(Thanh tra) - Sáng 26/7, tại Hà Nội, Hiệp hội Bất động sản Việt Nam phối hợp với Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) và Capital House tổ chức Hội thảo "Xanh hóa phân khúc nhà ở bình dân: Chi phí và lợi ích".
Các đại biểu của hội thảo nhất trí cao rằng xanh hóa nhà ở là một nhu cầu tất yếu, mang tính toàn cầu. Đặc biệt, xanh hóa nhà ở phân phúc bình dân là một xu hướng mang lại lợi ích to lớn, cả nhà đầu tư, khách hàng (người dân) và nhà nước cùng có lợi. Trong thực tế, việc xanh hóa khu đô thị, xanh hóa 1 vài dự án, kể cả nhà ở xã hội (NƠXH) đã được thực thi. Tuy nhiên, không thành hệ thống, không bài bản.
Theo lý giải của ông Đỗ Viết Chiến, Tổng Thư ký Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, xu hướng này gặp những vướng mắc, khó khăn cả về thể chế và năng lực, chiến lược của các chủ đầu tư, cũng như sự kiểm soát nguồn tài chính bất động sản… vẫn là những rào cản khiến phân khúc nhà ở này chưa đáp ứng được kỳ vọng. Đặc biệt, còn thiếu cả về cơ chế chính sách và sự quan tâm của cơ quan quản lý Nhà nước.
Đến chính hội thảo này vẫn thiếu vắng đại diện của cơ quan quản lý Nhà nước là Bộ Xây dựng, mặc dù đại diện đơn vị này có xác nhận tham dự. “Nếu chỉ có nhà đầu tư hay chuyên gia nói cho nhau nghe thì rõ ràng không đạt được hiệu quả như mong đợi” - ông Chiến chia sẻ.
Cũng theo lý giải của Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, xanh hóa nhà ở phân khúc bình dân, NƠXH còn gặp khó ở một số nguyên nhân khác.
Các doanh nghiệp bất động sản không mấy mặn mà đầu tư vào loại hình nhà ở này, xuất phát từ lợi nhuận thấp và giá bán phải theo mức giá trần, khống chế ở mức không vượt quá 10%. Về phía các cơ quan quản lý Nhà nước là sự thiếu đồng bộ các văn bản pháp luật, thiếu quỹ đất; chưa tạo được nguồn vốn mới hỗ trợ.
Nhà ở bình dân hay nhà ở giá rẻ là phân khúc được nhắc đến nhiều trong khoảng 3 năm trở lại đây, bởi nhu cầu ở thực của khách hàng luôn chiếm trên 80%.
Theo khảo sát của Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam, nhu cầu nhà ở của người dân thuộc phân khúc trung, cao cấp (giá từ 25 triệu đồng/m2 trở lên) chỉ chiếm từ 20 - 30% nhu cầu thị trường và tập trung chủ yếu ở các đô thị lớn. Trong khi đó, nhu cầu về NƠXH, nhà ở bình dân (giá dưới 25 triệu đồng/m2) chiếm đến 70 - 80% nhưng nguồn cung lại đang rất thiếu.
Ông Vũ Văn Phong, chuyên gia công trình xanh của IFC cho rằng, trên thế giới, có những công trình đắt mà không xanh và cũng có các công trình xanh mà không đắt.
“Việc đầu tư đạt hiệu quả cao về năng lượng, nước và vật liệu xây dựng, giúp đạt chứng nhận công trình xanh EDGE không làm gia tăng chi phí, hoặc chỉ tăng ở mức 1-2%”, ông Phong chia sẻ.
Cũng theo ông Phong, Việt Nam hoàn toàn có thể ứng dụng những giải pháp trên thế giới mà không hề tốn nhiều chi phí. Với các quốc gia đang phát triển tỷ lệ xây dựng rất nhanh thì áp dụng chứng nhận EDGF là rất phù hợp, để khắc phục toàn bộ những yếu tố yếu kém của thị trường, đặc biệt là tiến độ bán dự án của thị trường bất động sản thì chứng nhận này ứng dụng rộng rãi, phù hợp với tiến độ phát triển.
“Khi mới bắt đầu tiếp cận, chúng tôi cũng gặp nhiều rào cản về suy nghĩ của mọi người. Đôi khi chúng ta chỉ nghĩ về xanh hóa với những giải pháp cao cấp, công nghệ, nguyên vật liệu đắt đỏ… mà quên mất việc áp dụng những giải pháp thiết kế thụ động, những ứng dụng thiết kế thông minh”, ông Bách nói.
Cũng theo ông Bách, trong quá trình học hỏi áp dụng thực tế có nhiều thách thức. Đó là chi phí phụ trội cho áp dụng các tiêu chí xanh, chi phí phụ trội và hiệu quả kinh tế, đặc biệt là không có hướng dẫn từ cơ quan Nhà nước. Tiếp đó, quy trình thủ tục phức tạp, tốn kém và nhiều bộ tiêu chí chưa thống nhất áp dụng...
Tổng Thư ký Hiệp hội Bất động sản Việt Nam đề nghị, để xanh hóa phân khúc nhà ở này, cần gỡ 4 điểm then chốt.
Thứ nhất, Nhà nước cần nhanh chóng đưa ra hỗ trợ về mặt tài chính, có thể thông qua một gói tín dụng hỗ trợ khác, hoặc thành lập quỹ đầu tư riêng cho phát triển NƠXH... tạo cơ hội cho các doanh nghiệp cũng như người mua.
Thứ hai, về quỹ đất để phát triển NƠXH, pháp luật về nhà ở đã quy định cụ thể việc dành 20% quỹ đất đã đầu tư hạ tầng (hoặc bằng quỹ nhà ở, hoặc tiền với giá trị tương đương) để đầu tư xây dựng NƠXH. Nếu thực hiện nghiêm túc sẽ tạo được quỹ đất sạch/quỹ nhà ở lớn mà ngân sách Nhà nước không mất nhiều chi phí. Tuy nhiên, trong thời gian qua, việc thực hiện dành quỹ đất/quỹ NƠXH 20% này còn hạn chế và chưa triệt để, chưa đáp ứng nhu cầu. Thủ tướng Chính phủ, Bộ Xây dựng cần chỉ đạo các địa phương triển khai rà soát quy hoạch đô thị để xác định cụ thể vị trí, diện tích đất để phát triển từng loại nhà ở, đặc biệt là NƠXH, nhà ở thương mại với tỷ lệ hợp lý theo quy định của pháp luật về nhà ở.
Thứ ba, cần rà soát, cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đầu tư, quy hoạch kiến trúc, quản lý đất đai, cấp giấy phép xây dựng, tạo điều kiện giúp đỡ cho các chủ đầu tư hoàn thành các thủ tục hành chính để rút ngắn thời gian đưa dự án vào đầu tư xây dựng kinh doanh.
Thứ tư, đầu tư, phát triển nhanh, đồng bộ hệ thống hạ tầng. Cần chú trọng phát triển hệ thống giao thông kết nối các khu vực ngoại thành với nhau và với trung tâm thành phố. Thúc đẩy phát triển hệ thống hạ tầng đô thị và dịch vụ tại các khu vực này để tạo điều kiện thuận lợi cho người dân sống tại các dự án nhà ở xa trung tâm.
Đan Quế
