặc thù hoặc thuộc thẩm quyền Trung ương, tỉnh tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, tổ chức thanh tra, kiểm tra, đề xuất phương án theo quy định, bảo đảm tháo gỡ khó khăn nhưng không hợp thức hóa sai phạm.
Cùng với rà soát dự án, việc hoàn thiện cơ chế quản lý, công khai, minh bạch được chú trọng. Trong năm, các cơ quan, đơn vị ban hành mới 106 văn bản, sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ 8 văn bản về định mức, tiêu chuẩn, chế độ. Toàn tỉnh cũng thực hiện chuyển đổi vị trí công tác đối với 110 công chức, viên chức, bảo đảm khách quan, công khai, đúng đối tượng và phù hợp yêu cầu nhiệm vụ.
Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật được triển khai với nhiều hình thức. Ninh Bình đã tổ chức 59 lớp tuyên truyền, quán triệt pháp luật, trong đó có nội dung về PCTN, lãng phí, tiêu cực, với 7.922 lượt người tham dự. Nội dung tuyên truyền còn được thực hiện trên báo in, báo điện tử, phát thanh, truyền hình và các nền tảng số.
Thanh tra tỉnh Ninh Bình tham mưu triển khai các cuộc thanh tra theo kế hoạch, chú trọng trách nhiệm người đứng đầu trong thực hiện pháp luật về PCTN, lãng phí, tiêu cực. Nội dung kiểm tra biện pháp phòng ngừa, công khai, minh bạch, quản lý tài chính, ngân sách và tài sản công được lồng ghép trong các cuộc thanh tra thuộc lĩnh vực quản lý Nhà nước.
Trong năm 2026, Thanh tra tỉnh đã triển khai 2 cuộc thanh tra trách nhiệm thực hiện pháp luật về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo kết hợp nội dung PCTN, tiêu cực tại UBND phường Thành Nam và Ban Quản lý Khu kinh tế và các khu công nghiệp tỉnh Ninh Bình.
Trên cơ sở kế hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt, Thanh tra tỉnh Ninh Bình tổ chức lựa chọn ngẫu nhiên, xác minh và ban hành 14 kết luận đối với 14 người trong năm 2026. Qua xác minh, không có trường hợp bị kết luận kê khai tài sản, thu nhập không trung thực hoặc bị xử lý kỷ luật.
Tự kiểm tra, tự phát hiện tham nhũng vẫn còn hạn chế
Theo đánh giá của UBND tỉnh Ninh Bình, công tác tự kiểm tra, tự phát hiện hành vi tham nhũng, tiêu cực trong các cơ quan, đơn vị cũng còn hạn chế. Phần lớn vụ việc được phát hiện thông qua hoạt động điều tra của các cơ quan tiến hành tố tụng, trong khi vai trò chủ động phát hiện từ công tác quản lý Nhà nước, thanh tra và kiểm tra nội bộ chưa được phát huy tương xứng.
Việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa như kiểm soát xung đột lợi ích, quy tắc ứng xử, chuyển đổi vị trí công tác có lúc, có nơi chưa triệt để. Cơ chế giám sát trách nhiệm người đứng đầu còn hạn chế; việc theo dõi, đôn đốc thực hiện kết luận thanh tra, kiểm toán tại một số cơ quan, đơn vị chưa thật sự quyết liệt. Công tác thu hồi tài sản tham nhũng còn khó khăn, việc áp dụng các biện pháp bảo đảm thu hồi tài sản trong một số vụ án chưa đạt hiệu quả.
Trong năm, các cơ quan có thẩm quyền đã theo dõi, điều tra 28 vụ với 74 bị can về tham nhũng, tiêu cực. Trong đó, 13 vụ với 35 bị can chuyển từ năm 2025; 14 vụ với 38 bị can khởi tố mới và 1 vụ với 1 bị can phục hồi điều tra. Đã kết thúc điều tra, đề nghị truy tố 16 vụ với 39 bị can; 12 vụ với 35 bị can đang được điều tra.
Các vụ việc được phát hiện chủ yếu liên quan đến hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ, tham ô tài sản, nhận hối lộ, giả mạo trong công tác và vi phạm trong quản lý tài chính, tài sản, dịch vụ công. Tổng giá trị tài sản bị thất thoát, thiệt hại, chiếm đoạt trong các vụ án khởi tố mới là 23.840,83 triệu đồng; số tài sản đã thu giữ, thu hồi là 9.150,83 triệu đồng.
Thực tế này cho thấy yêu cầu không chỉ nằm ở xử lý vi phạm mà còn phải nâng cao khả năng phát hiện sớm từ hoạt động quản lý, thanh tra và kiểm tra nội bộ, thay vì chủ yếu phát hiện thông qua hoạt động điều tra.
Theo UBND tỉnh Ninh Bình, quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp khiến khối lượng công việc tăng, phạm vi quản lý rộng hơn, nhiều nhiệm vụ phải triển khai đồng thời. Bên cạnh đó, việc thích ứng với chuyển đổi số, đổi mới phương thức quản trị ở một số cơ quan, đơn vị còn chậm; trách nhiệm của người đứng đầu và sự phối hợp, chia sẻ thông tin giữa các cơ quan có thời điểm chưa kịp thời.
Năm 2027, tỉnh xác định tiếp tục tăng cường kiểm soát quyền lực, siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính và nâng cao trách nhiệm người đứng đầu; thực hiện nghiêm việc kê khai, công khai, kiểm soát tài sản, thu nhập; tăng cường giám sát việc quản lý, sử dụng ngân sách, tài sản công; rà soát, thanh tra các dự án tồn đọng, kéo dài, gắn tháo gỡ khó khăn với phòng ngừa thất thoát, lãng phí và xác định trách nhiệm liên quan.
Đồng thời, tỉnh đặt nhiệm vụ xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung phục vụ thanh tra, kiểm tra, kiểm soát tài sản, thu nhập, quản lý cán bộ và xử lý sau thanh tra. Việc phân công cơ quan chủ trì, phối hợp và trách nhiệm người đứng đầu phải rõ ràng, đi cùng kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện.
Từ kết quả phòng ngừa đến những hạn chế trong tự kiểm tra, tự phát hiện, công tác PCTN, lãng phí, tiêu cực tại Ninh Bình đặt ra yêu cầu chuyển mạnh từ thực hiện các biện pháp theo quy định sang kiểm soát thực chất trong hoạt động công vụ. Trong đó, vai trò tham mưu, thanh tra, xác minh và đôn đốc của Thanh tra tỉnh cần tiếp tục gắn với trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, nhất là người đứng đầu. Phát hiện sớm nguy cơ, chấn chỉnh kịp thời và theo đến cùng việc thực hiện kiến nghị là những yếu tố quan trọng để công tác phòng ngừa tham nhũng đi vào thực chất.
