Phiên đối thoại chính sách “Kiến tạo thể chế - Định hướng dòng vốn - Củng cố niềm tin thị trường”. Ảnh: Huy Tuấn

Phiên đối thoại chính sách thứ nhất với chủ đề “Kiến tạo thể chế - Định hướng dòng vốn - Củng cố niềm tin thị trường” trong khuôn khổ Hội thảo “Khơi thông nguồn vốn cho thị trường bất động sản bền vững” diễn ra sáng 22/7 đã tập trung thảo luận những nội dung trọng điểm liên quan đến việc hoàn thiện khung pháp lý, điều hành tín dụng và tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế.

Tại phiên đối thoại, các đại biểu đến từ Ngân hàng Nhà nước, Bộ Xây dựng và Thanh tra Chính phủ đã nêu ra nhiều định hướng quan trọng nhằm điều tiết dòng vốn hiệu quả và kiến tạo một môi trường pháp lý minh bạch, từ đó củng cố niềm tin cho doanh nghiệp và người mua nhà.

Định hướng dòng vốn tín dụng vào nhu cầu thực

Trao đổi về chính sách tiền tệ, ông Đào Văn Hà, Phó Vụ trưởng Vụ Dự báo, thống kê (Ngân hàng Nhà nước) cho biết, việc điều tiết dòng vốn hiện nay cần được thực hiện sao cho nguồn vốn phân bổ đúng nơi, tạo ra giá trị thực tế và làm tăng sức mạnh cho các doanh nghiệp phát triển bền vững.

Theo đại diện Ngân hàng Nhà nước, việc ưu tiên dòng vốn đúng đối tượng và việc đảm bảo an toàn hệ thống là hai mặt của cùng một chính sách. Nguồn vốn chảy vào các dự án pháp lý đầy đủ là những khoản tín dụng an toàn nhất, ngược lại việc vốn chảy vào đầu cơ tại các dự án chưa hoàn thiện chính là nguồn gốc gây rủi ro cho hệ thống.

Để thực hiện mục tiêu này, Ngân hàng Nhà nước xác định định hướng tốc độ tăng trưởng tín dụng năm 2026 ở mức 15%, sẽ được điều hành linh hoạt, có tăng có giảm theo diễn biến thực tế, kết hợp triển khai các công cụ hỗ trợ thanh khoản cho các tổ chức tín dụng.

Theo ông Đào Văn Hà, điều quan trọng không chỉ là khơi thông dòng vốn mà còn phải phân bổ nguồn lực đúng nơi tạo ra giá trị thực, phục vụ nhu cầu nhà ở của người dân. Ảnh: Huy Tuấn

Đáng chú ý, Phó Vụ trưởng Vụ Dự báo, thống kê cho biết, Ngân hàng Nhà nước sẽ duy trì các cơ chế đặc thù về tín dụng dành riêng cho nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và bất động sản khu công nghiệp.

Lý giải về mục đích của dòng vốn này, ông Hà nhấn mạnh việc tập trung nguồn vốn sẵn sàng, ổn định cho phân khúc có nhu cầu thực sẽ “giúp các chủ thể trên thị trường chuyển dịch từ tư duy đầu cơ ngắn hạn sang lập kế hoạch phát triển, an cư dài hạn”.

Để bảo vệ quyền lợi và tăng tính chủ động cho người dân, đại diện Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng phải minh bạch thông tin với khách hàng.

Hoàn thiện thể chế và đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính

Ông Hà Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) cho biết để giải quyết bài toán nguồn cung, cần tập trung vào hai nhóm giải pháp chính là hoàn thiện thể chế và tổ chức thực hiện.

Theo ông Hưng, đến thời điểm hiện nay, các cơ chế chính sách pháp luật khá tốt, đồng bộ và đã giải quyết được các vấn đề về cắt giảm thủ tục hành chính. Cụ thể, đối với loại hình nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê, các thủ tục về đầu tư, chấp thuận chủ trương đầu tư, giao chủ đầu tư đã được cắt giảm, bỏ bước phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch để rút ngắn đáng kể thời gian triển khai.

Việc xác định giá bán nhà ở xã hội hiện nay cũng đã được giao quyền cho chủ đầu tư tự quyết định và thực hiện kiểm toán khi kết thúc dự án thay vì phải chờ cơ quan chức năng thẩm định giá mất nhiều tháng như trước đây.

Ông Hà Quang Hưng nhấn mạnh vai trò của chuyển đổi số, ứng dụng dữ liệu dân cư và cải cách thủ tục hành chính trong nâng cao hiệu quả quản lý thị trường bất động sản. Ảnh: Huy Tuấn

Cùng với đó, ông Hưng nhấn mạnh việc cần xem xét sử dụng các mẫu thiết kế điển hình cho nhà ở chính sách để được miễn cấp giấy phép xây dựng, đồng thời ứng dụng dữ liệu dân cư nhằm số hóa thủ tục.

Người dân chỉ cần cung cấp số căn cước công dân là có thể tra cứu ngay một người đã mua, đã được hưởng các chính sách về nhà ở xã hội hay chưa, thuộc đối tượng nào. Điều này sẽ giúp giảm bớt rất nhiều giấy tờ cho người dân, theo lời đại diện Bộ Xây dựng.

Theo chỉ đạo của Đảng và Nhà nước, thời gian tới sẽ đầu tư xây dựng nhà ở cho thuê dài hạn - phù hợp với nguồn cung cũng như nguồn cầu của người dân. Ông Hưng cho rằng, để ưu đãi và có thủ tục hành chính tốt như nhà ở xã hội, cần tiếp tục sửa đổi cơ chế chính sách. Đó cũng là một trong những nội dung chính của Luật Nhà ở sắp tới. Qua đó từng bước chuyển đổi tư duy của người dân từ sở hữu sang thuê nhà để hạ nhiệt giá nhà.

Ông Trần Đăng Vinh nhấn mạnh công tác thanh tra không chỉ hướng đến phát hiện, xử lý vi phạm mà còn tập trung nhận diện vướng mắc để kiến nghị hoàn thiện cơ chế, chính sách. Ảnh: Huy Tuấn

Tăng cường cơ chế phối hợp và bảo đảm tính khả thi của pháp luật

Về hoàn thiện cơ chế phối hợp, ông Trần Đăng Vinh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Thanh tra Chính phủ) đánh giá việc thiếu đi cơ chế phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan chức năng sẽ làm chậm trễ tiến độ khơi thông các nguồn lực, trong khi đối với doanh nghiệp, thời gian chính là tài sản và cơ hội đầu tư.

Để khắc phục tình trạng này, ông Vinh đề xuất cần tháo gỡ và giảm bớt đến mức tối đa các thủ tục không cần thiết. Quá trình xem xét dự án hoặc một thửa đất chỉ nên tập trung vào các tiêu chí cơ bản nhất bao gồm hồ sơ pháp lý, quy hoạch và giá cả.

Cơ quan chức năng cần phân định rõ trách nhiệm, thời hạn giải quyết của từng đơn vị và tăng cường chia sẻ cơ sở dữ liệu để hỗ trợ gỡ vướng kịp thời. Đồng thời, công tác thanh tra hiện nay không chỉ hướng đến việc phát hiện xử lý vi phạm mà còn phải tìm ra nguyên nhân vướng mắc để đề xuất giải pháp tháo gỡ hoàn thiện chính sách.

Cùng chung quan điểm, ông Vinh và ông Hưng cho rằng hệ thống pháp luật cần được xây dựng trên bốn trụ cột gồm tính ổn định, tính minh bạch, tính đồng bộ và tính khả thi. Theo đó, các quy định chỉ phát huy hiệu quả khi bám sát thực tiễn, hạn chế phát sinh rào cản và chi phí tuân thủ không cần thiết đối với doanh nghiệp. Đây là nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin thị trường, tạo môi trường đầu tư ổn định và thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển bền vững.